437 
HYMENOPTERA. 
POMPILUS. 
438 
U. ('cillarc s. Idliiis lli(ii;icis ,iiiticns (priiliiorax Dahi.b.) 
teniic , aicu.itiJiii. m\ ratlicciii alaiuiii extcnsuin. 
43. Poinpilus. Fagr. 
Latr. Gen. Crust. et Ins. 4S9. Fabr. Pa^z, Fall. 
Dahlb. Spliex LiNN. 
Corpiis merliae niu^nitiidinis, oldnngimi, glaliiiiisciiliiin. An- 
tennae longitiiiline vix thoiacis, setaceae, inliactae, siitiirae 
clypei posticae iiisertae. Ahilonien olilongo-oiatiiin , tercs, 
basi siiliito coarctatnm. Alae alnloniine iiaiillo lireviores, 
areola geniina. Aiea speciilaris in niedio areolae inserta. 
Peiles siinjilices, leinorilnis coin|)ressis. Ci)}iir triinci niger, 
pedilnis alj'loniinisr|iie cingiilis iiiteifliiin riiiis. Miilu agilis; 
alis vihrantibiis ciiriit; Ineviter at cito volat Hdbiliilio in 
arenosis et cainpis aridis, nlii teiniiiae loiamina |iro ni- 
ilis in terra foiliunt, (|nil)iis occisam piaeilain, ovo iiuposi- 
to, coniniittnnt; per partein sylvaticani et inleralpinain Lap- 
poniae, tenipore jiraesertim aiictiiinnjli. Oilferciiliii sr.riis; 
iiiris: minor, abilomine iinpriinis angnstiore, aiileniiis poire- 
ctis, pariiin aiciiatis, 13-articiilatis ; leminn: rolnistior, abilo- 
inine crassiori, antennis Ijievioribiis 12-articulatis, post iiior- 
tein convoliitis; stylo letractili illaesa piingit magno ilnlore. 
tSpec S^anil. 22 in Monogra|)liia siia linjiis gen. X^IS) de- 
scripsit Hisior. Naturalis Docens Chr. D. A. G. Dahi.bom, 
2 novis s[ieciebns post illiiil teinpiis iiitia patriain detectis.) 
Sect. 1. Abdomine rwfo -cin^ivlato. 
I. V. fiisciis : laevis, nudiis, capite et ano pilosis, niger, 
ahdomine basi ferrugineo, alis liyalinis, apice liiscis, areolae 
geininae exferiori tiapezilornii, til)i's parce spinosis. (JJ. 
Var. a. J£. alis apire distincte liiscis. 
Fabr. Piez. Is9. 11. p;. (exclns. .Syn. Panz.) Dahib. 
Mon. Ponipilor. Snec. ann. 1*^29, 2. 1. JC. Splir^r fnsca 
LiNN. Fn. Sv. 1652. J' SjiIicj- iiihlm LiMi. Fn. Sv. 16.58. S. 
Pompiliis yihous Fabr. Piez. 19iJ. 27. ¥. Panz. Fn. 77. t'. 
13. S. 
Var. b. (J. alis apic.e parnm infiiscatis. 
Hab. in La|)poniis Siiecicis, locis aienosis, sylvaticis tein- 
pore auctumnali passim; deprelienditiir (|UoqHe in inferalpi- 
nis Nordlandiae et FinuKirkiae iisi]ue ad Alten et Bossekop, 
ilji(|ue in silva Pini utriiini|ue sexiim mense Augnstn inveiii. 
— Var. b. tantiim in Finmarkia legi. (Lapp. -Scan. vulg.) 
Mas ct Fem. Iiiter uiajorcs. — \ Jiriat tdlucu iiiai^uitudiue. Ni- 
ger, laevis, uuilus. Auteuuac thoraee fere Iireviores. Caput (iii 
illaesis) pilis uigris iuiuiMie (lensis ve.stitiini. Alaudibulae piccae. 
Abduuiiuis segiiieiita 1, 2, 3 nifa , iioe uiar;;iiic apicali nia^i.s vcl 
luiuiis latc iiigricante. Aiiiis pilis aliiiuot ol)situs. Alae liyaliuae, 
ajiiee toto iufra areas fusco. Areola ^euiiiia, e.xterior incgularis, 
traiieziforniis, suliquadrato.triaiigularis. Nervi 2 lougitudiuales cx 
auinilis arearum versn.s i-piecni alae excurreutes , uou ad suiuuiuiu 
luari^iueni extcuduutur. Tibiae et tarsi parcissime spiuulosa. 
S. P. ininiitus : laevis, nndiis niger, abdomine basi ferrn- 
gineo , alis liyalinis, apice infuscatis, areolae geminae exte 
riori subtrigona, t'biis p;irce spinosis. !?. 
