l 



A 



P 



P 



E 



N 



D 



I 



X* 



.r' 



1 



# 



g ttas ungimus,5^ ferro ipfi n occnrius aliquid damus . Nos & flumina inficimus &" rerum na_ 



turaeclementa.Epfumquocf quo uiuituracremin pernidcm uertimus. Ncqueeftutputemu» 



gnorari ea aHanimalibus,quae quidc quae praepararent contra ferpcntium dimicationem quse 



poftprsEliumadmedcndumcxcogitarentindicauimus . Necab ullo prseter homincm ucncno 



pugnatur alieno , Fateamur ergo culpam,nc rjs iquidem quae narcunturcontcnii : etcnim quan-, 



'Je* ^^ plura earum gcnera humana manu fiunt , Qi idcnonne &' hcmincs quidem ad uenena na-» 



fcuntur c' Aira hominum ceu ferpcntium linguauibrai, tabclq; animi contredata aduric cuU 

 pantium omnia,ac dirarum alitum mod© , tcncbris quocj 8c ipfarum nodium quieti muiden- 

 tiumgemitu ( quaeroiauoxeorum cft^utinaurpicatarumanimantium uiccobuijquocb uetent 



agere,aut prc^^defle uirae.Ncc ullum aliud abominati fpjriius prjmjura noucrc,c^ odifieomnia, 

 Vcrum (Srinhoccademnatursemaieftastantopluresbonosgcnuit ac frugi, quanto fertiltor 



in fjs quac iuuam aluntcf.-qucrum «ftimatione &" gaudio nos quoq?, rclidis aeftuationi fuse iiii^ 

 hominumturbis,pcrgamusfxco!ercuitam: cccf conftaniius,quo operae nobis maforafa- 



maegraiia expetitur»Quippe rcrmocircaruracft,agrcftcfcf ufus,fed qulbus uitahonofq; apu^ 



prifcos maximus fucrir» 



<[ De 1] s qui in agrf & hortorum cura Ro# 



nia? illuftres fuerunt,cx Plinh Ii# 



r^ 



'\. 



D 



bro decimoo(ftauo,capi 



tetertio* 



AE 



N A M 



crgo tantg ubertatis caufTa cratclpforum tunc manifcus Impcra^ 



gri(ut fas eft crcdcre)gaudcnte terra uomerclaureato , Sc trfum- 

 ph3!iaraiore,(iuci!lieadcmcurafcminatradabant,quabclla,eadcmc^ diligcntia arua difpo- 

 nebar,r,quacaftra,f?uehoneftismanibusomniaIaetiusproueniunt,quoniam &'curiofiusfi- 

 Unt.Sercntcminucncrunfdatihono:es,Serranum,undecognomcn.Arannquatuorfuaiugc-. 

 rain Vaacano^quaeprataQiiintiaappellanturjCinciimatouiarorattuIitdicflaturam^&^qui- 



dem(ut traditNorbanus)nudoplcnoc^pulucrisctiamnumorc.Cuiuiator, VefacorpuSjin- 

 quit,ut pt ofcram fcnatus popuIic^Romani mandata. Talcs tum etiam uiatorcs erant, quibus 

 idipfum nomeninditumcft, fubindeex agrisfcnatum ducefc^ acccrfentibus , At nunc cadcni 

 1IIauindipcdcs,damnataemanus,infcriptiuultuscxerccnt:non tamcn furda tcllurc,qu3cpa- 



rcnsappcllaturjcolicj^diciturd.ipfa^honorchincaflumpto^urnuncinuitacaj&^indigncfercn- 

 tecredaruridfieri. Sed nos miramurcrgaftulorum non cadcm emolumenta cfl^c qu3c fucrunt 

 ImperatOrum.Igitur dccultura agriprseciperc principalc fiiit S^apud cxtcros . Siquidcm & re- 

 ges Ucerc Hicron,Ph)lomcror, AttaIus,ArcheIaus:<Sr duccs Xcnophon , &'Pcenus etiztn Ma- 

 go:cuiquidem tantuhonorcm fcnatusnoftcrattribuitCarihaginccapta, utcum rcgulis Afri- 



bibliothccas donaret,unius cius duodctr/ginta uolumina ccnferct in latinam 



fcrend:?,cum M. Cafoprfcepta condidiflTctjpcritifcflinguae Punic^dandum ncgociumiinquo 

 praeccfiTtt omncis uir tum clarifnmaefamiliae D.Syllanus/apicntiarcompofltiflTimf. Quos fcquc 

 rcmur praetcxuimus inhocuoluminc, non ingratc nominando M, Varronem, qui odogcfi» 

 mnm primura uirae annum agcns,decaYc prodcndum putauir. 



CLausAgricoIarum^&quseobfcruandaiii 



R T I S S I M 



parando,€x Plinfj lib 

 capite qufnto 



T- 



I uiri3irmiiifC5 ftrcnuiflimicx agncolisgignunttn^^.mfnfme 

 c^malecogifantes.Prjcdium necupidcemas. Inrerufticaoperincparcas, inagrocmcndoml 

 nime.Quodmalecmptumcftjfempcrpoenitct. Agrumpararuros,antc omnia Intucri opor 



letaquarumuim^SfuiciniXSingulamagnasintcrprctationcshabcntjnccdublas.Cafoino 



tcrminishocampJlusxftimariiubct,C|uopacaotmeant.rnbonacft,mquit,rcgionebcncmte- 

 re. A tfiljus Rcgulus illc Punico bcllb bis conful , aicbat , neq; forcundifEmis lods infalubrem a- 



grumparandum^nec^dfarttsfaliiberrimum.SalubritasIodnonfemperincoIanim colorcde 



qu oniam aflueti in pcfiirentibus durant . Prxterea funt qujcdam partibus anni falubria: 



ninHautcriifalutarceft^nifiquodtotoannofalubre. Maluscftagcr, cumquo dominuslu4a- 

 lur.Catoinrcrprima fpcaariiubct,num folum fua uirtutc ualeatqua didum eft pofittonc* Vc 

 operjfiorum copia propc fit,oppidumc]; ualiduTi : Vt nauigforum eucAus ucl itinerum : Vt 

 bcneaedificatus Srcultus.In quo falli placrofc^uideo. Sconfciem enfm prjorisdomiripro cm- 

 -ptoreefl^carbirrantur.Nihifcftdamnonusdefertoagro.ltacf Cato,dc bono domfno mdiua 



cmijncc tcmcrccontcmncndana alienam difciplinam : agrocj uthomfiu , quamuis quaftuofi» 





4» 



K 



