21 



de Chalcididae, en noemde ze Blastophaga grossorum. (W e s t \v o o d 1. c). Daar 

 er nu slechts hoogstens drie insecten ') uit deze zeer groote familie bekend zijn, die 

 gallen voortbrengen, zoo is het a priori niet waarschijnlijk, dat de vijgwesp dit 

 eveneens zou doen. 



Onder de middeleeuwsche schrijvers vond ik bij A 1 b e r t u s M a g n u s eenige 

 onbeduidende aanteekeningen over de eigenschappen der eik-gallen. Hij wist dat 

 een larf de gal bewoont »quae eruca dicitur«, dat ijzer zwart wordt gekleurd door 

 het sap enz. Ik meen te kunnen volstaan met naar de plaats te verwijzen ^). 



Omtrent den oorsprong der gallen waren de denkbeelden vóór Malpighi 

 even vreemdsoortig als verward. Wel waren de wespen, die er uitkomen, nu en dan 

 gezien bijv. door Theophrastus, maar het eigenlijk verband was vóór en zelfs 

 ook nog lang na Malpighi niet van algemeene bekendheid. 



Matthiolus (1501 — 1577) verklaarde zich het voorkomen der insecten in 

 gallen door spontane generatie. Gewoonlijk werd het er echter voor gehouden, dat 

 de eieren met het voedsel uit den grond werden opgezogen »als citroenpitten die 

 men soms in het water van een pomp vindt «, om met De Ré a u m u r te spreken. 



Vermelding verdient nog de zeker zeer zonderlinge opvatting van F r a n z 

 R e d i "), een tijd- en landgenoot van Malpighi en een beroemd tegenstander 

 der spontane generatie, die analogie zocht tusschen het voorkomen van de insecten 

 in gallen en de vruchtvorming; deze beide verschijnselen schreef hij toe één en 

 dezelfde »anima vegetativa«. 



Malpighi') heeft de verdienste de eigenlijke natuur der gallen, zooals die 

 nu aan ieder bekend is, het eerst met volle zekerheid te hebben vastgesteld. Behalve 

 een zeer nauwkeurige beschrijving van een groot aantal vormen, waaronder reeds 

 + 25 van den eik, bevinden zich in zijn merkwaardige verhandeling de eerste 

 pogingen om de ontwikkelingsgeschiedenis der gallen van Andricus terminalis en 

 Andricus gemmae op te helderen, toegelicht door zeer goede figuren. Verder zag 

 Malpighi een galwesp in de positie van het eieren afleggen, geeft daarvan een 

 nauwkeurige afbeelding en beschrijft den vochtdroppel, die hij daarbij aan de legboor 

 waarnam. De zonderlinge gedaante echter der Cynips-eieren ontging hem, ofschoon 

 men die, eenmaal daarop opmerkzaam, gemakkelijk met het bloote oog kan waar- 

 nemen; eerst Hartig bracht in 1840 die zaak onder de aandacht der entomologen. 

 Ik vermeld dit feit hier, omdat Malpighi in zijne teekeningen der Andricus termi- 

 nalis-gallen, de stelen der eieren reeds afbeeldde, zonder die in hun ware natuur te 

 herkennen. 



Wat vooral de R é a u m u r en de latere schrijvers hebben gedaan, om de 

 natuur der gallen op te helderen, zal uit het verdere verloop van dit proefschrift 

 blijken. 



Er blijft mij thans nog over, die gallenspecies te gedenken die in een of ander 

 opzicht historische vermaardheid hebben gekregen. De medische eigenschappen, 



■) Eurytoma longipennis en E. .^brotani, en de .\merikaansche vorm E. flavipes. 

 (Weyenbergh. Archiv. Neérl. \', 420). 



') Alberti Magni, ex ordine praedicatorum de vegetabilibus libri VIT, Ed. criticam 

 ab. E. Meyen coeptam absolv. Carolus Jessen. Berol. 1867, p. 441. 



•) Opera. Neapolis, 1664— 1690. De Insectis, pag. 230. 



*) Marcello Malpighi, Opera omnia. Ed. Lugd. Bat. 1687. De Gallis, pag. 112. 