Dahlb. Mon. Pom|). Sv. 3. 2 ^2- 
Hab. in Lapi^oiiia sylvatica Tornensi et Kemensi locis 
arenosis mense Aiig. rarius. (Lapp.-Botnia borealis; Gott- 
landia; .Scania rar.) 
Fem. Priori valde affiuis, et ab illo vix differt uisi uia^iiitiidiue 
saepe triplo niiuore et iiiiditate corporis, Areolae gcuiiuac exterior 
quoque uia^qs triau;rularis ct iiictalborax distiiictiiis eaiialieiilatiis 
e.st iu P. minutOj qiiaio iu P. fusco. — Mas iu Succia iiife- 
riori sacpc captus, iu l.appoiiia a uie uoii visiis. 
3. I*. viaticii!!: laevis , capite tIioracer|ue pilosis , niger, 
abdomine basi ferriiginen, fasciis fiiscis, alis fnmato-hyalinis, 
apice determinate infuscatis, areolae geminae exteriori siib- 
trigona, tibiis paice spinosis. ^2. 
Fabr. Piez. 190. 12. Dahlb. Mon. Pomp. Sv, 4. 4. J9. 
Splic.r miilica Li^N. Fn. Sv. 1651. (Diagn. , et Sph. fusca 
LiNS. Fn. Sv. 1652. Descript.) Panz. Fn. 6.5. f. 16. ^9. 
Hab. in Lapponiae cultae sabuletis rar. (Lappon.-Scan. 
fre(|.). 
Mas et Fem. i\lai:uitudo P. fusci. Caput et tliorax praesertiiu 
aiitice pilis ruris ubsitu. Abdiiuiinis Ncii^iuenta 3 basalia fcrru- 
ginea, oiargine apicali in sin^^ulo faseia uigra uiagis v.' nii- 
nus perspicua. Autennae pracsertim iu femiua validae. Areo- 
lae {jcininae exterior pliis niiiiiis reirulariter triaui^nlaris , iiitcr- 
dimi trapeziformis. Nervi 2 ex areis exeurreutes uon usqiie 
ad margiuem alae cxteusi. Tibiae et tarsi spiiiis validis, sed nou 
deuris iustructa. 
iVo/. Varietates c. ct d. a Cljir. D\llLrnM I. c. reeeiisiUs in 
Lapponia liabitautes uou observavi. 
4. P. ciirtiiN: laevis, antice subpilosns, brevis, gibbns, ni- 
ger, abdoinine hasi leirugineo, alis siililiyalinis, apice fiiscis, 
ariMilae geminae exteriori siilKpiadrata, tibiis pairespinosis. J. 
Hab. in Lappoiiia rarissiine; ad Kaiesiianilo Lapponiae 
Tornensis iiiense Aiig. nniciim individuiim inveni. (Lappon.; 
Botnia bniealis rarissiine.) 
Fem. !Ma;initiid() ferc, et siiniina aftiiiitas P. viafici y atque va- 
rietati ejus b. ffibbaCy a D. D.VilLUoM iu nioiMi,i;r. descriptac, si- 
niilliiiius, scd ditfert: alidoiiiiiiis basi riifa, iniinaeiilata , uec iii:;ro- 
einiiulata, iit et areiilac i;eminae cxteriori n)agis ad forniani qna- 
dratain, qnam ad triaiii;iilurein appriipinqiiante. Caput ct tliorax 
pilis raris obsita. .^iaiidilMiUie uii;rac. Aufeiiuae validac. IMcta- 
tborux vix eaualieulatus. Abdoiiiiuis segnieutum I et 2 tota rufa, 
vix iimbra fusca in niur^iiie apirali ; 3tiniu uiyrulu, uiargiue basali 
auguste rufo ; retiqiia iiigra. Alae liyaliuae, apice toto infra areas 
determiiiate, scd uiininic iiitense fusco. NelTi ex augulis arcarum 
excurreutcs, ferc ad niurgiuein alae producnntur. Spiuac tibiarum 
tarsoriiuiqne rarae, sed validae , praesertim iu tarsis auticis. Spiuu 
apiealis interior tibiuriiui uutiearuni albida. 
5. 1*. fiiniipenniH: laevis, antice pilosns, niger, abdomine 
liasi ferrugineo, alis totis fumatis , areolae geminae exteriori 
subrjiiadrata, tibiis parce spinosis. $. 
Hab. in Lapponia ciiin priori rarissime. (Lapponia Tor- 
nensis.) 
