82 



staat gesteld, zijnen zetel op te slaan zoowel op de meeste eilanden in de Middel- 

 landsche zee als op een aantal onzer Noordzee-eilanden, op de Oreaden, Shetland en 

 de Faröer, ja zelfs is het naar IJsland verwaaid en groeit aan den voet van den Hekla. 

 De algemeenheid dezer plant blijkt nergens beter uit dan uit de talrijke 

 volksnamen, die zij in verschillende talen en landen bezit. Zoo vind ik daarvan 

 bijvoorbeeld in een Duitsch boek over landbouw niet minder dan 26 genoemd. 

 Bij ons komt 't hoefblad nog onder de namen van dokkebladen, quirynskruid, 

 hoeven, stinkblad, paardshoef, hoosblad, tabak en hulsblad voor. 



Die namenschat zal echter ook ongetwijfeld in verband staan met de ge- 

 neeskrachtige eigenschappen dezer plant, waardoor zij bijzonder de aandacht 

 heeft getrokken en die bijvoorbeeld aanleiding heeft gegeven om haar Tussilago 

 te noemen, daar zij de hoest (tussis) geneest. Een stelsel van fijne kanalen met 

 een olieachtige, eenigszins aromatische stof gevuld, loopt door de 

 wortels, de stengels en de bladen, en het is niet onmogelijk, dat 

 zij hare geneeskracht daaraan te danken heeft. In een onzer land- 

 bouwtijdschriften las ik dat omstreeks 't jaar 1850 de gedroogde 

 bladen nog door de apothekers werden opgekocht. 



Welk nut de plant zelve van deze oliegangen in haar weef- 

 sels trekt is niet met volkomen zekerheid te beslissen ; schade- 

 lijke insekten worden, zooals gemakkelijk te bewijzen is, door de 

 Fig. I. daarin vervatte stoffen niet afgeweerd. Zoo voeden zich minstens 



Een dopvrucht ,. ij:,. i ,. i ,. i i- 



, . , ■ een twaalftal soorten van rupsen en larven van twecvieueeiige 



metvruchtpluis, '^ ö » 



zwak vergroot. insekten met verschillende deelen dezer plant. In verhouding tot 

 wat men bij vele andere Composieten vindt is dit getal onge- 

 twijfeld klein; maar vergelijkt men het bijvoorbeeld met 't geval waarin de por- 

 selein of de spinacie verkeeren, waarop men nog nimmer eene bijzondere insek- 

 tensoort heeft aangetroffen, terwijl deze planten toch naar het schijnt geen eigen- 

 aardige bestanddeelen bezitten, dan zal men moeten erkennen, dat de oliekanalen 

 eene andere rol in het leven der plant hebben te vervullen, dan het afwenden 

 van insektenschade. Het meest voor de hand ligt 't wel om aan te nemen, dat 

 zij bescherming verleenen tegen de groote weidende dieren, zooals runderen, 

 paarden en schapen, in zoover als namelijk deze dieren de voor het leven der 

 plant onmisbare bladen onaangeroerd laten, waarschijnlijk, omdat de aromatische 

 zelfstandigheid, die daarin zit, hen afschrikt. \'olgens Linnaeus zou echter het 

 Noordsche vee de hoefbladen gaarne eten. 



Hare Engelsche, Fransche, Deensche en Duitsche benamingen, die achtereen- 

 volgens colts-foot, pas d'ane, Fölfod en Huflattich luiden, heeft onze plant even 

 als haar gewone Hollandsche naam aan den vorm harer fraaie bladschijven te 

 danken. Deze zijn aan haar rand bochtig- of dubbelgetand en aan de onderzijde 

 met een dicht wit vilt overdekt; dit vilt is misschien dienstig, om bevochtiging 

 door opspattend water, waaraan het hoefblad zoowel door de groote afmeting 

 der dicht nabij den grond geplaatste bladschijven als door de natte standplaat- 

 sen, die het dikwijls bewoont, is blootgesteld, te keer te gaan, en daardoor de 

 uitwisseling der gassen, die door de ademhaling ontstaan, regelmatiger te maken. 

 Er laten zich echter ook nog verschillende andere functien uitdenken, die dit 

 vilt vervullen kan. De jongste blaadjes, die zich pas uit den knoptoestand hebben 



