Over regeneratie -verschijnselen aan gespleten 



vegetatiepunten van stengels en over 



bekervorming 



Nederlandsch Kruidkundig Archief, Nijmegen, 2" Serie, 4' Deel, 1= Stuk, 

 uitgegeven in 1883, bl.63— 105. 



I. OVER REGENERATIE-VERSCHIJNSELEN IN HET ALGEMEEN. 



Van dit groote en belangrijke onderwerp zijn de theoretische grondslagen nog 

 zóó onvolledig bekend, dat het niet mogelijk is daarvan in korte trekken 

 een grondig overzicht te geven ; ik bepaal mij daarom in dit eerste gedeelte tot 

 de mededeeling van eenige losse meer algemeen bekende feiten, die mij het meest 

 geschikt voorkomen om over het herstellingsvermogen van planten en dieren licht 

 te verspreiden, op volledigheid maak ik hierbij in geenen deele aanspraak. 



Verschillende van elkander niet scherp gescheiden physiologische processen 

 worden onder den naam van regeneratievermogen samengevat. Zoo noemt men 

 met betrekking tot het dierenrijk, voortplanting door vrijwillige zelfverdeeling, 

 voortplanting door kunstmatige mechanische verdeeling, het weder aangroeien van 

 afgesneden lichaamsdeelen, het genezen van wonden en het in stand blijven van 

 organen, die door het functieneeren vernietigd worden, regeneratieprocessen'). Wat 

 het plantenrijk aangaat, maken sommige schrijvers, naar het mij voorkomt terecht, 

 verschil tusschen regeneratie en orgaanvorming. Ik wensch hen daarin na te volgen 

 en de volgende bladzijden aan deze regeneratie in engeren zin te wijden ; ik wil 

 beginnen met de beide genoemde begrippen nader te omschrijven. 



Regeneratie heeft plaats wanneer de wond, welke ontstaat bij het verwijderen 

 van eenig lichaamsdeel van een levend organisme, op zoodanige wijze geneest, 

 dat daardoor de oorspronkelijke vorm die het organisme vóór de beschadiging 

 bezat, weder terugkeert. Van deze eigenlijke regeneratie, waarbij uit de ge- 

 heele wondvlakte, of uit een gedeelte daarvan, het verlorene — maar ook niet 

 meer dan dit — weder op nieuw ontstaat moet dan de orgaan vorming, die 

 vaak bij verwonding optreedt, wèl onderscheiden worden. Hierbij ontwikkelen zich 

 namelijk, hetzij uit de wondvlakte zelve of uit de nabijheid daarvan, veelal meer- 

 dere organen die al of niet gelijk zijn aan het weggenomen deel. Maar het is 

 duidelijk dat de eigenlijke regeneratie niets anders is dan een bijzonder geval van 

 de orgaanvorming. 



') F. M. Balfour, Handbuch der vergleichenden Embryologie (Duit sch van Vetter), 

 Bd. I, Heft 2, pag. 327, 1880, Bd. II, Heft i, pag. 32, Jena 1881, bespreekt het verband 

 tusschen regeneratie, generatiewisseling en knopvorming. 



