114 



vestigd, en op volwassen bladen staat de mate van hun ontwikkeling in verband 

 met de dikte van de in de nerven aanwezige xyleembundels. Dat de knop aan 

 den voet van het eindblaadje de grootste kans heeft zich tot een plantje te ont- 

 wikkelen, is naar 't schijnt verklaarbaar uit de bijzonder aanzienlijke dikte welke 

 de xyleembundel daar ter plaatse bereikt. Langs het geheele gevinde blad neemt 

 't aantal knoppen af van boven naar beneden, zoodat het eindblaadje daaraan 

 in 't algemeen het rijkste is de laagste zijblaadjes 't armste zijn; echter evenaren 

 de middelste bladjukken in dit opzicht niet zelden 't eindblaadje. De bladontwik- 

 keling van Nasturtium is basipetaal en de adventiefknoppen ontstaan reeds 

 vroegtijdig gedurende den groei van het blad. Bij de ontwikkeling der knolletjes 

 tot nieuwe plantjes vormen zich in de eerste plaats daaruit één of meer wortels, 

 welke van exogenen oorsprong zijn, maar hierin stemmen zij overeen met de 

 onder gewone omstandigheden in de oksels der bladen gevormde bijwortels van 

 Nasturtium officinale, N. amphibium en sylvestre. Het eerste 

 blaadje dat daarna ontstaat, bezit een enkelvoudigen bladschijf en twee steun- 

 blaadjes, welke aan de interpetiolaire steunbladen van Nasturtium amphi- 

 bium en N. sylvestre herinneren. .\an den voet van het eerste blaadje ont- 

 wikkelt zich het vegetatiepunt uit 't meristematische weefsel van het knolletje. 

 De eerste ontwikkeling der adventiefknoppen gaat uit van de cellagen, welke 

 aan de bovenzijde der bladen tegen de xyleembundels gelegen zijn, ter plaatse 

 waar deze zich vertakken ; ook de opperhuid is in de nieuwvorming begrepen : 

 de adventiefknoppen ontstaan, dus niet uit ééne cel, maar uit een celgroep. 

 Wortelvorming uit de Xasturtium- en Cardaniinebladen onafhankelijk van de 

 adventiefknoppen is nimmer waargenomen. 



§ 8. Droseraceai 



Een andere plantengroep, waarin herhaaldelijk adventiefknopvorming op de 

 bladen is waargenomen, is de familie der Droseraceën. Xaudin en St. Hilaire') 

 zagen dit bij Dros e ra i n te r media , N i t schk e -) en ik zelf bij D. ro t u ndi- 

 folia. Aan een plant, welke ik gedurende een ganschen zomer in een koel vertrek 

 tegen het noorden bewaard, en daardoor 4iet bloeien verhinderd had, bleef een der 

 l)laden buitengewoon lang groen en in den laten herfst ontstonden op het midden der 

 bovenzijde in de oksels van krachtige nerven twee knoppen, welke langzamerhand tot 

 bladrozetjes uitgroeiden ; daar deze aan hun basis geen wortels droegen, gingen 

 zij later te gronde. Dit zelfde was het geval met de takjes welke Xaudin op 

 de bladen van Drosera intcrmedia zag ontstaan. Ik twijfel echter niet of 

 het zal bij uitgebreidere proefneming gelukken de genoemde soorten op deze wijze 

 te vermeerderen, gelijk dit met Dionaea muscipula herhaaldelijk is geschied. 



ij 9. Leerachtige Maden. 



Aangaande de propagatie door middel van leerachtige bladen welke geen 

 eigenlijk callus maken, zijn mij slechts onvolledige opgaven bekend, hoezeer ver- 



') .■\nnales des sciences naturelles 1840, pag. 14. 

 -) Botanische Zeitung 1860, X'«. 7. 



