288 



dat 't uienaaltje in lichaamsbouw zeer veel gelijkt op het roggeaaltje (Tylenchus 

 devastatrix) en daarmede nauw verwant is. 



Het uienaaltje is een kleurloos meer of minder doorschijnend of melkkleurig^ 

 dier. Onderzoekt men het bij sterke vergrooting, dan laten de mannetjes (fig. 2a) 

 zich gemakkelijk van de wijfjes (fig. 2d) onderscheiden. De eerste vertoonen 

 namelijk in de nabijheid van het puntige staarteinde een duidelijk mannelijk 

 geslachtorgaan {mg) ; van daar gaat een fijne kam- of vinvormige verhevenheid uit, 

 die als een lijst langs het staarteinde loopt; door de gedaante dezer lijst kan het 

 uienaaltje van het roggeaaltje (Tylenchus devastatrix) worden onderscheiden. Bij 

 de wijfjes van het uienaaltje (fig. 2/1) ligt de geslachtsopening (ga) iets verder van 

 het achterste uiteinde van het lichaam verwijderd dan bij de mannetjes, en het is 

 gemakkelijk om in haar lichaam de zeer groote eieren (« fig. 2Ó) waar te nemen. 

 Overigens is van den inwendigen lichaamsbouw noch bij de wijfjes noch bij de 

 mannetjes veel te onderscheiden ; men ziet overal slechts een korrelige zelf- 

 standigheid, waarin zich hoogstens op enkele plaatsen aanduidingen van bijzon- 

 dere organen of cellen laten waarnemen. De eieren ziet men afzonderlijk afge- 

 beeld in fig. 2C; zij bestaan uit een doorschijnende schaal die een grofkorreligen 

 inhoud omsluit. Het gelukte mij niet alleen de aaltjes zelve, maar ook de eieren 

 (<■/ fig. 4/') hier en daar tusschen de cellen der zieke bladiceefsels aan te treffen. Het 

 jonge aaltje ontwikkelt zich geheel en al binnen de eischaal; de dieren komen 

 dientengevolge kant en klaar, maar natuurlijk veel kleiner dan zij later zullen 

 worden, uit de eieren te voorschijn. 



De uiterlijk zichtbare verandering, welke door de aanwezigheid der aaltjes 

 in de gedaante der planten tot stand komt, hebben wij boven in het algemeen 

 leeren kennen, de inwendige oorzaken waarop deze vormverandering berust, moeten 

 wij thans bespreken. Men leert deze het best beoordeelen door fig. 3(7 te ver- 

 gelijken met fig. 2,b en evenzoo fig. 4* met fig. 4/'. In fig. S^z ziet men de dwars- 

 doorsnede van een gezond, in fig. j,/^ daarentegen de dwarsdoorsnede van een 

 ziek blad afgebeeld ; het zieke zoowel als het gezonde blad, volgden in de twee 

 plantjes, waaraan zij ontleend werden, onmiddelijk op de zaadlob, zoodat zij als 

 volkomen overeenkomstig moeten worden beschouwd, en het verschil in hun 

 dikte blijkbaar alleen aan den gezonden of zieken toestand kan worden toe- 

 geschreven. De middellijn van het zieke blad in veel grooter dan die van het 

 gezonde, en dit berust blijkbaar op een verdikking van den bladwand, en niet 

 alleen op een vergrooting van de bladholte. Dit dikker worden vaan den wand 

 moet in hoofdzaak worden toegeschreven aan een toename in grootte vari elke 

 cel afzonderlijk, en niet aan een vermeerdering van het aantal der aanwezige 

 cellen. Zoo ziet men in fig. ^a het stukje door 4;? fig. ia aangewezen, en dus 

 ontleend aan een geheel gezond blad sterker vergroot; evenzoo in fig. 4/' het 

 door 4/' fig. 2>l> aangeduide gedeelte van een zieken bladwand eveneens sterker 

 en juist evenveel vergroot. Blijkbaar zijn zoowel de houtbundel [hb) als de zeef- 

 bundel (zb) in het zieke blad ongeveer (maar niet volkomen) onveranderd gebleven. 

 Daarentegen zijn alle overige cellen, met uitzondering alleen van die van de 

 opperhuid (op), in het zieke blad zeer sterk in grootte toegenomen, zoo sterk 

 zelfs, dat de allergrootste, onmiddelijk aan de inwendige bladholte grenzende 

 cellen, met het bloote oog onderscheiden kunnen worden daar zij een afme- 



