ii6 



bladen in vele opzichten overeen met die van Begonia; zij bezitten namelijk 

 in hun bladstelen en dikkere nerven een vaatbundelring, welke uit collaterale 

 vaatbundels bestaat die hun phloëem naar buiten keeren. 



§ II. Gevolgtrekkingen. 



Ik zal thans trachten om op grond van de tot nu toe besproken gevallen 

 van adventiefknopvorming op bladen, tot een algemeen geldige karakteristiek van 

 dit proces te geraken. Voor ik verder ga stel ik op den voorgrond — zooals ik 

 dit ook reeds in het begin van dit hoofdstuk gedaan heb. — dat de propagatie door 

 middel van bladen uitgaat van één enkele celgroep van het blad ; deze celgroep 

 brengt den knop en daarmede het gansche nieuwe individu voort, dat de noodige 

 wortels zelve aan zijn basis vormen moet; de wortels welke op andere punten, en 

 dus uit andere celgroepen van het blad ontstaan, al is het ook in de onmiddellijke 

 nabijheid van den knop, gaan later met het blad te gronde en zijn dus voor het 

 nieuwe individu nutteloos. In hoever deze regel bij de leerachtige bladen misschien 

 een uitzondering toelaat, werd boven reeds overwogen en zal bij de behandeling 

 der wortelvorming uit bladen nog kort ter sprake gebracht worden. 



Het is noodzakelijk vier verschillende factoren, welke alle op de knopvorming 

 van grooten invloed kunnen zijn, scherp van elkander te onderscheiden. Ten eerste, 

 de algemeene dispositie der plant voor knopvorming; deze is niet alleen in ver- 

 schillende soorten geheel verschillend, maar ook in de organen derzelfde plant 

 niet overal gelijk, en zeer afhankelijk van bijzondere condities waaronder de 

 betrokken i)lant verkeerd heeft ; zoo schijnt bij Nasturtium en Cardamine 

 verhindering van den bloei der plant, deze dispositie in de bladen te vergrooten, 

 terwijl een gedeeltelijk verwelken ditzelfde gevolg heeft voor de bladen der 

 Crassulaceën en de bolrokken der Liliaceën. Het is duidelijk hat deze 

 dispositie de plaatsing der knoppen wel in het algemeen, maar niet in bijzonder- 

 heden regelen kan ; zoo zal zij in het parenchym van een Nasturtiumblad wel 

 overal dezelfde wezen eia kan dus niet als de oorzaak beschouwd worden waardoor 

 de knoppen juist in de oksels der nerven ontstaan. Ten t7veede, de bijzondere dis- 

 positie der plant tot knopvorming op bepaalde organen : daar de propagatie- 

 verschijnseien aan bladen, indien zij onder gewone omstandigheden optreden, 

 zooals bij de mossen en de varens, voor de plant van groot voordeel moeten 

 wezen, mag men niet uit het oog verliezen dat zich dientengevolge bij de vorming 

 der adventiefknoppen adaptatieverschijnselen kunnen voordoen tengevolge waarvan 

 deze knoppen juist daar ontstaan waar dit voor de plant het voordeeligst is; 

 natuurlijk zal deze invloed zich niet doen gevoelen in die gevallen waar de ver- 

 meerdering der betrokken plant door adventiefknoppen alleen met behulj) van 

 kunstmiddelen gelukt. Verder is het duidelijk dat zulke adaptatiën wel in het 

 algemeen, maar niet in kleine bijzonderheden de plaatsing der knoppen op de 

 bladen kunnen regelen. 'Ten derde, de verwonding; niet alleen in die gevallen waar 

 een callus tot het ontstaan der adventiefknoppen aanleiding geeft zooals bij de 

 G e s n e ri a c eën , maar ook daar waar dit niet het geval is zooals bij de bolrokken 

 van hyacinthen en lelies en bij de bladen der Begonia's. begunstigt de ver- 

 wonding blijkbaar in meerdere of mindere mate het ontstaan van knoppen uit de 



