360 



Zulke goed gekarakteriseerde, gemakkelijk en snel herkenbare vormen zijn 

 voor land- en tuinbouw steeds van hooge waarde geweest, en de oorsprong van 

 den schat van variëteiten, welke bij menige cultuurplant uit een enkele wilde 

 soort ontstaan zijn, kan daardoor gedeeltelijk verklaard worden; want wat wij 

 tegenwoordig, wel is waar zeldzaam zien geschieden, moet in den loop der eeuwen 

 tot een belangrijk resultaat aanleiding hebben gegeven. Het behoeft dus voorzeker 

 geen verder betoog, dat de vraag gewichtig is of de mogelijkheid bestaat om 

 kunstmatig zulke nieuwe wel onderscheiden vormen voort te brengen. Op het 

 gebied van tuinbouw en veeteelt is daarop reeds sinds lang het antwoord gegeven, 

 namelijk door de ervaring, dat men, tengevolge van kruising van niet al Ie nabij 

 aan elkander verwante vormen, het gestelde doel kan bereiken. 



Het landbouwbedrijf heeft zich tot nu toe veel te weinig aan dit belangrijke 

 feit laten gelegen liggen, en de tijd schijnt gekomen te zijn om daarop met 

 nadruk te wijzen. Mijn wensch is dat de volgende regels in dit opzicht van eenig 

 nut mogen zijn. 



De geslachtelijke vereeniging van twee individuen, hetzij dieren of planten, 

 die tot verschillende soorten behooren, wordt gewoonlijk met den naam van l>a- 

 siaardeering of hybridisatie bestempeld; onder kruising verstaat men daarentegen de 

 verbinding van twee individuen, wier verwantschap groot genoeg is om ze tot 

 ééne soort te brengen, maar die tot veschillende rassen, variëteitenn of ondervarië- 

 teiten kunnen behooren. 



In het plantenrijk, waar in vele gevallen de bloemen eener plant zich zelf 

 bevruchten, hecht men aan het woord kruising een wijdere beteekenis dan ir» 

 het dierenrijk en verstaat daaronder elke geslachtelijke verbinding van twee ver- 

 schillende, tot dezelfde soort behoorende plantenindividuen, hoe gering of hoe 

 groot hun onderlinge verwantschap overigens ook zijn moge. Kruising van planten 

 heeft dus ook dan plaats, wanneer twee individuen, die zich niet door uiterlijk 

 zichtbare kenmerken van elkander onderscheiden, in geslachtelijke gemeenschap 

 treden. In de aan het hoofd van deze regels gestelde vraag is het woord kruising 

 echter in den engeren zin, die daaraan in het dierenrijk gehecht wordt, opgevat 

 zoodat deze vraag ook aldus kan gesteld worden: »Kunnen onze cultuurplanten 

 door kruising van verschillende rassen of variëteiten verbeterd worden? 



Terwijl het product van de hybridisatie in zeer vele gevallen een onvrucht- 

 bare, voor verdere geslachtelijke voortplanting ongeschikte bastaard is, — men 

 denke bijvoorbeeld aan muilezel en muildier, — ontstaat tengevolge van kruising 

 steeds een volkomen vruchtbaar nageslacht, waaraan men, in navolging der Fransche 

 schrijvers, den naam van mesties zou kunnen geben '). 



Bij de beschouwingen over de eigenschappen der cultuurplanten is het 

 wenschelijk het begrip ras of variëteit zoo ruim mogelijk te nemen en een aantal 

 vormen, die van elkander in uiterlijke kenmerken zeer verschillend zijn, maar die 

 historisch van één en dezelfde wilde soort afstammen, en waarvan proefnemingen 

 leeren dat zij elkander zonder eenig bezwaar onderling kunnen bevruchten en een 

 volkomen vruchtbaar nageslacht voortbrengen, onder één enkelen soortnam, namelijk 



') De woorden viongreel en hlindling hebben een daarmede gelijkstaande beteekenis, 

 maar zij schijnen voor ons taaieigen minder geschikt te zijn. 



