372 



Andere op vaatcryptogamen betrekking hebbende gevallen zijn mij niet 

 bekend. 



Onder de Monocotylen bezitten de volgende soorten wortelknoppen. 



Vooreerst Neottia Nidus-avis. Hier schijnt de metamorphose van het 

 wortel vegetatiepunt tot een bladknop het eenig middel te zijn waardoor deze 

 plant, die gewoonlijk cinjarig is') kan perenneeren. Volgens Irmisch brengen 

 dan ook vele planten in het geheel geen wortelknoppen voort, en bij diegenen 

 waar dit wel het geval is, sterft het meerendeel der knoppen af"). Verandering 

 van den worteltop in een bladknop moet verder volgens Beer^), ook bij Ca- 

 tasetum tridentatum zijn opgemerkt, en Go eb el heeft dezen overgang 

 waargenomen bij de Aroidee Anthurium 1 on gi f oli u m *). 



De knollen van Dioscorea zijn zonder eenigen twijfel wortelorganen. Poot 

 men ze in hun geheel of na ze vooraf in stukken te hebben gesneden, dan ziet 

 men in beide gevallen overal uit de oppervlakte -zijwortels ontstaan, die in hun plaat- 

 sing alleen afhankelijk schijnen te zijn van het verloop der meest peripherisch 

 gelegen, aan het pericambium grenzende vaatbundels. Gelijktijdig met cén of 

 twee dezer wortels en uit dezelfde groep van moedercellen vormt zich een enkele 

 of een tweetal bladknoppen, die dan later tot de bovenaardsche organen uit- 

 groeien. Ook hier ontwikkelen zich dus evenals bij O p hi o glo s s u m ware »em- 

 bryonen* uit den moederwortel ■^). 



Het ontstaan van laterale wortelknoppen bij de Diescoreaknollen is dus een 

 gemakkelijk waar te nemen verschijnsel. De overgang van het terminale vege- 

 tatiepunt van zulk een knol in »eenige bladknoppen« schijnt daarentegen slechts 

 éénmaal, en wel door Karsten te zijn opgemerkt"). 



Met betrekking tot de Dicotylen heb ik in de literatuur slechts twee 

 voorbeelden van de verandering van wortelspitsen in knoppen vermeld gevonden. 

 Het eene heeft betrekking op een waarneming van W ij d 1 e r aan Viola syl- 

 vestris'); maar dit geval is niet volkomen duidelijk, want W ij d 1 e r zegt 

 dat de knop »fast an der Spitze der Wurzel* bevestigd was. 



Het andere voorbeeld dat ik hier nog moet noemen is zeer merkwaardig. 

 Er vormde zich namelijk uit den top van een ad ventief wortel '^), welke aan een 

 der lagere knoopen van den stengel van een dubbele tuinbalsamine vastzat, 

 een drietal bloemknoppen: kort nadat de wortel door de schors naar buiten was 

 gebroken opende zich een dezer knoppen en bracht een dubbele bloem voort 

 gelijk aan de overige bloemen der plant. Dit geschiedde in den warmen zomer 



') E. Prillieux, De la structure anatomique et du mode de Végétation du Neottia 

 Nidus-avis. Ann. d. se. nat. Bot. 1856, Sér. 4, T. 55, pag. 267. E. Warming, Om röd- 

 derner hos Neottia nidusavis. Meddel. f. d. naturhist. Foren. i'Kjöbenhavn, 1874, pag. 24 

 met fig. 



-) Bremer .-Vbhandl. Bd. 5, Heft 3, 1877, pag. 507. 



") Studiën über die Orchideen, pag. 36 (citaat van Irmisch). 



*) Ueber Wurzelsprosse bei .Anthurium longifolium. Bot. Zeit. 1878, pag. 64S. 



■■') Men vergelijke ook Sachs, -Arbeiten d. Bot. Inst. Würzburg, Bd. 2, pag. 709, 1882. 



") Die Vegetationsorgane der Palmen, pag. 113. 



■) Ueber subcotyledonare Sprossbildung, Flora 1850, pag. 338. 



') Blumenentwicklung aus einer Wurzelspitze, beobachtet von H. Karsten, Flora 

 1861, pag. 232. 



