96 



het plastisch voedsel en het opstijgend sap bekend zijn geworden, die als een 

 blijvend eigendom der wetenschap kunnen worden beschouwd. 



Minder eenstemmigheid dan over het bestaan der genoemde stroomingswegen 

 in de hoogere planten en over de stoffen welke zij vervoeren, heerscht er tot nu 

 toe over de stoffen welke zij vervoeren, heerscht er tot nu toe over de vraag in 

 welke richting zich die stoffen bij voorkeur en het gemakkelijkst langs deze wegen 

 verplaatsen '). 



Ook in dit opzicht komt het mij echter voor dat de proeven van Knight, 

 ten minsten wat het neerdalend sap betreft, geen twijfel overlaten, en dat de door 

 hem daaruit afgeleide regel de resultaten der waarneming in hoofdzaak met juist- 

 heid weergeeft. Hij zegt n. 1. het volgende") : »but I had before proved that 

 the organization of the alburnum is better calculated to carry the sap is contains 

 from the roots upwards than in any other direction, and I concluded that the 

 sap when arrived at the top of the cuttings through the alburnum, vvould be 

 there employed as I had observed in many similar cases, in generating buds. 

 I also proved the bark to the better calculated to carry the sap towards the 

 roots than in the opposite direction, and I thence inferred that as soon as any 

 buds emitted by the cuttings afforded leaves, the sap would be conveyed from 

 these to the lower extremity of the cutting by the cortical vessels and be there 

 employed in the formation of roots.« Aangaande dit citaat moet in de eerste 

 plaats worden opgemerkt, dat de vorming van wortels aan stekken geheel onaf- 

 hankelijk is van het uitloopen der knoppen en zeer goed daaraan vooraf kan 

 gaan, zoodat de uitspraak van Knight in dit opzicht onjuist is. Verder kan het 

 eerste gedeelte van het citaat, volgens hetwelk »de organisatie van het splinthout 

 beter geschikt is om het sap van den wortel weg te voeren dan in de tegen- 

 gestelde richting* niet als bewezen worden beschouwd, hoezeer er aanwijzingen 

 zijn, welke deze opvatting schijnen te wettigen"). Neemt men deze betrekkelijk 

 eenvoudige hypothese echter, in afwachting van proefnemingen welke daarover 

 definitief zullen beslissen voorloopig aan, dan is het blijkbaar mogelijk met be- 

 hulp daarvan de boven opgegeven gevallen van adventiefknopvorming aan stengels 

 en wortels onder een gemeenschappelijk gezichtspunt te brengen, want dan is het 

 duidelijk dat de «opstijgende sapstroom« een anderen invloed zal moeten uit- 

 oefenen op het «boveneinde* van genoemde organen waarheen hij zich beweegt, 

 dan op het «ondereinde* van waar hij zich afwendt. Bij het bespreken van het 

 verschijnsel der knopvorming uit bladen zal het echter blijken dat men, onaf- 

 hankelijk van de genoemde hypothese, den invloed van de stroombaan, op de 

 plaatsen waar de nieuwvormingen optreden, kan aanwijzen ; ofschoon het dus 

 voor de verklaring der adventiefknopvorming aan stengels en wortels noodig 

 schijnt aan te nemen, dat het water zich in het hout dezer organen gemakke- 

 lijker van den voet naar den top dan omgekeerd kan verplaatsen, schijnt hel 

 niet noodzakelijk aan de vaatbundels der bladen een dergelijk verschil van gelei- 

 dingsvermogen in verschillende richting toe te kennen. 



') Sachs, Experimentalphysiologie, 1865, §§ loi, 103, 104 & 105. 

 •) On the Origin and Formation of Roots, Philosophical Transactions 1809, p. 172. 

 ') A. Pitra, Versuche über die Druckkraft der Stammorgane, Pringsheim's Jahr- 

 bücher 1878, pag. 437. 



