'I 



rf - 



A 



P 



P 



E 



N 



D 



1 



X 



i 



fir,fi tamen & fumptuorus,non muitumfuperefrc. IIIc n ag o quarftuofifsfma ludfcat urtfm- 



nonfruftra,quoniaante_omniadcfmpcnfaeranonccaur,Pr>ximchortosimguo^ 



fo.fi &fub oppfdo fincEt praca,quac andqui paraca dix rc.W mcb Gato intcrrogatus,qui eSn 

 Ctmffimus quacftus Crcfpondit: Si bcnepafcat.Quis pn ximu . Cli mcdiocrirer pafcat.Summa 



nain- 



dumnonniItconiitoagro.Tuncquoc^cunAantcr,optimumc^efi(utuufgod!xerc)aIic 



fania frui,fcdita,ut uillarum tutcla non fitoneri.Eum tamcn qui benchabitct, facpius ucntitare 

 inagrum;fontem<^dominiplusprodcfreqpoccipitium,nonnjcmiuncur, 



f[ De hortorum cura,do(flrina alia,ex 



B 



Plinio \i bro decimonono, 



capite quarto 



H t S fupcreftrsucrtiadhortoriicuram,&fuaptitn5turamcmoradam.Etquo- 

 niam antiquiias nihil prius mirata eil , ^ & Hcfpcridum hortos , acrcgum Adonis dl Alcinoi, 

 Itcmc^ PenfiieSjfiue ilios Semiran^is, fiuc AflTyria? rcx Cyrus fccerit , dc quoruni opcre aiio uo- 

 iumine diccmus.Romani quidem rcges ipfi colucrc . Quippc ctiam fuperbus Tarquinius nun- 

 ciumillum faeuum atc^fanguinarium rcmifitcxhorto.Induodccim tabulislcgum noftrarum 

 nufquam nominatur uilla,iempcr in fignificarionc cahortus :in horn ucro harrcdium . Qiiam 

 remcomitaracii&rrcligio quaedam;hortoscp &rforcs tanwmcontrainuidcniium fafcinatio- 

 ncs dicari uidcmus . In rcmcdio faturnica figna , quanquamhortos tutclje Vcncris airignatJte 

 Plauto Jani quidam hortorum nomine in ipfa urbcdcIiciafi,agros , uillafcppoifidcnc . Prinius 

 hociniiituic Athenis Epicurus,hortoriim magiftcr, Vicpadcum,moris nonfucratin oppidjs 

 fiabcri rura. Romar quidcm pcr fe hortus ager paup«ris crat . Ex horto plcbi macoUum , quan- 

 to innoccntiore uitflu.Mcrgi enim ci edo in profunda fatius eil, dl oiiroarum gcncra naufragio 

 exquiri:aucs ultra Phafidem amnem pcti,oi' fabulofoquidc tcrrorctutas,imo fic prccioGorcs, 

 Alias in Numidia atcj; Aethiopiainfepulchris3ucupari,autpugnarc cumfcris,mandiabco 

 cupientcmquodmandataIius.Athercle,(^uiliahaec,qpparataocluptarifatietati(^jniiieadcm 



quae ubic)? indignatio occurrcret.Fcrcndum fanefucrir, cxquifita nafci poma , alia fapore , al a 

 magnitudinc,aliam6nii:ro,paupcribusinterdiifta:inucterariuina,facciscjjcaftrari:ncc cuiqja- 



deoIongamcfreuitam,utnonantcfcgenitapotet. E frt.gibus quocj quoddam alimcntumcx 

 cogitalleluxuriam^ac mcdullam tantum carum , fupercj; piftriharum opcribus fiCcarlatuiis ui- 

 * ucre>alios pancproccrum, a!ios uulgi, tocgenenbus ufc|;ad iniimam plebcm dcicendcnic an- 

 nona.Etiamncin herbis difcrimcn inucntum eli C Opesc^ diiFcrcntiam fccerc in cibo ,ctiam u- 

 no aiTc uenali.Et in his aliquaquoq; fibi nafci tribus ncgant,caulein tantum fag/nato , titpau- 

 pcrismenfanoncapiat.Sylueftresfcccratnaturacorrudas,urquisc^dcmetcrctpairim.EcccaU 



' tiles fpecSantur afparagi . EcRauenna ternis libris rcpcndit . Hcu prodigia ucntris . Mii um ciTct 

 nonlicerccarduispecon uffci,non licct plebi.Aquaequoc^ftparantur. Ecipfa natur? clcmcn- 

 ta«ipccuniaedifcrctafunt.Hiniucs,iIIiglaciempotant,pornasq;montiumm uoluptatfmgu- 

 lae uertunc . Scruatur algor xftibus , excogitarurcpjUt alicnis meniibus nix algeac . Dccoquunt 

 alias,quas mox&^illashycmanLNihilitacfhominific^quomodorerum naturaeplacet. Eriam 



nehc 



feccfTus 



rbaaliqua diuitijs tantum nafciturCNcmofacros,Auent{nofquemontcs,a'iraiafp!cbis 

 lis circumfpcxcritCMors enim certc sequabit quos pecunia fupcrauerit . Itaquc hcrcle, 

 nullum macclli uec^Iigal maius fuit R O M AE clamore plcbis incufantis apud omncs 

 PrincipcSjdonccrcmiiTum cftportorium mercis huius:compcrtumquc, non aliiei quacftuc)- 

 fius cenfum haberi,auttutius, ac minorc fortuna? ixire^ cum credarur pcnfio ca paupct um , Is 

 in folo fponforcfl, 6<'fubdicreddicus,fupcrficiefquecaIo quocumquc gaudens . Hortorum 

 C A T O pracdicatcaufes.Hincprimumagricolafcxiflimebanmrpiifci,&ficfiafimfa- 



ciebantiudicium,ncquam cffc/n domo matrcmfamilias (ctcntm haccura faminae diccba- 



tur)ubi indiligens cifct hortus. Quippc carnario aut maccllo uiucndum cil , ncc caulcs ut nunc 

 ' niaximeprobabant,damnantespulmentariaquafcgcrcntaliopulmcntario.Id crat oltopar- 



cere , Nam carnis dcfydcria etiim crantin exprobrarionc. Horu maximc placcbant,quia non 

 egcrent igni,parccrentquc ligno . Expedita rcs 5^ parata fcmper , undc &' accraria appcllaban- 

 tur, faciiia concoqui, neconcrarura fcnfum c.bo , 8c qua? minimc accedcrent ad cJdydcntrm 

 panis . Pars corum .ad condimcnra pcrtincns Jatcturdomi uerfuram ficri foluatji , atquc non 

 -Tnrl.v.,rr.r..'n*.rn„*iimm 'niia.oue transmaria pctimus .lamquocfm fcncftns iuis plcbs tir- 



Indicumpiperquaffitum,quacquc trans , . .. . c ■ r n 



tanainimagfnchortorumquotidianaoculisfurapr»bcbant,antcquampr«h^iprolpcduf 



f 



V 



^ 



