93 



vormend vermogen in zoover geheel met elkander overeen, dat zij beiden aan 

 hun bovenste uiteinden de nieuwe knoppen voortbrengen, en aan hun laagst 

 geplaatste deelen de nieuwe wortels. Dat dit voor de plant een zeer nuttige 

 eigenschap is, is gemakkelijk in te zien. Ook het feit, dat het vermogen om 

 knoppen voort te brengen in wortels zoo bijzonder groot is, kan voor de plant 

 niet anders dan voordeelig wezen. 



Uit figuur I blijkt, dat de zijtakken en zijwortels van den eersten rang zich 

 ten opzichte van boven en onder juist gedragen als de hoofdstengel en de hoofd- 

 wortel, maar dat de regeneratieverschijnselen aan de vertakkingen van hoogeren 

 rang geheel bepaald worden door het moederorgaan waaruit zij ontspringen. 



Volgens Sachs ^) maken de wortelknollen van de Cucurbitacee Thla- 

 diantha dubia een uitzondering op den gewonen voor wortels geldigen regel, 

 daar zij juist aan hun ondereind een bijzondere neiging tot knopvorming aan 

 den dag leggen. 



§ 2. Onder aar dsche stengelorganen. 



Deze zijn tot nu toe slechts zeer onvolledig ten opzichte van hun regeneratie- 

 vermogen onderzocht. 



Gelijk algemeen bekend is, vormt de aardappel uit het zoogcnoemde >'kroon- 

 einde«, zeer gemakkelijk takken, terwijl de oogen nabij het naveleinde in rust 

 blijven. Uit figuur i ziet men dat het krooneinde volgens de aangenomen 

 beschouwingswijze aan het »ondereinde« beantwoordt, en dat de aardappel zich 

 dientengevolge juist omgekeerd verhoudt als de gewone bovenaardsche takken. 

 Wanneer men echter dezen knot als een bovenaardschen tak opvat, dus in ge- 

 dachte den steel zoo lang iaat draaien, totdat de knol boven den grond komt, 

 Fig. I, dan wisselen ook «ondereind* en »boveneind« om, en de verschijnselen 

 worden de normale. Doet men ditzelfde echter met den wortelstok van Y u c c a, 

 dan is het duidelijk dat de regeneratieverschijnselen hieraan juist het omgekeerde 

 van die van takken zijn. Xaar het schijnt is dus de naar beneden gekeerde 

 positie van den aardappel, evenals die van de naar beneden hangende takken 

 der treurboomen en de opgerichte houding van de zijwortels van hoogeren rang, 

 een kenmerk van ondergeschikt gewicht, dat op de inwendige organisatie geen 

 belangrijken invloed heeft uitgeoefend. Bedenkt men dat de eerste knollen van 

 zaailingaardappelen aan de uiteinden van takken staan, welke uit de oksels der 

 bovenaardsche groen gekleurde zaadlobben ontspringen, dan kan hun groote over- 

 eenkomst met gewone zijtakken niet bevreemden. De meeste wortelstokken der 

 Dicotylen stemmen naar het schijnt in dit opzicht met den aardappel overeen. 



Des te merkwaardiger wordt daardoor de verhouding van Yucca en ver- 

 wanten. Sachs heeft dienaangaande in de critiek, waaraan hij het boek van 

 \'öchting over de orgaanvorming onderwerpt, zeer fraaie waarnemingen beschre- 

 ven^). Hij toont aan dat de wortelstokken van Yu cc a filamentosa, Y. glo- 



') Stofï und Forni der Pflanzenorgane II, .\rbeiten des Botanischen Instituts in 

 Würzburg, Bd. II, 1882, pag. 784. 



^) Stoflf und Form der Pflanzenorgane, Arbeiten des Botanischen Instituts zu 

 Würzburg, Bd. II, pag. 475. 



