3o6 



Indien de tangentiale groei der stengels zoo groot wordt, dat er een merg- 

 holte ontstaat, dan moet blijkbaar de zeer aanzienlijke weerstand, welke de vaste 

 mergmassa in radiale richting tegen verscheuring biedt, worden overwonnen, en 

 dit geeft aanleiding tot het werkzaam worden van krachten die alle punten van 

 het oppervlak van den stengel naar het middelpunt toetrekken. Zoodra deze 

 krachten niet volkomen gelijk zijn naar alle richtingen die van het middelpunt 

 uitstralen, zal, zooals boven js opgemerkt, de cirkelvormige gedaante van de sten- 

 geldoorsnede bij het toenemen in dikte, in het algemeen in een elliptische figuur 

 moeten veranderen, zoodat de geheele stengel daardoor aan twee zijden wordt 

 afgeplat. Bij verderen <iiktegroei bestaat de kans, dat de korte as van de ellips 

 minder in lengte blijft toenemen, dan de lange as, en daardoor zullen groefvor- 

 mige indeukingen op de afgeplatte kanten van den stengel moeten ontstaan, die 

 ongeveer evenwijdig loopen met de stengelas, en juist aan elkander tegenover- 

 gesteld zijn. Dit geschiedt ook werkelijk, en volgens deze beide groeven springen 

 de stengels open bij de splijting, maar het is duidelijk dat daartoe een aanzien- 

 lijke kracht gevorderd wordt, die de twee stengelhelften uiteen tracht te drijven. 

 De oorprong van deze kracht moet voorzeker in de eerste plaats aan den tot 

 hiertoe beschouwden onevenredig snellen tangentiaalgroei worden toegeschreven, 

 maar kan gedeeltelijk ook gezocht worden in het bestaan der tweede spanning, 

 waarvan boven werd gewag gemaakt, namelijk in de lengtespanning van het 

 merg waardoor de stengel wordt uitgerekt. 



Groeit de stengel langzamer in de lengte dan met de grootte dezer longi- 

 tudinale mergspanning overeenkomt, dan wordt het merg passief samengeperst, 

 waardoor een krachtige radiale spanning werkzaam wordt, welke den stengel uiteen- 

 drijft en doet openbarsten. Het is duidelijk dat deze werking tevens zaol kunnen 

 bijdragen tot het vergrooten der mergholte. Dat deze lengtespanning in het merg 

 werkelijk bestaat, blijkt o. a. daruit, dat de twee stengelhelften van opengespleten 

 stengels sterk divergeeren en zelfs met elkander een hoek van 30° tot 45° kunnen 

 maken. Tevens wordt het daardoor duidelijk, waarom bij het opensplijten van den 

 stengeltop, het gedeelte, dat tusschen de twee vroeger genoemde boven elkander 

 geplaatste scheuren gelegen is, meestal ook opensplijt. 



4. Ontila<tn Tan een gesloten Cainbhiinring rondcm de door versc/ieitrivg gezornide mergholte. 



Centrale wortels. 



Hoezeer met mijn eigenlijk onderwerp slechts indirect samenhangende, moet 

 ik hier ter plaatse de anatomische veranderingen, welke zich rondom en tegen 

 den wand van de door weefselverscheuring in mergkoolstengels gevormde holte 

 voordoen, aan een korte bespreking onderwerpen. 



Kny') heeft aangetoond, dat zich in het merg van jonge stengelinternodiën 

 na verwonding, secundaire vaatbundels kunnen vormen. Hij bracht in jonge spruiten 

 van een aantal verschillende Dicotylen, zooals Aristolochia sipho, Lonicera 

 caprifolium Sambucus nigra, Solanum tuberosum, Sedum fabaria, etc. 



') Ueber künstliche Verdoppelung des Leitbündelkreises im Stamnie der Dicoty- 

 ledonen, Botanische Zeitung 1877, pag. 519 en 533. 



