38r 



zij de buitenste schorsweefsels openscheuren om naar buiten te komen. Dit laatste 

 is bij den zijwortel, in wiens oksel zij zich bevinden, niet het geval, daar deze 

 uit het pericambium ontstaan is, zoodat de weefsels daarvan gelijkmatig in de 

 overeenkomstige weefsels van den moederwortel, die zeer vroegtijdig de primaire 

 schors afwerpt, overgaan. 



De metamorphose van de wortelbeginsels tot knoppen kan nog betrekkelijk 

 laat geschieden, zoodat men het uitgroeien van het wortelbeginsel tot tak of wortel 

 willekeurig kan laten tot stand komen, door de wortels op bepaalde wijze te snoeien, 

 of stukken daarvan te stekken. Deze verhouding herinnert blijkbaar aan de ge- 

 heel' overeenkomstige verandering, welke men bij de boomsnoei in sommige ge- 

 vallen in de hout- en de vruchtoogen kan te weeg brengen. 



Bij RumexAcetosella is het niet alleen mogelijk wortelbeginsels in knoop- 

 pen te doen veranderen, maar onder bepaalde omstandigheden kan zelfs de om- 

 gekeerde metamorphose geschieden, dat is de overgang van een knop in een wortel. 

 Daar dit zelfs dan nog kan plaats hebben, wanneer de eerste bladen van den knop 

 reeds zijn ontstaan, kunnen zich zoodoende wortels ontwikkelen, welke aan hun 

 basis eenige bladeren dragen. Voor zoover mij bekend, is dit het eenige bekende 

 geval van zoodanigen overgang; 



Als naar gewoonte staat het eerste blad van de Rumexknoppen naar den zij- 

 wortel toegekeerd. 



Hoezeer met eenigen twijfel meen ik hier ter plaatse de wortelknoppen van 

 Hippophaë rhamnoides te moeten vermelden. Wat de punten betreft waar 

 zij ontspringen, en wat aangaat de weefsels waaruit zij zich ontwikkelen, stem- 

 men zij geheel met de Rume.xknoppen overeen. Bij die wortels waar zij niet voor- 

 komen, — en het meerendeel der wortels verkeert in dit geval, — worden vaak 

 twee of drie zijwortels tot groepen vereenigd aangetroffen, en dit is de hoofdreden 

 waarom ik Hippophaë met Rumex Acetosella meen te moeten vergelijken. 

 De zeer interessante wortelknoppen dezer plant schijnen tot nu toe door geen 

 andere plantenkundigen dan door Oerstedt en Warming te zijn opgemerkt. 

 In het wild schijnen ze niet gemakkelijk te vinden te zijn; mijn eigen materiaal 

 was afkomstig van aangekweekte exemplaren. 



3e Geval. De knoppen staan al of niet in den oksel van een zijwortel; is dit 

 niet het geval dan bevinden zij zich toch zonder uitzondering in de 

 rijen der zijwortels en komen, wat hun aanhechting en hun ontwik- 

 kelings-geschiedenis betreft, daarmede volkomen overeen. 



Bij sommige individuen van Cirsium arvense vond ik in den bovenoksel 

 van eiken zijwortel een wortelknop staan ; bij andere individuen dezer soort stonden 

 de wortelknoppen geheel en al vrij, bij nog andere individuen werden aan den- 

 zelfden wortel beide verhoudingen tegelijker tijd aangetroffen. In de afbeelding 

 welke Irmisch van de kiemplant geeft') ziet men de wortelknoppen reeds op 

 den hoofdwortel, al of niet in verband met de zijwortels. 



') Beitrag zur Naturgeschichte des Cirsium arvense, und einiger anderer Distel- 

 arten, Taf. 6, Fig. i — ii, Zeitschr. f. d. ges. Naturw. Bd. i, pag. 193, Halle 1853. 



