is het niet overbodig de aandacht der plantenkundigen daarop te vestigen. Later 

 is door Hanstein aangetoond dat, — gelijk dit op grond van het door Kn ight 

 gevonden verband wel te verwachten was, — »die Cambiform und ahnliche Strange 

 nothwendig mitwirken mussen, wenn es darauf ankommt. die ganze Nahrsubstanz 

 für den Aufbau der Wurzeln hinabzuleiten ').« 



Door het maken van een aantal insnijdingen in de middelnerven van daartoe 

 geschikte bladen, kan men het ontstaan van wortels veroorzaken aan het ondereind 

 van elk boven zulk een verwonding gelegen gedeelte, zoodat het duidelijk is dat 

 men binnen zekere grenzen op elk willekeurig punt van bladsteel of middelnerf 

 de neiging tot wortelvorming kan doen toenemen ; het microscopisch onderzoek 

 leert dat men hierbij niet te doen heeft met het uitgroeien van een reeds aan- 

 wezigen .-lanleg, maar dat de wortels nog geheel nieuw moeten gevormd worden. 

 Opmerkelijk is het dat de punten waar dit geschiedt niet zoo duidelijk in ver- 

 band staan met de vaatbundelvertakking van bot l>lad, als dit gebleken is het 

 geval te zijn met de celgroepen welke in adventiefknoppen veranderen. Ook nog 

 in een ander opzicht vertoonen de adventiefwortels der bladen een tamelijk groote 

 vrijheid in de jjlaats waar zij kunnen ontspringen, hoezeer zij namelijk wel in 

 het algemeen aan de nabijheid der gemaakte verwondingen gebonden zijn, worden 

 zij toch niet zelden tot op aanzienlijken afstand vandaar aangetroffen. 



De onafhankelijkheid tusschen het proces der wortelvorming en het ontstaan 

 van adventiefknoppen waarop de vermenigvuldiging der planten door bladstekken 

 berust, maken het verklaarbaar waarom de vastgewortelde bladen die geen knoppen 

 voortbrengen, later geheel te gronde gaan. Van Ti eg hem en Vöchting zagen 

 dit bij de zaadlobben van erwten welke vooraf van het kiemstengeltje waren 

 afgesneden en nabij de basale verwonding wortels dreven ; zelfs aan de stukken 

 van in tweeen verdeelde zaadlobben van Helianthus annuus heeft van Tieg- 

 hem-) dit verschijnsel waargenomen. Sachs en van Tieghem zagen wortel- 

 vorming uit de zaadlobben van Cucurbita en de laatst genoemde waarnemer 

 bovendien bij Phaseolus niultiflorus en Mirabilis jalapa. Meer be- 

 kend dan deze op zaadlobben betrekking hebbende gevallen, is de wortelvorming 

 aan de gewone bladen van Phaseolus m u 1 1 i f 1 o r u s'), Humulus lupulus 

 en vele andere planten zooals I m p a t i en s grandiflora, I. parviflora. Pe- 

 reskia bleo die in volwassen toestand bij toereikende warmte en vochtigheid, 

 gemakkelijk uit het phloeem hunner vaatbundels wortel schieten zonder evenwel 

 adventiefknoppen te vormen. Vöchting geeft van dit proces een nadere beschrij- 

 ving voor de bladen van de Melastomacee Heterocentron di versi f olium*). 



De wortelvorming aan leerachiige bladen verdient hier nog een korte afzon- 

 derlijke bespreking. Boven heb ik reeds het weinige dat mij aangaande de knop- 

 vorming oj) deze bladen bekend is medegedeeld en daarbij is het gebleken dat 

 de adventiefknoppen, evenals bij andere bladen, het gemakkelijkst O]) de boven- 

 zijde van den bladvoet, dat is daar waar de steel in de schijf overgaat, ontstaan. 



') Sachs, Expcriraentalphysiologie 1865, pag. 323. 



^) Recherches sur la germination, Annalcs de scienccs naturelles, Botanique, 1873, 

 pag. 208. 



') Sachs, Lehrbuch der Botanik, 4e Aufl. 1874, pag. 167. 

 ') Org.-inbildung, p. 103, 



