91 



eersten rang te vergelijken, terwijl de aardappel zich als een zijstengel van den 

 eersten rang doet kennen. 



Hier ter plaatse moet ik er de aandacht op vestigen, dat de wortel- en 

 knopvorming ten opzichte van elkander beschouwd, geheel onafhankelijke processen 

 zijn. Gelijk beneden nog nader zal blijken, is dit niet altijd zoo opgevat gewor- 

 den : Knight en andere plantkundigen na hem, waren van oordeel dat de wor- 

 telvorming optreedt na-, en het gevolg is van het ontstaan van nieuwe bebladerde 

 takken. Tegenwoordig is men echter van deze dwaling terug gekomen, en het 

 zijn alleen de reproductieverschijnselen aan bladen, die ook uit dit oogpunt nog 

 een bijzondere uiteenzetting vereischen, welke ik beneden geven zal. 



HOOFDSTUK I. 



A d V e n t i e f \- o r m i n g e n uit Stengels en Wortels. 



§ r . Hoofdstengel met boreimardsche zijtakken en Hoofdwortei met zijworte/s. 



Gelijk uit figuur i is op te maken, ontstann uit de »boveneinden < dezer 

 verschillende organen het gemakkelijkst knoppen, uit hunne ondereinden daaren- 

 tegen adventiefwortels. 



Hoofdstengels en zijtakken, zoowel rechtop gegroeide stengeldeelen van 

 verschillende boomen. heesters en kruiden als de naar beneden hangende takken 

 van treurboomen '), en volgens mijne ervaring eveneens de door wortelcontractie 

 in den grond gezonken hoofden van veelhoofdige wortels, brengen, wanneer zij 

 in stukken gesneden en deze stukken in vochtige ruimten geplaatst worden, aan 

 hun boveneinden de aldaar aanwezige knoppen het eerst tot ontwikkeling, aan 

 hun ondereinden echter blijven de knoppen in rust. maar er treden uit de schors 

 wortels de voorshijn. Worden de takken in de vochtige ruimte omgekeerd op- 

 gehangen, dus met hun boveneinden naar beneden, dan geschiedt niettemin 

 hetzelfde, zoodat dit verschijnsel niet direct uit de werking der zwaartekracht 

 op het betrokken stengeldeel te verklaren is. Snijdt men uit de schors van 

 stammen of wortels stukken uit, zóó dat het hout daardoor ontbloot wordt, 

 dan vormen zich uit den benedensten wondrand zeer gemakkelijk knoppen, 

 of indien zich daar ter plaatse reeds rustende knoppen bevinden, worden deze 

 dientengevolge tot ontplooiing gebracht. Dit verschijnsel kan men veelvuldig 

 waarnemen aan iepen en linden, welke langs wegen of straten geplant zijn en 

 dikwijls door daartegen aanrijdende wagens beschadigd worden. De tuinlieden 

 maken van deze eigenschap practisch gebruik : wenschen zij namelijk knoppen, 

 die onder gewone omstandigheden in rust gebleven zouden zijn, tot ontwikke- 

 ling te brengen, dan maken zij een diepe insnijding in de schors van den tak 

 onmiddellijk boven den knop. Omgekeerd kan de ontwikkeling van drijvende 



*) Waarnemingen aangaande de treurboomen vermeldt Vocht ing in de Botanische 

 Zeitung van 1880, pag. 594. 



