* 313 



om éénbladige bekers te leeren kennen, en de bladen van de bruine hazelaar ver- 

 toonen volledige reeksen van overgangen tusschen normale bladen en zulke één- 

 bladige bekers. Ik betwijfel of er essentieel onderscheid is tusschen bekers en 

 bekervormige aanhangselen van bladen, daar ik in 1877 gelegenheid gehad heb, 

 in een zaaisel van Dipsacus fullonum aan dezelfde plant en in onmiddelijk 

 op elkander volgende bladparen, deze beide fraaie misvormingen te zien ontstaan, 

 zoodat met zekerheid kon worden aangenomen, dat de oorzaak, die bij het ont- 

 staan van de geheel in bekers veranderde bladen in het vegetatiepunt was werk- 

 zaam gewest, ook tot de vorming der bekervormige aanhangselen van het naast 

 hoogere bladpaar had aanleiding gegeven. Door een overeenkomstige redeneering, — 

 en de beschouwing van de beneden nader te bespreken V e r o n i ca maritima 

 geeft daartoe aanleiding, besluit ik, dat ook het ontstaan van één en veelbladige 

 bekers op gelijksoortige toestanden in de vegetatiepunten berust. — Ten opzichte 

 van de boven gebezigde uitdrukkingen moet ik nu nog opmerken, dat men de 

 uitdrukking »samengroeiing van bladranden bij bekervorming« ongeveer in den- 

 zelfden zin moet opvatten als de »congenitale« vergroeiing tusschen de prinior- 

 diën waaruit een gamopetale bloemkroon, of een veelledige stamper ontstaat; en 

 de ontwikkeling van éénbladige bekers laat zich volkomen vergelijken met die 

 van peltate bladen. Hoezeer men dus met behulp van den mikroskoop geen eigen- 

 lijke vereeniging van reeds gevormde deelen waarneemt, houd ik het toch voor 

 noodig van vergroeiing of versmelting te blijven spreken, maar men moet daarbij 

 in gedachten tot de processen teruggaan, welke bij het ontstaan der organen in 

 de vegetatiepunten werkzaam zijn. Wanneer ik mij de verschillende vormen van 

 bekers, die ik gezien heb, voor den geest breng, dan schiet mij een opmerking 

 van Leonhardi te binnen: de plant gaat over tot de vorming van gesloten 

 carpellen eer er een bloem is ontstaan. Met deze opvatting zou men het feit in 

 verband kunnen brengen, dat tot nu toe noch bij Gymnospermen noch bij Cryp- 

 togamen ooit bekers zijn gevonden ; maar het anatomisch onderzoek geeft aan 

 dit denkbeeld volstrekt geen steun. 



Vóór ik nu den vermoedelijken invloed van de splijting, op het bekervor- 

 mige vegetatiepunt mijner koolplanten verder bespreek, wensch ik eenige overeen- 

 komstige verschijnselen bij een andere palant waargenomen, kort te beschrijven. 



2. Bekervprming bij Veronica maritima. 



Dezen naam vind ik bij het determineeren van een merkwaardig eereprijs- 

 exemplaar, dat ik sints eenige jaren in mijn tuin aankweek, en dat na verwant is 

 met Veronica longifolia. Vooral de spruiten, die zich in het voorjaar uit 

 den grond verheffen zijn aan de straks te beschrijven anomalie onderhevig, later 

 in den zomer ontwikkelen zich normale of zwak gefascieerde bloemtrossen met 

 bloemen van den gewonen bouw. Daar de verschijnsels die ik noemen zal jaarlijks 

 regelmatig terugkeeren, kunnen zij tot de > knopvariatiesv gebracht worden. 



Hier ter plaatse moet ik met een enkel woord van het normale vaatbundel- 

 verloop in de stengels gewagen. Op de dwarsdoorsnede van elk lid ziet men een 

 gesloten phloëemring, welke met de binnenzijde aan vier breede xyleembundels 

 grenst, die met de vier bladrijen corresponderen. Daar de drie vaatbundels van 



