379 



niet tot ontwikkeling, en in die gevallen bedraagt het aantal reeksen van zijwor- 

 tels en wortelknoppen van 3 tot 5 '). 



Monotropa Hypopitys is een overblijvend gewas. Onderzoekt men ge- 

 durende den herfst of den winter de onderaardsche deelen, dan vindt men dat 

 de bloemstengels van den afgeloopen zomer geheel en al zijn afgestorven en 

 onmiddellijk op het wortelstelsel rusten, dat diep in den grond verborgen zit. 

 De wortels zelve zijn eenigszins vleezige, uiterst sterk, naar drie verschillende 

 richtingen vertakte, zeer brooze staafjes. Wortelharen bezitten zij niet, maar de 

 functie van deze schijnt vervuld te worden door het dichte mycelium van den 

 tot nu toe in fructificeerenden toestand onbekend gebleven fungus, welke nimmer 

 op het huidweefsel der Monotropawortels gemist wordt. Daar de wortels in een 

 zeer dichten klomp van zand en humus zitten ingesloten, is het losprepareeren 

 daarvan, dat onder water moet geschieden, een tijdroovend werk. Is men er even- 

 wel in geslaagd een wortel van zijn pantser van mycelium en gronddeeltjes te 

 bevrijden, dan zijet men hier en daar fraaie groote doorschijnend witte knoppen 

 voor den dag komen, waaruit zich in den volgenden zomer de nieuwe generatie 

 van bloeiende stengels zou hebben ontwikkeld. Deze knoppen staan steeds aan 

 de basis van een zijwortel. Kamienski, die daarvan een afbeelding geeft"), 

 teekent den knop overal aan dien kant van den zijwortel, welke naar het boveneinde 

 van den moederwortel is gekeerd; ik heb echter even zoovele knoppen aan de 

 tegengestelde zijde aangetroffen. Volgens Kamienski staan de twee eerste bladen 

 dezer knoppen rechts en links ten opzichte van den moederwortel (en dus ook 

 van den zijwortel) ; ik geloof dat dit ook bij mijne planten het geval was, maar 

 tot zekerheid kwam ik niet. 



De verhoudingen van de in menig opzicht merkwaardige Pyrola uniflora, 

 moeten volgens de onderzoekingen van Irmisch'), geheel en al met die van 

 Monotropa overeenstemmen. Ook bij deze plant sterven de bloemstengels jaar- 

 lijks geheel en al tot op den wortel toe af, en wortelknoppen dienen voor de 

 vernieuwing. Deze knoppen staan uitsluitend in de oksels der zijwortels, maar in 

 plaats van in den bovenoksel voor te komen (^zooals Kamienski dit bij Mo- 

 notropa afbeeldt) teekent Irmisch ze in den benedcnoksel van den zijwortel. 

 Daar noch Irmisch noch Kamienski op dit verschil acht hebben gegeven, 

 zou het mogelijk zijn dat hun figuren in dit opzicht niet nauwkeurig zijn. 



Ik moet thans met enkele woorden gewag maken van de laterale wortel- 

 knoppen der M o n o c o t y 1 e n. Zij zijn aangetroffen bij Cephalanthera rubra, 

 Scilla Hughii, Dioscorea en in een enkel geval bij Neottia Nidus- 

 avis. Irmisch, die de eerstgenoemde soort uitvoerig beschrijft^), zegt dat hij 

 de adventiefknoppen veelal op die pjaatsen van den moederwortel aantrof van waar 

 een zijwortel uitging, en dat er niet zelden eenige dezer knoppen naast elkander 



') Sium latifolium is de eenige Umbellifeer met normale wortelknoppen. 

 Eryngiumcampestre enPimpinella Saxifraga brengen alleen cal lusknoppen 

 op hun wortels voort. 



*) Les organes végétatifs du Monotropa Hypopitys L, Cherbourg 1882, PI. I, 

 Fig. I. 



') Bemerkungen über einige Pflanzen der deutschen Flora. Flora 1855, pag. 625. 



*) Beitrage zur Biologie und Morphologie der Orchideen, Leipzig 1853, pag. 32. 



