117 



beschadigde weefsels; ook de vorming van takken uit reeds aanwezige knoppen 

 wordt door het maken van een insnijding in het blad beneden den betrokken 

 knop. niet zelden bevorderd, gelijk \' ö c h t i n g dit voor Ca r da min e heeft 

 bewezen. Ten tierde, de bijzondere dispositie van bepaalde punten van het blad 

 of van andere organen tot knopvorming; het vinden van dezen factor was het 

 hoofddoel van al het voorafgaande, en het is thans gemakkelijk daarvan eeii 

 nauwkeurige omschrijving te geven. \'oor vele Monocotylen en Varens en 

 voor bijna alle Dicotylen welke nauwkeurig onderzocht zijn, geldt de volgende 

 regel : Op bladen wier xyleembundeh naar de bm'enzijde der bladschiji'en i^ekcerd zijn 

 slaan de advenlie/k?wppen sleeds op deze boi'enzijde; zij zijn in de oksels der nerz'en 

 geplaatst, dat is, boven de punten waar twee vaatbundels samen komen, en zij zijn meestal 

 des te krachtiger naarmate deze vaatbundels dikker zijn. Ta] beantwoorden door deze 

 plaatsing, en hierop is reeds herhaaldelijk door verschillende plantenkundigen 

 gewezen, aan den okselknop van het blad. welke aan den stengel bevestigd is ter 

 plaatse waar de geheele vaatbundel van het blad zich afbuigt. Dat de reproductie- 

 verschijnselen aan de bladachtige cladodicn welke door \' och t ing onderzocht 

 zijn. met de voor bladen vastgestelde verhoudingen overeenkomen, was op grond 

 van de hier gegeven voorstelling te verwachten : zij bezitten namelijk een nerf- 

 verloop overeenkomstig met dat van gewone bladen, en juist dit nerfverloop regelt 

 de plaatsen voor het ontstaan der knoppen. 



Daar de adventiefknoppen der bladen later dan de vaatbundels van het blad 

 optreden, is de tegenwerping dat de vorming der adventiefknoppen de oorzaak 

 zou kunnen wezen van het ontstaan van de daarmede verbonden vaatbundels. 

 natuurlijk ongegrond. 



Afwijkingen van den gegeven regel kunnen verwacht worden bij bladen wier 

 vaatbundels nergens xyleem naar buiten keeren, hetzij doordat zij een concentrischen 

 bouw bezitten met peripherisch phloeem zooals in de dikkere nerven van de blad- 

 schijven der varens, of ook doordat zij een ringvormige plaatsing innemen met 

 naar binnengekeerd .xyleem gelijk in de bladstelen van Begon ia; werkelijk wordt 

 dan ook bij deze planten niet zelden knopvorming op de onderzijde der bladen 

 waargenomen. Bij het nauwe verband dat er dus blijkbaar bestaat tusschen de 

 plaatsing der adventiefknoppen op de bladen en de ligging der xyleembundels is 

 het nauwelijks twijfelachtig dat de belangrijkste functie van deze, namelijk de 

 geleiding van den waterstroom met zekere daarin opgeloste stoffen, hierbij een 

 hoofdrol speelt; en er is grond om de stelling der oudere physiologen Duhamel, 

 Knight. de Candolle en Mo hl, »dat de plaatsen waarheen de opstijgende 

 sapstroom gericht is. of door verandering van richting wordt opgehouden, het 

 gunstigst zijn voor de ontwikkeling van knoppen*, ook op de knopvorming uit 

 bladen toe te jiassen. Dat in de jninten waar de vaatbundels zich vertakken 

 »oponthoud«, of in het algemeen verandering in den voortgang van den water- 

 stroom moet ontstaan, is niet onwaarschijnlijk ; vroeger werd dit algemeen aan- 

 genomen, en is tot nu toe nimmer volledig weerlegd. Volgens deze beschou- 

 wingswijze moet men zich dus voorstellen dat een wijziging van den waterstroom 

 in het xyleem. zekere verandering in de naast aangrenzende cellen veroorzaakt, 

 en in deze verandering moet men den prikkel zoeken, welke tot het ontstaan 

 der nieuwvorming den aanstoot geeft. 



