113 



Korten tijil nadat de grocngeklcurde organen, welke later als wortels door- 

 groeien, zich uit de knolletjes beginnen te verheffen, wordt aan deze laatste het 

 eerste blaadje zichtbaar. De bladschijf daarvan bestaat nog slechts uit één enkel- 

 voudig deel, dat aan den top van den bladsteel naar beneden hangt. Gewoonlijk 

 bezit reeds het tweede blad dat zich uit de knolletjes ontwikkelt (fig. 8), een 

 paar onder het eindblaadje bevestigde zijblaadjes. Vervolgt men den ontwikkelings- 

 gang der later gevormde, eenvoudig gevinde bladen, zoo blijkt deze basipetaal 

 te zijn, tengevolge waarvan de laagste blaadjes het jongste zijn. 



Bij het ontstaan van het eerste enkelvoudige blad is er nog geen eigenlijk 

 vegetatiepunt aanwezig, dit ontstaat eerst later aan den voet van het blaadje; 

 iets overeenkomstigs neemt men waar bij het ontstaan der cotyledonen van de 

 Phanerogamen en V a at c ry p to ga me n. Onderzoekt men de structuur van 

 de twee eerste door het knolletje voortgebrachte bladen bij sterke vergrooting, zoo 

 vindt men aan den voet hunner bladstelen twee kleine kleurlooze steunblaadjes 

 (5/ fig. II en 12). Aan den voet van het eerste blad, tusschen de twee steunblaadjes 

 verborgen, heeft het weefsel het karakter van een vegetatiepunt \.vp fig. 11) aan- 

 genomen, dat op regelmatige wijze nieuwe bladen gaat vormen, zoodat dienten- 

 gevolge een bebladerd stengelorgaan ontstaat. 



Aan de bladen welke onder gewone omstandigheden aan de stengels van 

 Xasturtium officinalc ontstaan, treft men de zooeven beschreven steun- 

 biaden niet of slechts in rudinientairen toestand aan, daarentegen zijn zij bij 

 Xasturtinni amphibium en Xasturtium sylvestre steeds duidelijk 

 ontwikkeld; daar zij echter bij de laatstgenoemde soorten op de binnenzijde der 

 bladscheede staan, kunnen zij met de squamulae i n t ra v a gi n a 1 e s van som- 

 mige M o n o c o t y 1 en vergeleken worden; door hun plaatsing ontsnappen zij aan 

 opjiervlakkige waarneming en worden in systematische beschrijvingen, voor zoo 

 ver mij bekend is, niet genoemd. 



Het vaatbnndelverloop der jonge, op de Xasturtinmbladen gevormde, plantjes 

 is aanvankelijk zeer eenvoudig. De vaatbundel van het eerste blaadje sluit zich 

 aan dien van den meest nabij geplaatsten wortel aan, en deze staat in verbinding 

 met den vaatbundel van het moederblad (fig. 11). Ook de later gevormde bladen 

 der kleine plantjes zenden slechts één vaatbundel naar beneden <lie door niet 

 meer dan één lid neerdaalt; indien nu, zooals dit bij Xasturtium vaak voor- 

 komt, het stengellid (/j fig. 8) dat beneden b-^ is gelegen zich verlengt, dan vindt 

 men daarin slechts twee vaatbundels (7'j en v.^ fig. 12), welke in het benedendeel 

 van het lid tot één versmelten, 



Aan 't eind mijner beschrijving van de reproductieverschijnselen o\\ de bladen 

 van Xasturtium gekomen zijnde, is 't misschien niet overbodig de hoofd- 

 resultaten kort te herhalen. 



Door planten van Xasturtium officinale in het bloeien tegen te 

 werken, gelukt het op de blaadjes een zeer groot aantal adventiefknoppen te 

 doen ontstaan. Eerst zijn dit kleine verdiepingen, later knobbeltjes op de boven- 

 zijde van de bladschijf. Het grootste aantal knoppen bevindt zich nabij den 

 top der blaadjes, de krachtigste staan daarentegen op den bladvoet, gewoonlijk 

 komen alleen deze laatste tot verdere ontwikkeling. Zonder uitzondering zijn 

 de adventiefknoppen der bladen op de punten van vertakking der nerven be- 



-M. \V. Beijerinck, Verzamelde Geschriften; Eerste Deel. 8 



