378 



tot de hier te bespreken verhouding, want hoezeer zich op de basis van bijna 

 eiken zijwortel dezer plant meestal slechts één enkele knop bevindt, worden daar 

 ter plaatse toch niet zelden meerdere knoppen aangetroffen. Om tot een juist 

 inzicht ten aanzien van de plaatsing der knoppen bij Epilobium te geraken, 

 wordt een zorgvuldige beschouwing der wortels vereischt, want daarbij doet zich 

 de bijzonderheid voor, — die trouwens bij vele planten met wortelknoppen wordt 

 opgemerkt, — dat achter en voor eiken zijwortel nog één of meer andere zij- 

 wortels ontspringen; brengt elk dezer zijwortels dus slechts één knop voort, dan 

 zitten reeds dientengevolge de knoppen in groepjes bijeen. Een nauwkeurig onder- 

 zoek leert echter, dat elke wortelbasis afzonderlijk gewoonlijk één, somtijds echter 

 meer dan één knop draagt. 



Is er slechts één knop aanwezig, dan is deze gewoonlijk naar het boveneind 

 van den moederwortel gekeerd ; de beide eerste bladen staan tegenover elkander 

 en beide vallen in de richting van de as van den moederwortel. Bevinden zich 

 meerdere knoppen aan de wortelbasis dan worden de verhoudingen van de blad- 

 stelling onduidelijk. 



Bij het afsterven der bovenaardsche stengels blijft gewoonlijk een kort onder- 

 aardsch stengeldeel in leven en hieraan zitten normale rustende okselknoppen door 

 middel van welke de plant zich even goed als door de wortelknoppen vernieuwen kan. 



Bij Sium latifolium') zag ik nimmer meer dan één enkelen knop naast 

 den zijwortel staan. Het is een verrassend gezicht de talrijke jonge plantjes op 

 de in het water nederhangende zwartachtige wortels te aanschouwen. Elk der 

 plantjes komt uit een scheur van de primaire schors van den moederwortel de 

 voorschijn, want de knoppen ontstaan vroegtijdig en loopen gewoonlijk spoedig 

 uit. Somtijds blijven de knopbeginsels echter in rust en komen 6f in het geheel 

 niet óf eerst nadat de primaire schors is afgeworpen tot ontwikkeling. Korten 

 tijd nadat de knop is uitgeloopen, onstaat er een bijwortel uit het internodium, 

 waarmede de as van den knop begint (men kan dit deel met het hypocotyl ver- 

 gelijken) ; deze eerste bijwortel is gemakkelijk te onderscheiden van den zijwortel, 

 waar naast de knop is ontstaan. 



De knoppen der Siumwortels zijn gewoonlijk min of meeer op den zijkant 

 der zijwortels bevestigd, en vallen dus niet in het mediane vlak van den moeder- 

 wortel. De bladen dezer knoppen staan ongeveer volgens den bladstand V5, en 

 het eerste blad is met den rugkant naar den zijwortel gekeerd; voor zoover zij 

 zich onder water vormen zijn zij van één tot drie of meermalen gevind, bezitten 

 lijnvormige slippen en gelijken in één woord volkomen op fenkelbladen ; de lucht- 

 bladen dezer plant zijn eenvoudig-gevind. Daar de wortels van Sium meestal 

 driestralig zijn, kan men, op grond van den, vor deUmbelliferen heerschen- 

 den regel, 6 rijen van zijwortels, en dus ook even zoovele rijen van wortelknoppen 

 verwachten ^), en werkelijk wordt dit getal ook nu en dan gevonden, meestal 

 komen echter één of meer van de zes rijen, om redenen die mij onbekend zijn. 



') De wortelknoppen van Sium zijn het eerst door Warming opgemerkt, zie 

 Bot. Tidskr. 3 Rk., Bd. i, pag. 107, 1876. 



') Of juister misschien een dubbel zoo groot aantal rijen voor de knoppen, omdat 

 deze zoowel op de rechter- als op de linkerzijde van de zijwortelbasis kunnen zitten. 



