363 



dan dit tot nu toe, — niettegenstaande den g:rooten nadruk, die door Darvvin 

 op dit punt gelegd is, — is geschied. De reden daarvan moet waarschijnlijk ge- 

 zocht worden in de ernstige moeielijkheid om zich een juist inzicht van de ge- 

 volgen der kruising eigen te maken, slechts weinigen schijnen daarin te slagen en 

 een grondige studie van Dar win 's oorspronkelijke werken M is voor ieder, die o)) 

 dit gebied niet op een breede ondervinding bogen kan, bepaald noodzakelijk. 



De resultaten, die men bij rassenkruising verwachten kan, zijn voor sommige 

 cultuurplanten reeds gedeeltelijk en in hoofdtrekken bekend. Het komt mij voor 

 nuttig te zijn deze uitkomsten door en enkel bepaald voorbeeld iets nader in 

 bijzonderheden aan te geven, en ik kies daartoe de tarwe, waarbij de proef- 

 nemingen van H. \''ilmorin tot leiddraad kunnen strekken. 



Ten aanzien van dit planten-geslacht moet ik vooraf opmerken, dat de be- 

 roemde plantenkundige A. de CandoUe, die zich de vraag heeft voorgelegd of 

 de zoogenoemde »soorten« van de aangekweekte tarwe, welke men in plantkundige 

 en landbouwkundige werken vindt opgegeven, werkelijk als onafhankelijke soorten 

 moeten beschouwd worden, tot het resultaat is gekomen, dat dit ten aanzien van 

 de hoofdvormen Triticum vulgare, T. polonicum, T. turgidutn, T. dtirum en T. Spelta 

 geenszins gewettigd is, dat zij dus niet als zoovele oorsprongelijke soorten kunnen 

 worden aangezien (in wilden toestand worden zij geen van allen gevonden), maar 

 dat zij ongetwijfeld als door de cultuur voortgebrachte rassen moeten worden 

 opgevat. 



* Geheel hiermede in overeenstemming was door H. Vilmorin reeds vroeger 

 aangetoond, dat al de genoemde vormen onderling volkomen vruchtbaar zijn en 

 eveneens volkomen vruchtbare afstammelingen voortbrengen. Deze proefnemingen 

 moeten dus als kruisingsproeven in de boven uiteengezette beteekenis van het 

 woord worden aangemerkt en zij kunnen ons leeren wat men van dit proces bij 

 de tarwe verwachten kan. 



Hooren wij wat Vilmorin zelve mededeelt") aangaande de kruising van 

 een ongebaarde gewone tarwe-variëteit n. 1. «Chiddam d'automne a épi blanc« be- 

 hoorende tot de Triticum vulgare-gvoc\i (gewone tarwe) met de behaarde en lang 

 gebaarde »Ismaeltarwe", die tot de Triticum durum-groep (harde of glastarwe) 

 behoort. 



»Ik heb daarvan in 1879 twee aan elkander gelijke planten verkregen, met 

 «middelmatig lange, vierkante, roodachtige, alleen nabij den top eenigszins genaaide 

 »aren, die behalve door hare iets donkerder roode kleur, merkwaardig veel ge- 

 sleken op de aren van »Saumurtarwe«. 



»De zaden dezer twee planten, in den herfst van 1879 afzonderlijk uitgezaaid, 

 »hebben in 1880 de meest verschillende vormen voortgebracht. Diegenen, welke 

 »ik bewaard heb, en die ik op dit oogenblik aan de Vereeniging voorleg, zijn 

 »daarvan alleen de merkwaardigste; maar ik kan zeggen, dat noch in het eene noch 



') In het bijzonder van het tweede deel van zijn werk »The Variation of Animals 

 and Plants under Domestication«, ie Ed. Londen 1868, 2e Ed. Londen 1875. In het 

 Fransch, het Duitsch en in enkele andere talen bestaan daarvan overzettingen, een 

 Nederlandsche ontbreekt. 



-) Essais de croisement entre bles différents. Bulletin de la S^ciélé Bolanique de France. 

 T. 27, 1880, pag. 357. 



