104 



worden. Evenals in de geheele bolschub waren ook in den adventiefknop groote 

 hoeveelheden zetmeel aanwezig tot zelfs in het onvolledig gedifferentieerde vege- 

 tatiepunt daarvan. Later ontstaat uit het phloeëm {ph fig. 3) van de zelfde vaat- 

 bundels waarboven de adventiefknop zich gevormd heeft, dus aan de onderzijde van 

 de 'bolschub, een adventiefwortel (^/f fig. 3) en korten tijd daarna op geringen 

 afstand van daar een tweede en een derde; deze wortels moeten om naar buiten 

 te treden (aw fig. 2) een dikke parenchymlaag van de bolschub doorboren : zij 

 leven slechts kort, en weldra begint de adventiefknop zelve bijwortels, (Jnv fig. 2) 

 voort te brengen, zich daardoor tot een zelfstandig individu verheffend. 



Algemeen bekend is de kunstmatige propagatie der hyacinthen door middel 

 van »klisters« of bolknoppen welke uit de bolrokken ontstaan '). Deze planten 

 worden kunstmatig vermeerderd door uit de onderzijde der bollen een kegelvormig 

 stuk te snijden, zoo groot dat daardoor de bolschijf verwijderd wordt. Boven de 

 randen van de dientengevolge gevormde wondvlakken der bolrokken spruiten een 

 groot aantal adventiefknoppen »klisters« naar buiten (7i'k fig. 4.) Het bleek mij 

 dat zij van exogenen oorsprong zijn, en dat zij in vochtig zand spoedig uit hun 

 basis een bijwortel (/'?*' fig. 4) uitzenden. In hun structuur stemmen zij met de 

 knoppen, welke aan groene bladen kunnen ontstaan volkomen overeen, met dit 

 verschil dat zij op de rugzijde en niet op de boven of buikzijde ontstaan gelijk 

 bij de groene bladen, ook dit is bij iv]i Fig. 4 gemakkelijk waar te nemen daar 

 deze figuur een bolrok half van achteren en van ter zijde gezien voorstelt. Aan- 

 gaande de propagatie door middel van groene bladen deelt Magnus') het vol- 

 gende mede: »Steckt man die frischen Blatter von Hyacinthus in die Erde, 

 so sprossen an dem in die Erde gesteckten Theile an der Bauchseite zahireiche 

 Adventivknospen dicht über einander hervor. Diese Adventivknospen werden ent- 

 wedcr, wenn der untere in der Erde steckende Blattheil noch jung ist, aus den Epi- 

 dermiszellen selbst, oder wenn der Blattheil alter ist aus der hypepidermalen Zell- 

 schicht unter Betheiligung der darunter liegenden Zellenschichten angelegt. Die 

 benachbarten Epidermiszellen oder (an alteren Blattheilen) hypepidermalen Zeilen 

 wachsen durch Langs- und Quertheilungen gemeinschaftlich zu Höckern aus, die 

 mit divergirenden dichotom sich theilenden Zellreihen am Scheitel weiter wachsen. 

 An solchen weiter entwickelten Höckern tritt ein ringförmiger Wall auf, der zum 

 ersten scheidenförmigen Blatt der Adventivknospe auswachst, wahrend der ein- 

 geschlossene Scheitel derselben noch das Wachsthum mit divergirenden Zellreihen 

 zeigt .... Die Schliesszellen der über die betheiligte Blattflache zerstreuten Spalt- 

 öffnungen zeigen nie Wachsthum und Zelltheilung wie die umgebenden Zeilen.» 

 Uit deze beschrijving volgt dus het niet onbelangrijk feit, dat voor de vorming 

 van de adventiefknoppen der hyacinthen evenals bij de lelie meerdere volwassen 

 of bijna volwassen cellen gebruikt worden. Daar het mij gebleken is dat dit 

 eveneens geldt voor de knoppen welke op de bladen van Nasturtium offi- 

 cinale ontstaan houd ik het voor mogelijk dat dit evenzoo voor de meeste 

 andere gevallen doorgaat. 



') M. T. Masters, Vegetable Teratology, London 1869, pag. 172. 

 •) Botanische Zeitung 1878, pag. 765; Abhandlungen des Botanischen .\ ereins der 

 Provinz Brandenburg 1878, pag. 6. 



