88 



cale diepte van meer dan vier voet naar beneden dringen, en een totale lengte 

 van één tot zes, volgens sommige opgaven zelfs van 12 voet bereiken. Nielsen 

 vond, dat de vijf wortelstokken, die een uit een zaadkorrel opgekomen plant in 

 den eersten zomer voortbracht, in het volgend jaar 16 nieuwe wortelstokken 

 opleverden, die een gezamenlijke lengte van 2,74 Meter hadden en uit ongeveer 

 260 leden, — dat zijn de afstanden tusschen twee op elkaar volgende blad- 

 schubben — , bestonden. De lengte dezer leden varieerde tusschen een kwart en 

 acht cM. Zoolang als deze wortelstokken nu met elkander in verbinding staan, 

 vormt zich gemiddeld in den oksel van één van elke zes bladschubben een nieuwe 

 zijtak, voornamelijk gelijk boven reeds is opgemerkt, nabij de oppervlakte van 

 den grond; de knoppen, die inde oksels der overige bladschubben staan, dragen 

 den naam van schuiloogen of rustende knoppen en leveren, zoolang de wortel- 

 stokken één geheel uitmaken, geen zijtakken, zoodat zij onder normale omstan- 

 digheden te gronde gaan. Hieruit volgt nu, dat deze plant waneer zij ongestoord 

 ware doorgegroeid, haar derde levensjaar met minstens 43 wortelstokken zou zijn 

 ingetreden, die nu eerst op hun volle kracht zijn gekomen en in staat zijn, om 

 de bovengenoemde, meer dan een Meter lange zijtakken voort te brengen. 



Tot zoover is het niet onwaarschinlijk. dat onze plant aan den natten sloot- 

 kant, waar zij ontkiemde, volkomen onbeschadigd en zonder hindernis is voort- 

 gegroeid. Van nu af aan breidt zij zich echter zoo aanmerkelijk uit, dat ploeg 

 en eg er vat op krijgen, haar wortelstokken in stukken snijden en die stukken 

 tot op zeer aanzienlijke afstanden over het land voeren. Belangrijk is het dat 

 aan deze deekti ook de bovengenoemde schuiloogen zijtakken gaan voortbrengen, 

 zelfs al zitten zij ook maar aan een enkel lid vast; nog in denzelfden zomer 

 geven zij een rozet van groene bladen en zelfs eenige kleine nieuwe wortelstokken. 

 Vindt men nu zulke planten, die uit den aard der zaak klein zijn, op een akker 

 groeien, dan kan men ze licht met uit zaden ontkiemde verwisselen ; in werke- 

 lijkheid echter heeft de landman zelf ze aldaar gepoot toen hij bij het eggen of 

 ploegen op een of andere natte plaats op zijn akker enkele planten ontwortelde 

 en de in stukken gesneden wortelstokken over zijn land voerde. Natuurlijk laten 

 zich zulke plantjes gemakkelijk uitwieden. Wat voor 't overige de vernietiging der 

 plant betreft, waartoe de middelen uit de beschreven levenswijze als 't ware van zelve 

 voortvloeien, laat ik 't woord aan de landbouwers zelve, en ik wil alleen daaromtrent 

 't volgende opmerken. 



Het is uit de gegeven beschrijving van de vermenigvuldiging van het hoefblad 

 gemakkelijk te verklaren, waarom diep ploegen en eggen van September tot Mei 

 voor de verspreiding der plant op het bouwland, waar zij als onkruid voorkomt, 

 in hooge mate bevorderlijk zijn, zoodat zij zich daardoor zelfs met een vijf of 

 zesmaal grootere snelheid kan vermeerderen dan op haar oorspronkelijke stand- 

 plaatsen bij 't water, waar hare wortelstokken niet aan verdeeling in stukken 

 bloot staan. Worden echter diezelfde bewerkingen van Mei tot September toegepast, 

 dan kunnen zij dienstig wezen om de plant uit te roeien. Vooral diep en herhaald 

 ploegen bij aanhoudende droogte is een middel om bijvoorbeeld een braakland 

 in een enkelen zomer bijna volkomen van hoefblad te reinigen. Bijna, want men 

 bedenke, dat de wortelstokken tot meer dan vier voet diep onder de bodem- 

 oppervlakte kunnen voorkomen, en dat is ver beneden de ploegvoor; enkele van 



