Over normale wortelknoppen'). 



Nederlandsen Kruidkundig Archief, Nymegen, 2» Serie, 4« Deel, 2«Stuk, uitgegeven 



in 1884, blz. 162—186. 



Onder normale wortelknoppen, moeten, — in tegenstelling van de callus- 

 knoppen, welke veelvuldig aan deelstukken van wortels optreden, — die 

 knoppen verstaan worden, welke gedurende den normalen groei bij sommige 

 soorten van planten' geheel onafhankelijk van verwondingen aan de wortels wor- 

 den gevormd. Bij Populus alba eu bij Geranium sanguineum heb ik wortel- 

 knoppen gevonden, die tusschen deze beide uitersten in zekeren zin als over- 

 gangsgeval kunnen beschouwd worden. Bij beiden ontstaan de knoppen namelijk 

 uit callus, maar dit callus is een product van de normale ontwikkeling der plant. 

 Bij Populus alba vormt het zich uit het parenchymatische weefsel van de se- 

 cundaire schors rondom de aanhechtingspunten der zijwortels; bij Geranium 

 sanguineum^) door metamorphose van sommige, in het parenchym van de se- 

 cundaire schors des moederwortels verborgen gebleven rustende zijwortels. De 

 laatsgenoemde wijze van het ontstaan van lateraal callus met knoppen, uit rustende 

 wortelbeginsels, kan ook bij sommige oudere wortels van Solanum Dulcamara 

 worden waargenomen, hoezeer bij deze plant de meeste wortelknoppen op andere 

 wijze, namelijk uit de basis van zijwortels, worden gevormd. 



Ook bij twee verschillende variëteiten van Brassica oleracea heb ik enkele 

 individuen, onder een groot aantal normaal blijvende exemplaren, wortelknoppen 

 zien voortbrengen, die uit lateraal callus ontsprongen, en wel bij planten, welke 

 na uitgetrokken te zijn op zoodanige wijze omgekeerd werden geplant, dat zich 

 het meerendeel van de bladen onder en hetameerendeel der wortels boven den 

 grond bevond. 



Behalve deze callusknoppen vond ik bij de roode kool jonge wortelbeginsels 

 (zijwortels van den tweeden rang) onder het callus verscholen, die zich lang- 

 zamerhand rood kleurden en tegelijker tijd in knoppen schenen te veranderen 

 (de spitzen van de echte wortels mijner planten bleven zelfs in het licht kleur- 

 loos, knoppen daarentegen werden steeds reeds zeer vroegtijdig rood). Daar ik 

 beneden zal aantoonen, dat deze merkwaardige vorm van metamorphose bij het 

 ontstaan van wortelknoppen in andere gevallen werkelijk den hoofdrol speelt, zoo- 

 als bij Rum ex Acetosella zonder twijfel, en waarschijnlijk eveneens bij 

 Hippophaë rhamnoides en bij vele andere planten bij welke de wortelknoppen 



') In de volgende regels wensch ik een beknopt overzicht te geven van de resultaten 

 van een uitvoerig onderzoek over de wortelknoppen, dat hier ter plaatse niet in zijn 

 geheel kan verschijnen. 



^) Men zie ook Bot. Zeit. 1874, pag. S45. 



