121 



De wortels ontspringen uit afgesneden maar overigens onbeschadigde bladen, 

 beneden aan den bladstecl uit de rugzijde en uit de vvondvlakte zelve. Nu is er 

 grond om te vermoeden dat de stelen van zulke leerachtige bladen niet met het 

 blad zelve afsterven, maar zelfs een deel van het nieuwe individu kunnen uit- 

 maken en door secundairen diktegroei inwendig verhouten en naar buiten secun- 

 dairen schors verkrijgen, in een woord zich als ware stengels gedragen, die na 

 gestekt te zijn aan hun basis wortels en aan hun top knoi)pen voortbrengen'). 

 Mocht het zich bevestigen dat dit werkelijk het geval kan zijn, dan zoude daar- 

 door het bestaan van een op zich zelf staand geval van propagatie door bladen 

 zijn bewezen, dat van alle vroeger beschouwde gevallen verschillend is: in deze 

 laatste toch waren de wortels van het nieuwe individu steeds het product van 

 de adventiefknop zelve en niet van het blad. 



Sommige bolrokken en enkele andere bladen, waar de adventiefwortels juist 

 onder adventiefknoppen ontstaan {nic fig. 3), zijn voor een zeer klein gedeelte 

 in de vorming van het nieuwe individu betrokken, zonder daarbij vooraf den 

 toestand van meristeem te hebben doorloopen ; maar dit verschijnsel is in zulke 

 gevallen slechts van voorbijgaanden aard, daar de uit het blad gevormde wortels 

 zwak blijven en de adventiefknop weldra zelve tot wortelvorming (I>7i> fig. 2, 4) 

 overgaat. 



Door A'öchting is het belangrijke verschil in plaatsing tusschen de wor^ 

 tels die onmiddellijk uit het moederblad, en de wortels die uit de adventiefknoppen 

 zelve ontstaan, onopgemerkt gebleven : dientengevolge is hem eveneens het ver- 

 band ontgaan, dat ik heb aangewezen, eenerzijds tusschen de adventiefknoppen 

 met het xyleem, anderzijds van de wortels met het phloeem van de vaatbundels 

 van het moederblad. 



£es/inf. 



Onder de talrijke omstandigheden welke op het ontstaan van adventief- 

 knoppen en adventiefwortels, of op de ontwikkeling van reeds in aanleg of in 

 rustenden toestand vcrkeerende knoppen en wortels, van invloed kunnen wezen, 

 spelen de beide belangrijkste sapstroomen, die zich in hoogere planten meer of 

 minder onafhankelijk van elkander bewegen, een hoofdrol. De krachten waardoor 

 deze stroomrichtingen in stand worden gehouden zijn uiterst zwak: geringe in- 

 vloeden kunnen daarin wijziging brengen zooals bijvoorbeeld de werking van de 

 zwaartekracht en het licht (in voor deze krachten gevoelige organen), de zuig- 

 kracht van groeinde op of andere wijze stoffen verbruikende deelen en de ge- 

 volgen van verwondingen, — • menigmaal heb ik dan ook uit het callus aan de 

 omh'rehiden \'3.\\ wortclstukken van T a r a x a c u ni officinale die omgekeerd ge- 

 plant waren, krachtige adventiefknoppen zien komen, terwijl daaruit volgens de 

 theorie wortels hadden moeten ontstaan. 



Knoppen. Zoowel aan bladen als aan stengels en wortels (alleen door dikte- 

 groei veranderde wortels zijn nader onderzocht) is er in zeer vele gevallen een 



') Bulletin de la société botaiiiquc de Francc 1879. N°. i. 



