447 
HYMENOPTERA. 
FORMICA. 
448 
lari ad medium areolae geminae fere adlixa. — Geniis, spe- 
cies SueciaeS conntreliendens, quarum nullam agnoscitFauna 
nostra Lapponica. 
Tiphia. 
Fabr. Panz. Fall. 
Corpiis oblongum, punctatum, saepe pubescens. Antennae 
versus os insertae, tliorace pauUo breviores, iililormes, scapo 
brevi cylindrico. Femora compressa. .Mae area costali nl- 
tima aiit coinpleta aut incompleta, adjecta areola simplici. 
.Species Siieciae 3, quarum individua, praeter Tiph. femorn- 
tiim fieciiientiorem, in Suecia rarissime, in Lapponia liacte- 
nus nunquam visa. 
1'hnlau.r 2. Insccta solilnrie ilegeiitin. Se.riis diiphw: mares 
et fetninae Inentrn niilln). Individun mnscuJn nlnta, 
feminea aplera. Abdmuinis peliolus nun sqiinmiformis. 
FAM. 14. MLTILLARIAE. Latr. 
Iflyrmosa. 
Latr. Pa^z. Fall. 
Corims oblongum, rugoso-punctatnm, pilosum. Habitus 
fere Philnnthi. Antennae versiis os insertae, vix fractae, tlio- 
racepanllo breviores, iiliformes, scapo brevi cylindiico. Alae 
maris areola aut geinina aiit simplici et area speccilari in- 
structae ; nervis ad marginein extensis. Mnres feminis apte- 
ris duplo aiit triplo majores. Spec. Sueciae 2, in Lapponia 
a rae non visae. 
Hliitilla. 
Latr. Fabr. Pakz. Lins. Fall. 
Corpus mediae, iilerisque minoris magnitiidinis, oblongiim, 
pnbescens. Antennae capite miilto longiores, ad clypeum in- 
sertae, fractae, scapo elongato, cylindrico, incurvo. Abdo- 
men ovatum, convexum, segmento seciindo magnn, semiglo- 
boso, aut subcaiiipanulato. Alae maris aiea costali ultima 
integra, area speciilaris et areola geinina distinctis; at ner- 
vis apicalibiis in marginem alae non extensis. Species Sue- 
ciae 4, in Lapponia liactenus non lectae, (juantum novi. 
1'halanx 3. Insecla socielnles ordinntns ineimlia. Individiia 
mnsiitln el feiiiiuen nlntii. Neiilrn aplern. Ahdoiiiinis 
peliolus siiuamifvrmis nut discrete nodulosus. 
FAM. 15. FORMICAKI.\E. Latr. {Formicaedes 
BlLLB.) 
49. Formica. Linn. 
Latr. Gen. Crust. et Ins. 529. Fabr. Linn. Fall. 
Corpiis mediae, pleris(|ne rainoris magnitiidinis , oblongum, 
glabriiisciiliim (in nostiis). Caput trigonum. Oculi parvi, 
rotundi. Antennae tliorace paullo breviores, fractae, graci- 
les, liliformes, extrorsuin paiuin crassioies, scapo longissimo, 
medio faciei insertae. Clypeus sub()uadratiis. Abdomen ova- 
tiim, petiolatum , petiolo ex unico articiilo elevato, lenticu- 
lari, squamoso constante. Aculeus punctorius nullus, at 
glandulae venenifeiae in neutris et leminis. Alae (marium 
et feminariim) area costali nltima angiista, perfecta ; at area 
speculari et areola niiilis. Tibiae praeter spinas ordinarias 
muticae. Color niger, fiisciis, in riifo-piceum lilienter abiens. 
Motu agilis. Hahilnlio in truncis aiborum, sub lapidibus, in 
teira; per partein sylvaticam et rarius inleralpinam Lappo- 
niae. Mares et feniinae niliil curant, nisi nuptias, quae ex- 
tra domiciliam peraguntur, quibusque celebratis illi cito per- 
eunt, Iiae ad nidum revertunt, ova et alas depositnrae. Neu- 
tra seu spadones indefesse vermes, insecta eorumque lar- 
vas, siiccum fructuum et grana pro esca colligiint, rodunt, 
hauriiint et destruunt; quisquilias, v'egetabiliuin fragiiienta et 
folia piitrescentia, praesertim Pini, saepe corrodiint et in 
acervnm congeriint; nidiim alveolatum nunqiiani formant; 
mares et feminas sub nuptiis sustentant, deinde exiielliint et 
novain prolem educiint. Larvae apodes , siibverinifoiiiies. 
Dijfereiilin se.riis externa mox detegitur: iiins scilicet et je- 
iiiinn alati, ille ])leriiniqiie miiltoties minor, capite parvo; 
neiilrn (5) (fainina abortiva) magnitudine pleruinque maris, 
apteia. (Spec. Scand. 10 et ultra.) 
1. F. herciilcana : nigra, pectore, metatliorace pedibusqne 
ferriigineis, alis brunnescentilnis, petioli squama ovata, apice 
integro, capite tliorace pariim latiori 9. ?. 
LiNN. Fn. Sv. 1720. Act. Holm. 1741. p. 38. Fabr. Piez. 
395. 1. 
