374 



geplaatst worden, verkeeren de Po d o s t e m a cec n waarvan de morphologie door 

 Warming is vastgesteld'). Daar de vertakking bij de meeste soorten dezer 

 familie bijna uitsluitend door middel van wortelknoppen geschiedt, zoodat hun 

 habitus daarvan voor een groot deel afghankelijk is, moet de wortelknop bij deze 

 planten als een buitengewoon belangrijk orgaan worden beschouwd. De meer of 

 minder duidelijk dorsiventale wortels bezitten, naar het schijnt steeds, tweestralige 

 centraalcylinders, met twee, rechts en links geplaatste, eenigszins naar boven con- 

 vengeerende xyleembundels (de phloeembundels zijn zeer onduidelijk). De primaire 

 schors blijft levenslang aanwezig. De zijwortels zijn in overeenstemming met de 

 twe xyleembundels naar rechts en links geplaatst en komen dor spleten in de 

 schors naar buiten. De knoppen beantwoorden in hun plaatsing aan de xyleem- 

 bundels en bevinden zich dus in twee rijen, welke ongeveer met die der zijwortels 

 samenvallen ; dit is echter niet volkomen het geval, want de beide rijen van 

 knoppen staan iets meer tot de rugzijde van den moederwortel genaderd dan de 

 zijwortelrijen. De nauwkeurige overeenstemming tusschen de punten van bevesti- 

 ging der knoppen en de plaatsing der houtbundels is vooral daarom merkwaardig 

 omdat de knoppen, geheel en al onafhankelijk van den centraalcylinder, en daar- 

 van door verscheidene cellagen gescheiden, uit de primaire schors ontstaan. Zij 

 ontwikkelen zich echter endogeen en moeten 2 — 5 cellagen verscheuren om vrij 

 naar buiten te komen. 



De verdere eigenaardigheden der wortelknoppen zullen gemakkelijk blijken 

 uit het volgende overzicht van de verschillende plantensoorten, welke ik aan een 

 meer of minder nauwkeurig onderzoek heb kunnen onderwerpen. Tevens zullen 

 de boven uiteengezette beschouwingen daarbij de noodige toelichting en uitbrei- 

 ding erlangen. Bij deze verdeeling jzal ik in de eerste plaats drie verschillende 

 groepen aannemen, en daarin, voor jzoo ver dit noodig is, bijzondere gevallen 

 onderscheiden, die dan nog weder in rubrieken kunnen werden verdeeld. 



i' GROEP. Knoppen, welke uit de buitenste lagen van de primaire wortelschors 

 ontstaan, in hun plaatsing onafhankelijk zijn van de structuur van 

 den centraalcylinder, en niet noodzakelijk in de rijen der zijwortels 

 voorkomen. 



Tot deze groep behooren waarschijnlijk alle parasitische Ph a n e ro ga m e n, 

 welke langer dan een jaar leven, en met wortels, of een zoogenoemd thallus — 

 dat zonder twijfel als een gewijzigden wortel moet worden beschouwd — zich 

 in de voedsterplanten uitbreiden. 



Bij Orobanche galii worden echte wortels gevonden door middel van 

 welke de plant perenneert. Komen deze wortels in contact met de onderaard- 

 sche deelen van Galium, dan brengen zij de contactpunten haustoriën voort, 

 waarvan de weefsels innig versmelten met de weefsels der voedsterplant. Gewoonlijk 

 zwellen de haustoriën en hun naaste omgeving belangrijk op en vormen dienten- 

 gevolge kleinere of grootere knolvormige lichamen, uit welke bij voorkeur de 

 knoppen, en naar het schijnt uitsluitend, de nieuwe wortels ontstaan. Knopvor- 



') Familien Podost e maceae, Afh. Vidensk. Selsk. Skr. 6 R. Afd. II, i, i88i, 

 26 Afh. 6 R. Afd. II. 3, 1882. Zie ook Cario, Bot. Zeit. 1881, pag. 25. 



