95 



moeten belemmeren, en dit is ook werkelijk waargenomen. De genoemde wer- 

 kingen van de zwaartekracht zijn zoo zwak, dat zij zeer vaak door bijzondere 

 adaptatiën of andere antagonistische invloeden geheel overwonnen worden. 



Een laatste bijzondere omstandigheid, welke hier kort vermeld moet worden, 

 is de invloed van een kunstmatig aangebrachte kromming. Wanneer men name- 

 lijk takken, die onder overigens gunstige omstandigheden voor wortel- en knop- 

 vorming geplaatst zijn, krom buigt, dan is het vooral de convexe zijde, onver- 

 schillig of deze naar boven of beneden gekeerd is, waaruit de nieuwe wortels 

 ontspringen. Op die wijze gelukte het aan Vöchting wortelvorming in de nabij- 

 heid van den top van een takje van Heterocentron diversifolium op te wekken. 



§ 4. Algemeefte beschouwingen. 



Tracht men de verschillende feiten, welke in het boven gegeven overzicht 

 zijn opgesomd, onder een gemeenschappelijk gezichtspunt te vereenigen, dan ge- 

 voelt man, dat naast een onmiskenbaren invloed van zekere uitwendige krachten 

 een inwendige toestand der betrokken plantendeelen bestaat, die bij de verklaring 

 van het optreden der nieuwvormingen als hoofd-factor moet beschouwd wórden. 



Wat heeft men echter van dezen inwendigen toestand te denken ; is het 

 zooals Vöchting wil een geheimzinnige kracht, waarvan wij den aard nog niet 

 kunnen doorgronden? Of his het mogelijk de genoemde verschijnselen op reeds 

 bekende werkingen in de levende plant terug te voeren ? De oudere physiologen, 

 zooals Du hamel '), Knight , DecandoIIe*) en Moh 1' ), en in den laatsten tijd ook 

 Sachs^j, zijn van het laatste gevoelen; zij meenen dat een der gewichtigste factoren, 

 waardoor de platsen voor de nieuwvorming van knoppen en wortels aan stengelorganen 

 en aan wortels bepaald worden, gezocht moet worden in den »opstijgenden« en den 

 «neêrdalenden sapstroom«. Door vindingrijke proeven gelukte het aan Knight') te 

 bewijzen, dat de «opstijgende sapstroom<^ door het splinthout (alburnum ) gaat. Hij 

 trachte zich daarvan rekenschap te geven door aan de mergstralen (silvergrain), bij 

 de voortbeweging van het sap in het hout der boomen, een hoofdrol toe te kennen. 

 Hij wist dat het kernhout en de mergkoker (central vessels) der boomen voor 

 de geleiding van het water niet geschikt zijn, en dat in de bladen vooral de 

 spiraalvaten daartoe moeten dienen ; verder wist hij dat in kruidachtige stengels 

 eer er secundair hout is ontstaan, het water juist door deze >central vessels*, 

 m. a. w. door het xyleem der vaatbundels vervoerd wordt. Eindelijk was het aan 

 Knight bekend, dat het in de bladeren bereide plastische voedsel zich als «neer- 

 dalend sap« bijna uitsluitend door de schors beweegt. Latere natuur-onderzoekers 

 hebben de ontdekkingen van Knight nader bevestigd en veelzijdig uitgebreid, 

 zoodat daardoor, gelijk elk plantenkundige weet, een aantal eigenschappen van 



') Sachs, Arbeiten des botanischen Instituts in Wiirzburg, Bd. Il 1880, pag. 454. 



') Physiologie végétale, T. I, Paris 1832, pag. 163. 



') Linnaea, 1837, pag. 492. 



*) Stoff und Form der Pflanzenorgane, Arbeiten etc, Bd. II, 1880, pag, 469. 



'') Experiments on the Ascent of the sap in Trees, Philosophical transactions 1801, 

 pag. 333- Experiments and observations of the motion of the sap in Trees, Philosophical 

 Transactions 1804, pag. 183. 



