473 
HYMENOPTERA. 
BOMBUS. 
474 
3. H. NoroeciiNis : hirsutiis ater, abdominis apice late albo, 
alis tuinato-Ii)aIinis. 9. 
Fabr. Piez. 345. 10. Bir.tB. Knum. Ins. p. 111. var. a. 
rt b. (varietate b. milii iiiiiota). Aj>is Soroeensis Panz. Fn. 
7. f. U. 9. (Bomlms venter Fabr. Picz, 347. 24. et Apis 
«t'H7mPANz. Fn.83.1. 18. est forte mas aut neutrum hiiju.s.) 
Hab. in Lapponia D. dk Paykull, niihi ibi non obvius. 
(Lap[)on.; Ostrogotli. rarissime; Dania.) 
Fem. Mufiiiifiido inioruui. Totus uigro-liirsutus. lu tuajonbos 
iudiviiluis iutcrduiu tliortix autice tajicia iiiterru|>ta atinustii , scuteU 
luuiquc, ((hsnk-tissiitn' flrtva. Ahdoiiiiiiis sc^iucuta .'5 liiisulia etiatu 
uijirii, rpli(|ua allio-liirtrt, Alue |tarum iufuMjaao. 
Obs. Bonth. rtiprstris ¥-\in\. atcr , abdottiiuis seirmcutis duobus 
analibus fulvis, alis uigricaiitibus. ^^ j B. lapidario fcrc major, 
macfis cloiigatus ; 
B, siiblerraneus Fahr., Li^>., ater , abdomiiiis sei^tueutis 4 ulli- 
mi« fuho-^riscis, alis byaliuis, arcolae gemiuflf cxlcii<iris et areae 
specularis ucrvis exteriorilius oiipositis suln oi-iiutibus. J^ ? Magui- 
tudiuc R. iapidarii ^ ; ct 
B. Cnjptarutn FAnn. (B. interruplm Illk;.), atcr, abdomiiiis 
hajii ciiiuulo Havo, auo albu, uli.s subbyuliuis $. Maguitudiue S, 
lapidarii ; 
iii Svecia iufcriori passiiii frc(|uciiter, iu La|i|ioDia mibi uou obvii 
fiicruut. 
Suhdiv. 1. Tboracis liiisiities 
^cl fulva, uigi'0-fasciata. 
aut uigra, flavo-fasciata * aut flava 
4. B. terreHtris: hirsutiis ater, tboracis antico fascia, ab- 
(louiinisque basi cingulo , ilavis, ano albo, alis fumato-hya- 
linis. ^. 2. !?. 
Fabk. Piez. 343, 4. 2- V- -4/-e\s- terrestris Li^n. Fn.l709. 
$. Panz. Fn. 1. 16. 2- (thoracis abdominisque fasciis colo- 
re nimis luteo, alisque niinis obscuris.) 
Ilai». iu Lappouiae sytvaticae Uorilius d, 14 Jun. — L5. 
Aug. haiui iufrequeus, Ad AVittangi et Karesuando Lappo- 
niae Toinensis praesertim rfjteii. In iiiferalpinis maritiinis 
NorJlauiliae el Finmarkiae illum frustra (piaesivi. Ad Luteu 
et Toriiea jam d. 8 — 20. Maj. femina visa. Neutra ad Muo- 
nioniska etiaui d. 17. Aug. vidi. Sub terra profunde niJili- 
cat, mel copiose colligens. (Lapp.-Scan. freq.) 
Mas, Fcm. ct Nculer. !uter uiajurcs bujus jiicueris, S, lapi- 
dario acfjiialis, mai^iiitutliue secutidum sexiim |iarl modo variaiis. 
Migru-birsiitus. Tborax fasciu autica lata, iutegra, tlava, ct ah- 
donieu sei;meuto secuiido seu ciugulu iutrabasali ejusdcm coloris. 
Auus latus, albu-birtus. Tarsi articulis ultiuiis fuscis. Alae fu- 
mato-byuliuae. 
5. B. ArbiiNforuiu: hirsutus ater, thorace fascia antica 
tlava integia, ano late luteo, alis hyalinis. ^. 2, ^. 
Fabr. Piez. 347. ^3. r^rte. Apis prtitorum Li^n. Fn. Sv. 
1711 forte. Bri-iuus frumorum Panz. Fn. 85. 21 $. certe. 
(Sub nomiue B. HureUnnus (^ a D. Dalman etiam mihi 
uliin missus.) 
