300 



gemerkt. Er was namelijk in het in lengtegroei verkeerende gedeelte van den 

 hoofdstengel een proces van vrijwillige splijting volgens de lengteas der plant 

 tot stand gekomen, dat zich zelfs over het vegetatiepunt had voortgezet en 

 waardoor de boveneinden der planten zich in twee gelijke of bijna gelijke kronen 

 hadden verdeeld. De nadere beschouwing van dit verschijnsel zal het onderwerp 

 van de volgende regels uitmaken, en tevens aanleiding geven tot de mededeeling 

 van eenige waarnemingen over bekervorming, zoowel bij mergkool als bij een 

 plant van een geheel andere natuur, namelijk Veronica maritima. 



I. Uiterlijk aanzten der gespleten pUinteii. Regenera tievermcgen Tan l'laden. 



Ik wil beginnen met het uiterlijk voorkomen der gespleten mergkoolf lanten 

 kort te beschrijven, maar ik moet opmerken dat ik mij hierbij voorloopig alleen 

 aan de meer algemeen voorkomende gevallen houd, en eerst later de zeldzame, 

 met bekervorming gepaarde afwijking van den gewonen regel zal bespreken. 



De gespleten planten onderscheiden sich van de normale, zooals boven reeds 

 werd opgemerkt, in de eerste plaats doordat zij over een grootere of kleinere lengte 

 in tweeën zijn verdeeld en in twee kronen eindigen, die gelijke grootte kunnen 

 bezitten en ten naasten bij in hetzelfde niveau liggen. Bij sommige planten be- 

 gint de verdeeling reeds dicht bij den grond bij andere eerst veel hooger. Opper- 

 vlakkig beschouwd doen zij -zich voor als of zij door dichotomie van den eind- 

 knop moeten verklaard worden; nader onderzoek leert dat hier van gewone dicho- 

 tomie geen sprake is, maar dat een zeer eigenaardig proces van verscheuring, van 

 den in groei verkeerenden stengel en van het vegetatiepunt van den eindknop, 

 aan het verschijnsel ten grondslag ligt. Dit blijkt vooreerst uit het feit dat de 

 naar elkander toegekeerde kanten van de beide stengelhelften op de oudere, lagere 

 deelen, met een laag wondkurk bedekt zijn; deze kurkbekleeding eindigt op eenigen 

 afstand van den top, waar de door verscheuring aan de lucht blootgestelde, in 

 snellen groei verkeerende inwendige stengelweefsels, het vermogen bezitten om een 

 geheel normale epidermis voort te brengen. Daar de aan splijting onderhevige 

 koolstengels, gelijk beneden nader zal blijken, vooraf hol worden, is het duidelijk 

 dat de holte van het onderste, niet opengespleten gedeelte (mh, mh fig. i) van boven 

 onmiddellijk met de buitenlucht moet correspondeeren. Het regenwater van een 

 ganschen zomer, dat zich in aanzienlijke hoeveelheid in deze ruimte opzamelt, 

 geeft aanleiding tot afgrijselijke verrotting; snijdt men, zonder iets kwaads te ver- 

 moeden, onder in zulke stengels dan vloeit plotseling de vergaarbak leeg over de 

 armen van den onderzoeker. 



In de tweede plaats, en niet minder duidelijk, doet zich het verscheurings- 

 proces kennen aan de gedaante van de bladen die aan de beide stengelhelften 

 bevestigd zijn. Daar de aanhechtingsplaatsen der bladen breed zijn, en er gewoonlijk 

 13 bijna verticale bladrijen langs den normalen stengel worden gevonden, is de 

 kans groot dat een lengtescheuring van den stengel die zich tot over het vege- 

 tatiepunt kan uitstrekken, de oudere en jongere bladen op alle mogelijke wijzen 

 beschadigen zal. Dit is dan ook werkelijk het geval en de bladvormen, welke dien 

 ten gevolge ontstaan kunnen, zijn zeer merkwaardig. Weinig boven de plaats, waar 

 de twee helften van den stengel uit elkander wijken, bevinden zich bladen waarvan 



