De oorzaak der kroefziekte van jonge 

 ajuinplanten. 



De Landbouwcourant 1883. 



In het begin van Juli 1882 werden mij door den heer L. van Es Azn. van Me- 

 lissant, secretaris van de Flakkeésche afdeeling der Holl. Maatsch v. Landbouw, 

 een aantal »kroefzieke« uienplanten voorgelegd en naar mijn oordeel gevraagd over 

 de vermoedelijke oorzaak dezer, op de ajuin-verbouwende eilanden veelvuldig 

 voorkomende ziekte. 



Het was mij niet mogelijk in de zieke planten eenig verschijnsel te ont- 

 dekken, dat aanleiding gaf om tot de oorzaak der ziekte te besluiten, en weldra 

 waren deze planten geheel verrot. Ik stelde den Heer van Es voor eenige kroef- 

 zieke planten met een kluit grond in bloempotten te zetten, en deze, goed in- 

 gepakt, aan mij over te sturen. Hieraan werd weldra voldaan en in het begin 

 van Augustus 1882 was ik in het bezit van een aantal levende uienplanten, die 

 in mijn studerkamer te Wageningen voortgroeiden in Flakkeésche klei. Deze 

 planten waren met oordeel uitgezocht en bestonden : Ten eerste, uit geheel ge- 

 zonde exemplaren ; ten tweede, uit planten die door de kroefziekte waren aan- 

 getast maar zich begonnen te herstellen ; ten derde, uit planten die hevig ziek 

 waren en begonnen af te sterven. 



Beter materiaal voor een onderzoek kon ik niet wenschen, en weldra was 

 ik dan ook in staat de waarschijnlijke, — en, zoo als uit latere waarnemingen 

 bleek, de ware — oorzaak der kroefziekte te leeren kennen. 



De overgezonden klei, waarin zich de zieke planten bevonden, bewaarde ik 

 zorgvuldig en zaaide daarin omstreeks het midden van Augustus uienzaad ge- 

 kocht in een winkel te Wageningen. Weldra kwamen de jonge plantjes op, en 

 enkele daarvan vertoonde zeer abnormale verschijnselen van groei. In het begin 

 van September bezocht de heer van Es, vergezeld door den heer J. van der 

 Koogh opnieuw, en toen ik hen de door mij gekweekte zieke plantjes vertoonde, 

 verklaarden deze heeren mij dat zij die ongetwijfeld voor kroefziek hielden. Een 

 dezer plantjes werd op spiritus bewaard, een bij vergelijking met de later in 1883 

 toegezonden jonge kroefzieke planten, kon ik ook mij zelven overtuigen, dat ik 

 werkelijk planten met deze ziekte had opgekweekt. Ik had bij het mij gebrachte 

 bezoek gelegenheid aan de genoemde heeren mikroskopische preparaten te laten 

 zien van den parasiet die de kroefziekte veroorzaakt; maar ik durfde toenmaals 

 nog niet dan onder voorbehoud mijn overtuiging dienaangaande uitspreken. Ik ver- 

 zocht den Heer van Es mij in het vorjaar van 1883 opnieuw geschikt materiaal 