Fem. Affinis praeeedeuti , dimidio fere major, auteunis paullo 
loiigioribus, miiius crassis, capite ct tlinracis antico niagis pilosis, 
ut et fiiscedine alarum magis dilutata distiuctns. Laevis, uiger, 
erassns. Autennuc longiiudine Iboracis, arcnatae, oec coiivolntae. 
Os uigrum, palpis clongatis. Abdomiuis segmeuta 1 et 2 rufa, 
itumaculata ; 3 mar^iue basali augnstissime rufo ; reliqiia uigra. 
Alae totae bruunesceutes, apiee pariini fnsciori. Arcolae geiuiuae 
exterior et interior siibquadratae. Ncrvi 2 ex angulis areurum ex- 
enrrentes, breviores qiiam iu prioribus, minime ad margiucm alae 
cxteuduulnr. Pcdcs ut in priori. 
S. P. exaltatii.«i: siibtiliter pnnctnlatns, nndns, niger, ab- 
domine basi rufo, alis liyalinis, apice fiiscis, piincto intra 
apicem albo, areolae geminae exteriori quadrata, tibiis posti- 
cis serrulatis. g2. 
Var. a, ^^2. pedibus totis nigris. 
Fabr. Piez. 195. 41 2. Panz. Fn. 84. f. 10. 2. Dahlb. 
Mon. Pomp. Sv. 6. 8. JS. 
Var. b. (?. pedibus nigris, tibiis anterioribus femoribusqae 
posticis rufescentibns. 
Hab. in Lapponiae sylvaticae sabulosis, versus auctumnum, 
passim ; inas rarissime occiirrit. Alpes et loca maritimaNord- 
landiae Finmaikiaeqiie liaec species aufugere videtiir, loca 
Lappoiiiae interiora ventis niiniis exposita praesertim anians. 
K varietate b. individiium tantum unicnm masculiim ad Ken- 
gis die 22. Aug. inveni. (Lapp.-Scania var. b. vulgaris.) 
Mas et Fem, ^laguitudiiie variat, P. fusco plerumque paullo 
miuor. Alis fuscis, puucto iutraapicali albo, in mare obsoleto, in 
feniina perspieno, statim dignotus. Mandibulue apice ferrugiueae, 
Abdomiuis segmeuta 3 liasalia, riifa, immaciilara; liorum vero ter- 
tiiini iiiterdum murgiue apicali uigrtiiM. Auns pilosns. Arcolae 
gcuiiuae interior oIili()iie, extcrior recta qnadrata. Nervi 2 ex 
auguli.s areariim exciirrentcs, distiucti (uec obliteruti ) ad suni. 
luum murginem alue prddncuiitnr (uec abbreviati } , uude baec 
speeics ab affiuibus etiam faeile distiiieta. Tiliiae postieae latere 
exteriori in marc obsolete , iu fcuiina evideutcr scrrnlutae. 
Var. b. (T. panllo miuor, augustior, alis totis fuscis, pedibus ni- 
gris, auterioribns : Diaciila antiea apicali , tibiis latere aiitieo rufis, 
posticis: femcribns totis (genicnlis iiigris exceptis) tibiarumqiie au- 
nulo niedio, rnfis ; tarsis et tibii.s omnibns iuermibus, bonim po- 
stieis latere cxterue vix vcl itaruni serrulatis. An specics distiu- 
cta, cujus femiua iu varietute b. (P. e.xullati) a Clar. D. Dahl- 
BOM I. c. descripta, qnaercudu ? 
y. V. minor: laevis, nudus , niger, abdomine basi rufo, 
alis liyalinis, maciilis intra areas fiiscis, areolae geminae ex- 
teriori ijiiadiata, tibiis posticis serratis. 2. 
Hab. in La|)ponia rarius, ad Mnonioniska et Kengis mens. 
Aug. inveni. ((Lappon. ; in Ofver-Tornea ad pagum Mata- 
rengi rariss.) 
Fcm. Priori duplo minor. Laevis et subtilissime tanlniu puiictn- 
latiis, itiidns, niger, orc ubscure ferrngincn. .Metatiiorax ciiiivcxus, 
vix eaiialiculatus. Abdoiniuis se|$n)eutu 1 et 2 totu, 3 basi inagifc 
V. uiiun.s latc, rufa. Auus pilosus. Alae byalinae ; iii siugiila area 
trinm diseoidalinm maciila coiispicitiir fiisca, uudc esstaiil tres ma- 
eiiluc disliuctiores, uua iii area .speciiiari et diiae iu areola gemiua. 
Areolae gemiuae iuterior oblique quadrata, exterior qiiadrnta, late- 
ribus 2 oppositis paullo arcuatis, iiec ut in P. exaltato recti». 
Nervi duo oz augulis arearum excurreutes abbreviali, breviasiiut, 
28" 
