297 



die Localisation wird jetzt eine directe.« Eerst vergroeien de zenuwen van het 

 overgebrachte stuk dus met de zenuwstompen van de plaats waarheen de over- 

 brenging geschiedt, dan atrophieeren zij, en worden door nieuwe vervangen, maar 

 deze laatste ontwikkelen zich als zijtakken aan de zenuwstompen'). 



De krachten die bij de regeneratie werkzaam zijn, zijn onbekend. De al- 

 gemeene toestand waarin het dier verkeert, is hierbij van grooten invloed, het- 

 geen o. a. blijkt uit het verschillend resultaat der proefnemingen in verschillende 

 jaargetijden"). Belangrijk is het feit, dat er overeenkomst is tusschen de normale 

 ontwikkelingsgeschiedenis der organen en de wijze waarop zij na amputatie weder 

 aangroeien. Zoo geeft W. Marshall'') in zijn interessante beschrijving van de 

 levenswijze van Hydra viridis aan de ontvvikkelingstoestanden van het dier, 

 dat zich uit een stuk van de maagzak ontwikkelt, zelfs overeenkomstige namen 

 als aan de verschillende embryonale phasen : »Stücke der Wandung des Polypen- 

 schlauches von beliebiger Gestalt und Grosse führen Anfangs auch zuckende Be- 

 wegungen aus, kontrahiren sich aber bald dergestalt, dass die Entodermflachen 

 an einander zu liegen kommen^), scheinbar ganz mit einander verschmelzen und 

 sich zu einer von dem sich gleichfalls vollkommen vereinigt habenden Ektoderm 

 umschlossene Kugel abrunden. Das Stück stellt einen Pseudembryo dar. 

 Nach einiger Zeit streckt sich derselbe, das Entoderm weicht in der Mitte aus 

 einander und umschliesst einen centralen Hohlraum : die F s e u d o p 1 a n u 1 a ist 

 fertig, etc.« 



J. Carrière heeft dezelfde overtuiging gekregen door zijn onderzoeking 

 over de regeneratie van het oog van Helix pomatia aan den stomp van de 

 afgesneden sprieten. Eerst wordt door een woekering van de wondranden van 

 het ektoderm de geheele wondvlakte afgesloten, later vormt zich daaruit het 

 oog op zoodanige wijze »dass nicht nur in der ersten Bildung, sondern auch 

 in dem weiteren Wachstum des Auges die vollkommenste Uebereinstimmung 

 zwischen der embryonalen Entwicklung und der Regeneration stattfindet« ' ). 



Deze regel schijnt echter niet zonder uitzondering te gelden, want de struc- 

 tuur van een opnieuw aangegroeiden hagedissenstaart wijkt in belangrijke punten 

 af van den normalen bouw''). Zoo ontbreekt daarin een eigenlijk ruggemerg met 

 spinaalzenuwtakken ; en de bouw van de nu en dan voorkomende dubbelstaarten 

 is nog veel abnormaler, want daarin ontbreekt zelfs het ruggemergkanaal en is 

 een sterk ontwikkelde chorda dorsalis aanwezig. Maar mischien laten zulke schijn- 

 bare afwijkingen van den regel zich als stilstanden van ontwikkeling opvatten. 



') Paste men op de zenuw «regeneratie» de botanische terminologie toe, dan zou 

 men van »orgaanvorming« moeten spreken. 



^) Carrière, Die Regeneration bei den Pulmonaten, pag. 22. 



') Ueber einige Lebenserscheinungen der Süsswasserpolypen und über eine neue 

 Form von Hydra viridis, Zeitschr. f. Wissensch. Zoölogie, Bd. 37, Heft 4, 1882, pag. 687. 



■■) Professor Th. Engelmann en andere onderzoekers hebben te vergeefs getracht 

 de omkeeringsproeven met Hydra, die Trembley beschrijft, te herhalen: het mis- 

 lukte steeds het endoderm in een ektoderm te veranderen, de dieren stierven of keerden 

 zich door contractie weer om. 



') Die Regeneration bei den Pulmonaten, pag. 49. 



'') C. K. Hof f m ann , Die Reptilien, pag. 473; in H. G. Br onn's Klassen und Ord- 

 nungen des Thierreichs, Bd. VI, Abth. 3, Heidelberg 1881. 



