289 



ting van 'Is of zelfs '/4 millimeter bereiken. Dit feit is zoo opvallend, dat het 

 daaruit voortvloeiend verschil in uiterlijk van de binnenste oppervlakte van 

 zieke en gezonde bladen, aan de landbouwers die ajuin verbouwen, wel bekend 

 is. Uit deze opgaven volgt dat de verdikking van de bladen tengevolge van 

 kroefziekte, gelijk boven reeds werd opgemerkt, op den groei of de strekking 

 der cellen berust, en niet gepaard gaat met celdeeling. Of deze vergrooting reeds 

 het gevolg zijn kan van de aanraking met de eieren (ei fig. 4//), of dat daartoe 

 de aanwezigheid der volwassen dieren vereischt wordt, kon ik nog niet uitmaken. 



Het resultaat waartoe het onderzoek van de kroefziekte geleid heeft, komt 

 dus in korte woorden daarop neer, dat een tot nu toe onbekend gebleven draad- 

 wormpje, dat het best met den naam van »uienaaltje« (Tylenchus allii) kan be- 

 stempeld worden, van uit den grond komende, de uiterst jonge, pas uit het zaad 

 opkomende kiemplantjes van de ajuin, binnendringt en zich daarin door eieren 

 vermenigvuldigt. De aldus besmette en daardoor kroefziek geworden planten ster- 

 ven gewoonlijk maar niet altijd af; de afgestorven exemplaren gaan zeer snel in 

 rotting over, en daarbij komen de uienaaltjes en hun eieren weder in den grond. 

 Spreekt de landbouwer van »uienziek« land, dan wil dit zeggen, dat het uienaaltje 

 of de eieren daarvan, zich in den grond bevinden. Mijn proeven hebben geleerd 

 dat de aaltjes zelfs nog op het eind van Juli gezaaide uienplantjes binnen kun- 

 nen dringen en kroefziek maken ; en dat de oudere uienplanten, die reeds het 

 vierde of vijfde blad bezitten, niet meer voor deze besmetting vatbaar zijn. Met 

 het ajuinzaad worden de uienaaltjes blijkbaar niet op het land gebracht, maar 

 zij zijn in den grond aanwezig. 



Terwijl door de bovenstaande beschrijving de oorzaak en het wezen der 

 kroefziekte in het licht is gesteld, rijst thans de vraag op, of de bekendheid met 

 deze oorzaak ook aanleiding kan geven om de ziekte te beteugelen. 



In de eerste plaats moet hier worden opgemerkt, dat de fijnere bijzonder- 

 heden aangaande de leefwijze van het uienaaltje voorloopig onbekend zijn, zoo- 

 dat het mij alleen mogelijk zal zijn zeer in het algemeen te spreken. In vele 

 gevallen laten zich echter be paalde plantenziekten alleen dan met goed gevolg 

 bestrijden, wanneer men met kleine practische bijzonderheden bekend is, die 

 oppervlakkig beschouwd, weinig belangrijk schijnen te zijn. Ik ontken niet, dat 

 dit met de kroefziekte het geval zou kunnen wezen. Het is zeker, dat zulke bij- 

 zonderheden gewoonlijk alleen door een onderzoek op de plaats waar de ziekte 

 heerscht kunnen worden ontdekt. Een afzonderlijk ambtenaar, uitsluitend belast 

 met den taak de landbouwers in verschillende gevallen voor te lichten en onder- 

 zoekingen in loco in te stellen, zou zich, bij de practische oplossing van zulke 

 vragen, — en, wat nog veel belangrijker is, voor een systematische verbetering 

 der cultuurplanten zelve, — uiterst nuttig kunnen maken. De haarlemsche Ver- 

 eeniging voor Bloembollencultuur heeft dit ingezien, en het ware te wenschen 

 dat de Hollandsche Maatschappij van Landbouw dit punt eveneens in over- 

 weging nam. 



Hoezeer mijn onderzoek dus uit den aard der zaak, niet tot een beslist af- 

 doend tegenmiddel kon voeren, is er toch ongetwijfeld door de kennis van het 

 feit dat de kroefziekte door het uienaaltje ontstaat, ook uit een practisch oogpunt 

 veel gewonnen. De beetwortel wordt namelijk, gelijk boven reeds is vermeld, door 



M. W. Beijerinck, Verzamelde Geschriften; Eerste Deel. ry 



