ii8 



Wanneer men bedenkt hoe uiterst groot het aantal feiten is, die door deze 

 stelling onder een gemeenschappelijk gezichtspunt gebracht worden, dan gevoelt 

 men zich gedrongen de juistheid van het gevoelen der bovengenoemde mannen 

 te erkennen, te meer, omdat daardoor het verschijnsel van knopvorming op bladen 

 slechts een bijzonder geval van een algemeenen regel blijkt te zijn, die ook voor 

 het ontstaan van knoppen op stengels en wortels geldig is. 



HOOFDSTUK III. 

 Wortelvorming uit 1) laden en besluit. 



De feiten welke ik hier heb te bespreken zijn, na de aan het eind van het 

 vorige hoofdstuk gegeven uiteenzettingen, van eenvoudigen aard; zij komen in 

 hoofdzaak hierop neer, dat de zaadlobben evenzeer als de gewone bladen van 

 een groot aantal planten na afgesneden en in een vochtige omgeving gebracht 

 te zijn, het vermogen bezitten, om uit hun ondereinde, dat is dus uit het naar 

 den stengel toegekeerde gedeelte, wortels te vormen, die later met het blad af- 

 sterven, en dus met de vermenigvuldiging der betrokken plant, welke steeds op 

 adventiefknopvorming berust, in geenerlei direct verband staan. Ook de deelen 

 van loodrecht op de richting van de middennerf of de dikkere zijnerven in stukken 

 gesneden bladen, brengen niet zelden aan hun basis, in de nabijheid van de ver- 

 wonding, bijwortels voort: het gemakkelijkst geschiedt dit echter aan de bladstelen. 



Het is een bekende ervaring, dat de wortelvorming uit bladen over het alge- 

 meen veel gemakkelijker tot stand komt dan de knopvorming, zoo leest men bijv. 

 in »Le nouveau Jardinier«') ; »Nous avons conservé pendant trois ans une feuille 

 de Ficus elastica, qui s'était enracinée dès Ie premier mois; cette bouture fut 

 rempotée successivement a mesure de besoin, et la troisième année les racines 

 remplissaient un pot de 15 cM. de diamètre, sans que la feuille fut aucunement 

 altérée, et cependant sans aucune apparence de bourgeon.« 



De wortels zijn meestal aan de onderzijde der bladen vastgehecht; onder- 

 zoekt men de punten waar zij ontspringen, dan bevindt men, dat dit steeds tegen 

 of uit de ploeëmgedeelten der vaatbundels plaats heeft, zelfs geldt dit voor zulke 

 gevallen, bij welke aan de wortelvorming callusvorming voorafgaat. Zeer gemakke- 

 lijk te verkrijgen voorwerpen tot het waarnemen van den oorsprong der bijwortels 

 uit het vaatbundelphloeem zijn de afgesneden bolrokken der lelies (fig. 2), welke 

 na in vochtig zand gestekt te zijn, gelijk wij boven zagen, gemakkelijk uit hun 

 bovenzijde nabij den rand en dicht bij de basale verwonding, een adventiefknop 

 {ak) vormen, die boven het xyleem van één of meer vaatbundels geplaatst is 

 {ak fig. 3) ; vlak daaronder ontstaat uit het phloecm van diezelfde vaatbundels 

 een adventiefwortel (atu fig. 2, 3) welke de dikke parenchymlaag van het blad ver- 

 scheuren moet om naar buiten te treden. De samenhang der wortels met het 

 phloeëm der vaatbundels geeft een ongedwongen verklaring van het feit, dat de 



') Annéc 1882, pag. 102. 