Hab. ih Lapponia forte rarissime, in Collectionibns borea- 
libus ut incolam Lapponiae tautum vidi. (Lapp.-Scan. fieq.) 
jWtf-v, Fem. et ISeuter. Fcuiiua maii B. inpidarii maiiuitcdiiie 
subaeijualis , mas paiillo, et ueiitcr du|iio, miiiores. Mas: bre> 
vitcr ovatus, atiteiiiiis loti^itmliiie tboracis, ni;:er, facic iiitra au. 
teuuas Ha\ i)>Iiirsuta , pilis ali(|uot ui;:ris vel fuscis itiinii^tis, occi- 
pite et tboiace auticc late , jdcriimque uiidique, flavo-birMilis , lior 
iutcrduiii subtiis uigro; pilis aliquot |iallidis iu scutello, aiio fulvu; 
Femina : jtaullo louuior , auteuiiis tboracis dimidio parutii louiiio- 
ribus- iiigra, facie iiifra auteuuas fiavu-vel albo-birsuta ; thorace 
autice late, saepissiiue uuditjue, fiavo-vel griseo-bjrto , flavediue 
tamcu niiuus vivida ijuam iu mar^e - pilis ali()uot pallidis iu seii- 
tellii ; ahUoiiiiiiis apice latius fulvo quam iu mare ; ^euter: femi- 
uae similis, duplo luiuor, cupite fere toto uigrp , auo miiiuk late 
rubro. 
6. B. ephippium : hirsutus ater, thorace antice fascia in- 
tramarginali llava, utrinque abbieviata, ano luteo , alis hya- 
liiiis, apice suiunfuscatis. 2. 
Hab. iu Lappouia Tornensi, rarissime ; in tloribus Salicis 
ad Jufkasjervi d. 21. Jun. 1^21 inveui. (Lapponia; Scaiiia 
ad Limd d, 17. Aprii. 1830 Sjieciuien femineum lapponico 
»imilliuium quoque detegere milii contigit.) 
Fem. Statura ti aris praccedeutis , at diiplo major. Priori spr. 
viei affiiiis et similis, scd vere distitictus. Totiis nigro-birsutiis. 
Os iufra rlypeuiii ferru^iueo-pilusuui. Thorax autice fuscia lu 
oicdio latiori , utriuqiie attcuuuia, ad latus pariim iiifra humeros 
«xtcusa, sulphurco-fldva, niargiucm auticiim totuin fere usque ad 
uediuni tbiiraiis dorsiim ocriipante, ivlit-ta tauluin fascia teiiui 
i:irca c(»Mum, uiLiro-birsuiB. Aniis liili-us, miiius taiiicu late, qudui 
iii praeccdeiite. AUe byaliuae, apice extra arcas determitiate kuhiu- 
fuscatae uervin vatidiurihus quam iu priuri. 
Nof. Visc bic est Apis pratoruvi Linnaki. Diagnosis et de 
scriplio bujuM A. praiorum ab Illustr. Viro iu Fauua Succica 
data, brevis at(|ue iusufHcieus et iii buuc et iu pracredentem fere 
aequo jiirc qurtdraf. Frequculia vero Bombi arhuslorum alfirmat 
eum essc ipsum , qiicm LiNN. ante nculos balMiit, suam spccicui 
descriptunis. Bombus cphippium vix aute uostra tt-mpora dere» 
ctus fuit, iu ('ollectiouibus Svccicis, quas vidi , saltem hospcs, 
S. B, uivalis: Iiirsutus niger, thorace antice posticeque, 
abdominisqiie basi , liavo-griseis , ano late griseo-albo , alis 
fumato-hyalinis. 5. 
Hab. iii alpibus nivalibus circa insignem lacum Tdruenseiu 
(TornPiitraesk) et in sumuKt alpium Tovnensium jugo, ra- 
rius; d. 8 — 12. .lul. captus. (Lapponia.) 
Fem. Affiuis B. ruderato ejusquc pictura, at fere paullo major, 
colore flavo-seu suhlutco niagis iu xriscuiu vergente, et fascia ali- 
domiuis uif^v^ 'lou taui lata ac iu illo, distiuctus, uec cobabitaut. 
Hirtiis, niger. Tboracis dorsum flavo-ffriseuui ; fascia cotlaris an- 
giislissima et alia iu medio iutra alas latissiiua , uigra. Abdomeu 
sei;mento 1 et 2 t^riseis , 3 determiuatc ui^ro-fasciato , reliquis 
grisi-o-albidis. Pedes toti et corpus subtus, uigra. Alae fiimato- 
byaliuae, ad costaiu praesertim iufuscatae. 
S, B. autumnaliN: hirsutus ilavo-griseus, thorace fascia 
media abdominisque segmento secundo , nigris, ano albido, 
aiis subhyalinis. 2. 5'- 
Fabr. Piez. 352. 47. forte hujus varietas. 
Hab. in Lapjionia passim, d. 27. Jul. — 22. Aug. captiis. 