Hab. in tiiincis arboriim emortuarum Lapponiae Siiecicae 
passini, vagabunda ; sub cortice triinconini putiescentinin ad 
Wittangi , et in truncis putridis Pini sylvestris ad Jiickasjer- 
vi, Lajiponiae Tornensis,: d. 13 — 30. Jnn. frequentioreni 
vidi. (Lappon.-Ostrogotli., Gottlandia , Blekingia, in triincis 
arborum emortuarum Populi Tremnlae, passim.) 
I^em t iMaxiuia iio.stratuiii liuju.s {leucris, 5—6 Hu. louga, ^lalira, 
.subuitiila, uigra , laevi.s vel puuetis luiuutis raro ini|>ressa. Au- 
teuuae radicuta testacea, flagello extrorsum fiisco aut jiieeo. Tlio- 
ras subtus piceo - feriugiueus , supra seu dorso coutiuuo, couvexo, 
uigro, nietattiorace taevi, rufe.sceutc. Abdoiiieu ovatuiu iiigruui, 
margiiie apicali segiueuturum |ialliUo - nieiiibrauaceo, subiictlucidii, 
eitiato, pelioto rufo , squama teiiticutari , roluudato - ovata, erccta, 
iutegra. Atae cuipore tougiores, Havo - liyaliuae , uervis vatidis, 
testaceis, areis subco.stalibus triliiis, discoidali perfecta uiilta. Pe- 
des compressi, rufo -ferrugiuei, tibiis et tarsis saepe piceis. 
Neutra femiuae descriptae simittima, plerumque paulto miuora, 
atis uultis. 
3. F. iiiteriuedia: nigra, thorace postice coinpresso pedi- 
husque obsciire ferriigineis, illo antice nigricante, petioli 
sqiiama ovata, apice integro, capite thorace duplo latiori. 2. 
Hab. in societate cum Form. herculeaua ad Jiickasjervi 
rarius. (Lapjionia.) 
^eutr, Friori ]>auIio uiiuor, seipieute vero uiajor, iiiter utraiiKliic 
llledia, colorc prioris , structiira partium sequeiitis gaudcus. .\ P. 
herculeanu ajicrte differt: tboracis dorso bilotio et luetattiorace 
valde coiiiprcsso; et a F, rnja; capite multo niajori, ttioraeis 
lobo priuio obscuro s. fuscu , atidniiiiuisqiie sci^meutoruui luargiui- 
bus cvideuter pallide meuiliraiiaceis dlstiucta; abdoiuiiiis qii(>que 
priuium segmeutum lotuiu uignim , uec ut iu sequcutc, autice ru- 
funi. Reti(|iia ut iu ¥o'm. rufa. lu Succia iuferiori a me baec 
spccies uoii visa uec ab alio Coltectore iuveiitam uovi, 
3. F. rufa : nigra, thorace postice coinpresso pedibusque 
rufo-ferrugineiSj alis subhyalinis, petioli squama ovata, apice 
integra; capite thorace paiillo latiori. ^. ?.?. 
LiNS. Fn. Sv. 1721. J^JJ. Fabr. Piez. 39S. 11. 
Hab. in Lapponia sylvatica .Suecica, lariiis; acervos e fn- 
liis acerosis exstruens, pungens. (La|)pon.-Gottlaiidia, Ostro- 
gotliia, Blekingia, vulgaris; .Scania sylvatica borealis rarius ) 
Neutr. i*riori dupto fere miiior, parum iiilida, jilalira, laevis s. 
oculo acutissiiiie armato sulititissiuie crcbcrriiue puuctulata. Nitp-a. 
Caput ct auteiiiiae iit iu pracccdcute coustnieta et colorata. Tliorax 
dorso iiiterriiptiis , lubo sciliect primo vctiipiis latiurl (ticet capite 
duplo augustiuri) , arcuatim fiexo ; sccuudo s. iiitcruiedio tatiludiue 
priiui, sed aiigustiori, obliquo; tertio , qiii melatlioraccm efficit, 
valde cumprcsso ; totus obscure ferrugiiicus. Abdoliieu breviter 
ovatiim , uigrum, pctioto et primo segmcuto basi autice, fcrrugi- 
ueis, scguieutorum margiuibus panim memlirauaceis ; laeve, sub- 
uitiduni , gtabrum , pilis ercctis patlidis iu siugulo segmcuto dupticc 
scrie trausversim dispositis. Sqiiama petioti ovata, apice iutegra, 
citiata. Pedcs obscure ferriigiuci, tibiis et tarsis uigricautibus. 
HIus et Femina atati , maguitudiue variaut. 
A ar, U ^. duplo miiior, tliorace, metatborace, squama petioli pe- 
dibusque testaceis; cum varietate a capta, 
i. F, fiiNca : cinereo-fusca , antennis pedibusque dilntioii- 
bus, petioli sqiiama late ovata, ap ce truncjta, capite thora- 
cis fere latitudine. cTSj. 
LiNN. Fn. Sv, 1722. Fabr, Piez. 399. 13. 
Hab. sub tena per partein sylvaticani Lapponiae passim ; 
ad Karungi et Wittangi Lapponiae Tornensis. Feminas alis 
depositis ciiin neutris, jam 27. Maj. et 14. Jun. legi. Neutia 
quoque ad Bossekop Finmarkiae d. 4. Aug. visa. (Lappon.- 
Scan. vulg.) 
Mas. Rlcdiocris, circiter 4 tiu. longus. Variat etiam paullu iiii- 
uor. Fuscus, parum {^seo-sericeo-micans. Laevis. Caput parvuui. 
