^5A 



A ^N N O T A T I O N E S 



m 



V 



Zuccharum 



) 



i 



D 



riacftZuccharumalbu. ProindccrrahtAufcenn? expofitoreSjGcntilisHcrcuIanus &'al!i d 



falem Indum ZuccharS CSndi intelligcntcs. nam praeter hoc quod non eft naturale,fed fafiiris' 

 ctiam colore non eft aIbum,u€rupotius fublutcum.. Candura autem naturale,antiquis SacclS 

 rum nominatum,in foelici Arabia, ut diximus , 6(rlndia tantuin harundinibus,maioribusfru 

 ftis,maioricjduricia,ob uehementiorcsradios folis, aptioracjad id tolerandumharundinufo 

 lia , coagulatur , Eft uero Saccharum hocanriquorum a Zuccharo noftro diuerfum . Namres 

 Zuccharum a noftris diifia ^ nihil aliud eft , quam [uccus a proprfj generis planta bene contrita 



cxpreflus,caIore ignis plus minusue cxco Aus,coadus ac dcfjcatusjin Zuccharum tanto can- 

 didius 3^ durius euadens,quanto plus concoAionis defjcationisque tolerauerit. Etutloannes 



Mainardus,accrrimi iudicij uir,in fuarum Epiftolarum medicinalium libro fecundo, fe a Lufi 



tanis 8C Siculis cognouifl*e knhit^ planta, a qua Zuccharu exprimitur, humcAis locis proprio 



fcminc feritur,exteriore quidem fpecic arundini magnae fimilis, interiore fubftantia ualde difli- 



milis.PuIpofa cnim eft,grauis, mollis, Arfucci plena:quum arundo 



Quarefi ifta cum antiquorum Saccharo contuIeris,nihiI quod eidem ^ 



fitleui 



hcndes . Namcum antiqui omnes Saccharum fuum , utpauloantcdiximus, meUis materiam 

 ac rore cflV fateantur,ccrte ab co tam diffcrt Zucchari materia , qua plan ta difTcrt ab aqua. For- 



ma denic^,quam illi adfcribunt,minimc huic noftro congruit. A Diofcoride enim faIibus,quo 

 ad confiftentia concrctionemuc fimile,ac dentibus , falis inftar^perfringidicit,^ a Plinio gura- 



mimodocandidum. Noftrii ucro,priufquam coquatur,coIorepotius nigricaSj&rfubruflTum' 



quamcandidumfnuenies:necdentibusfragiIe,fcdperfuaum,nonperdentfumattritionemde 

 gluticndum.EiBciens quoquc noftriprimum cft formaipfaplantae : fecundum artifexcalorei- 



gnis cocjuens Sfdeffcans: &'demiiin hanc,qua uidemus metpformam in ligneis quibufda uaf- 

 culis deduccns» Antiquorum auteSaccharunoaisprimofrigus adglutinat,dehincfuperueni- 

 cns folis calor obdurat.Noftrum etiam plantaepulpa in Sicili? 6^CanariarinfuIis continet,cfH- 

 gic tantum arundini fimilis . Illud fupra arundinis uersefolia in India fcehacb Arabia,&' montc 

 Libano,tcfte Galeno,Iibro tertio de alimcnds,cap.,s. &■ Alexandro AphrohdaeOjCoagulatura 

 inuenitur. Noftrum gul? proccribus fuauifllimas dapcs miniftrat,illud ad medicinae tantum u- 

 fum,Plinio fcribente,ucnit j 8c ut docetDiofcoridcs,\uf oM«Xov,id eft , ucntriculo bonum cxifiir. 

 Noftrum podus pcftori quam uentriculo utilecxpcrimur . Illud poftrcmum non fiticulofum» 

 tefte PaulOjflcut mel : noftrii uero ncn minore fitim quam mel facit . Quis eft iam, qui Saccha- 



rum antiquorum , & Zuccharum noftrum efl^ercs diucrfas ambigat Cquando forma maieria 

 ciTicientCjlocOjUiribufcfelongecuaricnr» * * 



CD 



- I 



THO 



SEV LADANO^ Cap 



XIIII 



miditasDcndcns 



IQ 



Viccnna.»*Can.cap.4ji,de Ladanoftcfcribir:Ladanumcfthu „ 



jis capraruni pafcentium,a^ barbis earum,cum pafcunt plantam , qu« nominTtur^^^^ 



bus fanc ucrbis Auicenna innuit,Ladanum cfl"c fpeciem Cufi,id quod et cap.,7x.manifeftius in 



dicat,dummquit:Etunaquidcmfpccierumeiuseft,quaenominaturLadanum.Cufumautcni 

 Auicenna corrupto uocabulo pro Cifllim pofuit . Mifcuir autcm 8i hoc capitc Auicenna Kc- 

 dcrae uires cum alterius hcrbae,quae Ladanum f«rt,uiribus,id quod pcrfpicuum erit hoc caput 

 dc Cufo confercnti cum capitc de Ciftho apud Diofcoridcm » Scrapfo quocj haud aliter quam 

 Auicenna dc Ladano fcribit,diccns : Ladanum colligitur ex una fytcit Cifli . Exquibus ctiaoi 

 uerbis manifefto deprehendimus,cundem pcrindc ac Auiccnnam Hcder^e naturam quae Graf 

 cis K/dr«Vdic{tur,non fatis cOgnouifl*e:nec enim a Ciflb,hoccft,Hcdera,Cifthon herbam Lada- 



mferamfccerncrepotucrunt,fcdnominisuicinitatcdccepti,qu3eCifthodeben 

 ii]utatalitcra,ad Ciflx)n'tranftulerunt. Nam pingueillud, quod a Ladahcrba,qui Graeds etii 

 «rdr^ dicitur,Ladanum nuncupatur,barbis hircorum adhaerefcir,non dc Ciflb fiuc Hedcra,fed 



deCifthOjqucmadmodumDiofcorideSyGalenuSjPauIus.&alijuetcrcsunoconfcnfutradunc 

 colligitur . Diofcorides cnim libro primo,cap .119. deco in huncmodum fcribit . Eft dc alterum 



genusCifihi,quodLadonaquibufdamdicitur,frutexCifthofimiIiternafcens,Iongio 



nigrioraqucfoliahabct.quibuspcrucrpinguitudoquaedam,quaeadftringendofit,inh£eret,o- 

 mnibus quibus 8c Cifthus accomodata . Fit ex co Ladanum, folfa eius pafccntes hird caprarc* 

 pinguitudincnti barbis 8{ femoribus , quoniam uifcofa fit , inhaercntem reportant,quam depc- 

 acntes pcr colu hquant,feruant(j in ofFas conformatam . Galcnus ctia lib.y.fimplinu medica- 

 rnentoru cap.17.1ta dc Ciftho fcribit : Cifthos in calidioribus quide locis gcncrat Fit au f? ex eo 

 Ladanunicdicamcntu.AcccditPauIusAcginefa,quinonaIitcrquapr3edidideLadanodiirc- 

 ntcuiushjcfuntuerba.LadanuexCiftho,quaLadonauocantfit.cftucroinCyi 



iydcrandu^quo pado ficripoflTct utcx HcdcracoIIi 



D 



a 



ficrccuc Ladanu,quando in CyprO 



\ 



\ 