Minora individua, quae neutra esse credo, in monte subalpino 
Tennberg et projie Schiervoe Nordlandiae, in graminosis ad 
Bossekop Finmarkiae, et ad Karesuando Lapponiae Tornen- 
sis legi ; specimina vero his majora, quae feminea existimo, 
ad Kengis et Muonioniska praesertim vidi. (Lappon.-Ostro- 
goth. ; Scan. pass.) 
Fem. .' et Ncutcr forte ad eaudcm speciem rcferenda. Femiua 
Bomh. lapidarii niare parum major, ueuter duplo et ultra miuor, 
Aft'iiiis priori, differl' praeter mu^uitudiuem mitiorem, birsutie 
ma^is flavo-grisea (iiec liitesceiitl ) , fascia uitira ahdomiuis aliter 
locata, ct abdomiuc subtus sulialhido-piioso. Feotiua afiluis etiam 
vidctur S. syivoruni et vetera?to, sed diff^eit ab illo, auo grise- 
sceiitc (iiec riibro) , ct ah bor , tarsis uigris (nec testaceis). 
Femina. Caput uiyrum , verttce flavo-iiiloso. Thorax autice 
postlccque griseo-flavus , fascia media uigra. Abdouien parciuK 
flavo-{;risco-hiisutum , segmeuto secuiido fusco vel uigricaute, auo 
sunimo apice ^risco-rubro. Pedcs ui^ri, fusco>pilosi, tihiis ct tar- 
sis sordide fcrriigiuco birsutis. Vcutcr uiger, fusco-pilosus. NcU" 
ier siinilis fciiiiiiae dcscriptae, triplo iiiiiior, hirsiitie tboracis ma- 
gis flava, abduuiiiiis ma^is albida, auo uon rufesceute , uec tarsis 
ferruiiiiico-birtis. — A specie Fabriciaiia igitiir haec iiostra paullo 
riiscrcpat; au ob clima severius. * Au species iiova * 
9. B. trlcolor: hiisutus niger, supra llavus, tiioracis fas- 
cia media al-doininisrjue cingulo medio rubro-terminato, ni- 
gris, ano albido, alis liyalinis. 2. 
Hab. in Lapponia '1'ornensi rarissime; ad Karesuando d. 
li>. Aug. unicum individuum iiiveni. (LapponiaSuecica syl- 
vatica.) 
Fcm, B. Arhustorum paulio major, B. ephippium aequalis, 
Similis B, hortorum Linn. et B. sylvarum Li>n. , sed diff"ert 
uh illo , fascia abdoiiiiuis iii^ia, riibro-termiuata (uec simpliciter 
iiigra) , et ab lioc, aiio albo i ucc riihro). Ilirtus, ui^er. Tbo- 
rax dorso flavus , fascia iutcr alas iufra (versus scutcllum) dila- 
tata, uigrn. Abdomitiis segnteiita 1 ct 2 flava, 3 fascia deter- 
uiiuate uic,ra , iutra rubro-vel luteo-indetermiuate et auguste termi- 
uata ; rcliqua s(-u;tiieuta alha. Alae byaliuue, costa parum iiifuscata, 
10. B. lapponlcuH: hirsutus niger, tlioracis dorso Havo, 
fascia media atra, abdomine rufo, ano iiavicante, alis fumato- 
hyalinis. ^. 2- $• 
Var. a. J. 2- $• abdomine supra toto rubro, ano tiavi- 
cante. 
Fabr. Piez. 345. 11. 2- Aurens. Fn. Kurop. fasc. 10. 
Tab. 18. 2. 
Var. b. 2. abdomine supra rubro, segmento Imo basi ni- 
gro, auo sordide lluvic?nte. 
Hab. in.iioribus Salicum, in Lapponia Tornensi, vulgaris; 
ad Wittangi et Jucka.^^jervi d. 16—29. Jun. inprimis fiequen- 
ter legi. — Deprelienditur quoque in iuteraipinis maritiinis 
Nordlaudiae et Fiuniaikiae passim, e\. gr. in insula Schiervoe 
et ad Alten, nlji individua neutra in graminosis d. 27. Jiit. - 
5. Aug. inveni. (Lapponia, quae, uti sedesSalicum, ita etiam 
Homborum patria videtur, ) 
Mas , Fem. ct Neuter. luter majorfs. B. lapidarin et alpino 
tunicii p.iullo miu<ii • secundiim sexiiiM solito n» "d;i variaiis. Ca- 
pui tntuiu uigrnm. Tborax dorso flavus, fascia iuter alas, iu- 
uiare augusta , iii femiiia et iiciitro , latiori , iiiL-^ra. Railiis occur- 
runt iiidlvidua thoraciK dorso nigro, marijiue tautura aLticu angusto 
