296 



Bij de hoogere Arthropoden en bij deVertebraten is het regeneratie- 

 vermogen over het algemeen nog geringer, en schijnt in vele gevallen tot be- 

 paalde punten van die organen, welke in bijzondere mate blootgesteld zijn aan 

 het verloren gaan doar uiterlijke invloeden, gelocaliseerd te zijn. Zoo groeien 

 de afgebroken pooten van sprinkhanen, wandelende takken en krabben, op nieuw 

 aan alleen uit de gewrichten, en daarbij niet eens altijd uit alle gewrichten. 

 Met betrekking tot de salamanders zijn overeenkomstige waarnemingen gedaan. 

 Het is daarom niet onwaarschijnlijk, dat sommige regeneratieverschijnselen op 

 adaptatie berusten'). Niettemin is het zeker dat in de meeste weefsels zelfs bij 

 de hoogste dieren een zeer aanzienlijk herstellingsvermogen bestaat, zonder dat 

 men daarbij grond heeft om aan bijzondere adaptatie te denken. Dat dit zelfs 

 voor zulk hooggedifferentieerde weefsels als het zenuwweefsel en het beender- 

 weefsel geldt, blijkt uit de beide volgende citaten (die ook nog om een geheel 

 anderen reden merkwaardig zijn, dan door het constateeren van regeneratie- 

 vermogen). Claude Bernard deelt de volgende proefneming mede: »Chez un 

 jeune lapin, on enlève un os tout entier de l'une des pattes, un métatarsiën; 

 on l'introduit sous la peau du dos et l'on referme la plaie. L'os déplacé continue 

 a vivre, il poursuit même son évolution, il grossit un peu; l'ossification des 

 portions cartilagineuses se continue; mais bientót Ie développement s'arrète; la 

 resorption commence a devenir manifeste et elle n'a d'autre terme que la dis- 

 parition complete de l'os transplanté. Au contraire, dans Tespace métatarsiën qui 

 avait été évidé, un os nouveau se produit et persiste, remplaqant l'os en leve 

 parce que la se trouve la territoire convenable«"). In andere gevallen wordt 

 echter zulk een volledige regeneratie niet wargenomen, maar neemt een nabij- 

 geplaatst been, dat door compensatie van groei grooter wordt, de functie van 

 het weggenomen been over; en evenzoo is het bij vele andere organen. 



Ten aanzien van het zenuwstelsel vind ik het volgende bij L. Hermann)_ 

 Na er op te hebben gewezen, dat in het organisme de neiging bestaat om, door 

 het tot stand brengen van nieuwe anatomische verbindingen, nerveuse verlam- 

 mingen op te heffen, gaat hij voort: »Auf sensiblem Gebiet sind ahnliche Pro- 

 cesse schon lange an transplantirten Hautlappen bekannt : dieselben zeigen zwar 

 anfangs nur solche Sensibilitatserscheinungen, welche von den in ihnen erhaltenen, 

 nicht mehr*) mit dem Centrum verbundenen sensibelen Nerven herrühren; das 

 Individuum localisirt daher die Empfindungen bei Reizung des transplantirten 

 Stückes an die Körperstelle, von der es entnommen ist. Spater aber senden die 

 Nerven der Nachbarschaft Fortsetzungen in das implantirte Stück hinein und 



') Dar win, Variation of Animals and Plants under Domestication, 2nd Ed. 

 Vol. II, pag. 359- 



*) Le^ons sur les phénomènes de la vie, T. I, pag. 361, Paris 1878. Bernard ziet 

 in deze feiten den invloed van de p I a a t s, welke eenig deel aan het g e h e e 1 e organisme 

 inneemt; «Subordination des élements a l'ensemble». Of zulke verschijnselen geheel 

 zijn te verklaren door de trophische werking van het zenuwstelsel (SigmundMayer, 

 Specielle Nervenphysiologie, pag. 203, in Hermann's Handbuch, Bd.II, Th i, Leipzig 

 1879, kan ik niet voldoende beoordeelen. 



•) Physiologie des Nervensystems, pag. 131, in L. Hermanns's Handbuch der Phy- 

 siologie, Bd. II, Th. i, Leipzig 1879. 



') In het origineel staat «noch» maar dit moet blijbaar snicht mehr« wezen. 



