103 



§ 4- Monocotykn. 



Hoezeer de propagatie van een aantal Monocotylen door middel van 

 hunne bladen, in 't bijzonder van soorten uit de familie der Liliaceën, sints 

 lang is opgemerkt en beschreven, zijn toch de omstandigheden waaronder dit 

 plaats vindt, zeer onvoldoende bekend. Behalve in het beroemde geval van de 

 Orchidee Malaxis paludosa*), waar somtijds een groot aantal knoppen 

 met lange blaadjes aan de uiterste spits der gewone groene bladen staan, terwijl 

 deze nog aan de plant bevestigd zijn. en bij de Aroidee Atherurus ternatus^) 

 die op elk blad twee bulbillen draagt, één op den bladvoet en één op den bladsteel 

 ter plaatse waar de scheede eindigt, en eindelijk bij de door Magnus beschreven 

 Drimia lilacina waar zich één knop op de bovenzijde aan de spits van een 

 blad bevond, hebben de in de litteratuur vermelde gevallen betrekking op afgesneden 

 bladen en bolrokken van AmaryllidaceiJn en Liliacecn. In sommige gevallen 

 schijnt het verdrogen dezer organen de knopvorming te begunstigen ; zoo heeft men 

 in herbarien kleine bolletjes zien ontstaan op de bladen van Euconiis regia''') 

 en Ornithogalum thy rs o i des ') : bij de laatstgenoemde soort op beide zijden 

 van het blad, bij de eerste alleen op de boven?ijde. Ik zag echter uit de bolschubben 

 der lelies zulke knoppen ontstaan uit deelen welke hun vollen turgor behouden 

 hadden, terwijl de verwelkte gedeelten der bolschubben geen adventiefvormingen 

 voortbrachten. 



Als algemeene regel kan men stellen, dat de basis van afgesneden bolrokken 

 of bolschubben voor de knopvorming het meest gunstig is, en wanneer men be- 

 denkt dat dit het jongste gedeelte is der genoemde werktuigen, daar zij aan hun 

 basis het langst doorgroeien, kan dit weinig bevreemding wekken. 



De verschijnselen van reproductie aan de bolschubben der Lelie zijn vol- 

 gens mijn ervaring de volgende. Na in den herfst van den bol te zijn afge- 

 sneden, moeten zij een geruinien tijd in vochtig zand staan, eer de vorming van 

 den adventiefknop begint : of zij daarbij aan hun top verdrogen doet weinig tot 

 het welslagen af. Het verdient opmerking dat het verdrogen steeds plaats heeft 

 van boven naar onderen, en dat de adventiefknop juist onderaan ontstaat {ak Fig. 2). 

 dat is daar waar de strooniing het langdurigst naar toe is gericht en de bolschub 't 

 jongste is. Dit is, zooals men weet. eveneens bij den aardappel het geval, waar 

 ook juist het »krooneind,'< dat het laatste verdroogt, en evenzeer het jongste is, 

 het meest gunstig is voor de knopontwikkeling. Ik heb niet meer dan een enkelen 

 knop op elke bolschubb zien ontstaan, maar ik onderzocht slechts Lilium tigri- 

 n u m. Deze knop was zonder uitzondering op de bovenzijde en aan den uiter- 

 sten rand van de bolschub bevestigd. Mikroskopisch onderzoek leerde mij dat 

 een celgroep. welke onmiddellijk aan het xyleem (.r/ fig. 3) van één of meer 

 nabij den rand geplaatste vaatbundels grenst, voor de vorming van den adven- 

 tiefknop in deeling geraakt, en dat ook de opperhuidcellen in dit proces betrokken 



') Annales des scicnccs naturelles, Serie I, T. XIX, pag. 103. Dickie, Botanischer 

 Jahresbericht II, pag. 537. 



') Petershausen, Beitragc zur Entvvickelungsgeschichte der Brutknospen, Hameln 

 1869, pag. 43. 



') A. P. de CandoUc, Physiologie végétalc, T. II, Paris 1832, pag. 675. 



*) Mémoires du Muséum, 1828, pag. 171. 



