14 



Eryngii Corda, respectievelijk op de bladsteleii van Ranunculus repens en op 

 Eryngium campestre, eindelijk Entyl. Calendulae Oudemans op de daartoe be- 

 hoorende voedsterplant. Deze galletjes zijn licht met Synchitrium-woekeringen te 

 verwarren. 



Het aanzienlijk getal van Aecidiomyceten die bladhypertrophieën veroorzaken, 

 met stilzwijgen voorbijgaande, wil ik slechts een paar wisselverhoudingen dezer 

 parasieten tot zekere phanerogamen vermelden, die van zeer bijzonderen aard 

 zijn. — Peridermium elatinum A. & S. is de oorzaak der welbekende heksebezeras, 

 die aan Pinus sylvestris, P. Weymouthii en Picea excelsa worden aangetroffen. 

 Langen tijd was de natuur van deze takzucht onbekend. De oudere Hartig zag 

 daarin niets anders als een voortgezette vorming van »brachyblasten« waarvan zij 

 ook geheel het uitwendig voorkomen bezitten. Van andere zijde werd er een oorza- 

 kelijk verband gezocht tusschen de hekse-bezems en de bladluis der kegelgalletjes 

 van de sparren, Chermes viridis*). 



Vestigt zich dezelfde roest-zwam in de schors van de zilverspar, zoo veroor- 

 zaakt zij daar de geweldige kankerbuilen, die nog in 1868 door Ratzeburg^) 

 aan de rups van zekere wespvlinder Sesia cephiformis, welke daarin slechts als 

 inquiline leeft werden toegeschreven. R. Hartig verklaarde zich deze builen op 

 overeenkomstige wijze als de bezems, en wel door overmatige vorming van ad- 

 ventiefknoppen, die de schors niet doorboren (cryptoblasten). 



Belangrijker zijn de beide volgende verhoudingen, die een eigenaardig, ofschoon 

 geheimzinnig licht werpen op de physiologie der galvorming in 't algemeen. Tenge- 

 volge eener indringing van Aecidium Thesii D e s o r in de bloeiwijze (bloemstelen, 

 bloemen, enz.) van Thesium intermedium S c h r a d., ondergaan de bloemen dezer 

 plant een zonderlinge verandering, waardoor haar specifieke natuur eenigszins op- 

 geofferd wordt en waarbij kenmerken van verwante, als hooger georganiseerd 

 beschouwde vormen optreden. In de infiorescentie ontstaat er eenige oveerenkomst 

 met Thesium paniculatum L. van den Kaap en andere suffrutescente Thesiën ; maar 

 vooral de bloemen gaan veel gelijken op die van de minder na verwante soorten 

 Osyris alba L. en Leptomeria acida R. Br. Hierbij wordt in het perigoon een ster- 

 ker neiging om vegetatief te worden waargenomen, dan in de meeldraden en 

 vruchtbladen, terwijl de discus geheel verdwijnt^). Aan dit geval knoopt Hof- 

 meister de volgende beschouwing ') : 



»Es ist wohl möglich, dasz eine durch viele Generationen fortgesetzte, regel- 

 maszig oder sehr haufig eintretende derartige Beeinflussung durch Parasiten, da- 

 hin führe, hervorgerufene Modificationen des Entwickelungsganges der Art, erblich 

 zu machen, dasz sie fürderhin auch eintreten wenn der schmarotzende Organismus 

 nicht mehr auf der betreffenden Pflanze sich einstellt« '). 



') C. Czech. Uber den Hexenbesen an der Rothtanne, — Verhand. des Schles. Forst- 

 vereins, Herausgegeben von v. Panne witz, Jahrg. 1857. 



') Die Waldverderbnisz. Berlin 1868, II, p. 30. 



') S. Reissek. Beitrag zur Teratognosie der Thesienblüthe, Linnaea, Bd. 43, 1843, 

 pag. 641. 



*) Handb. der Phys. Botanik, Bd. I, Abt. 2, pag. 637. 



°) Zie ook Dar win. Variation of Animals and Plants under Domestication. London 

 1868, II, pag. 282, Gallf. 



