382 



Het oogenblik waarop de Cirsiumknoppen worden aangelegd is niet altijd 

 hetzelfde. Geschiedt dit zeer vroegtijdig, dan is daarbij niet alleen het pericam- 

 bium van den centraalcylinder betrokken maar ook eenige cellagen van de pri- 

 maire schors nemen deel aan de meristeemvorming. Ontstaan de knoppen uit oudere 

 wortels dan nemen alleen de pericambiumcellen aan de knopvorming deel. De 

 intercellulaire, met bruine gomhars gevulde ruimten tusschen de cellen van de endo- 

 dermis en de naar buiten daarop volgende cellaag, geven een gemakkelijk middel 

 aan de hand om zich te orienteeren aangaande de ligging der meristeemcellen. 



Bij Cirsium arvense blijven de zij wortels met de daarbij behoorfnde 

 knoppen vaak langdurig in sluimerenden 'toestand in den moederwortel verscholen; 

 de plaatsen waar zij zich bevinden zijn echter gemakkelijk kenbaar aan de kleine 

 kussenvormige verhevenheden van de primaire schors, waardoor zij overdekt wor- 

 den. Eeen lengtedoorsnede van zulk een gezwel, waarbij men den zijwortel en 

 den knop welke in den oksel van dezen zijwortel staat beide treft, behoort tot 

 de interessantste morphologische praeparaten, welke ik ken. 



Te oordeelen naar de beschrijving en de figuren van Irmisch') schijnt er 

 bijna geen verschil te zijn tusschen de wortelknoppen van Sonchus arvense 

 en die van Cirsium. Ook Euphorbia Esula") stemt in alle hoofdpunten, ten 

 aanzien van de plaatsing der wortelknoppen, met Cirsium arvense overeen. 

 De vierstralige wortels dezer plant verschillen echter van die van Cirsium, door- 

 dat zij zeer vroegtijdig hun primaire schors afwerpen en houtig worden. De fraai 

 rood aangeloopen knoppen staan in zeer groot aantal over de donkerbruine wortels 

 verspreid. 



Alliaria officinalis is merkwaardig wegens het voorkomen van twee 

 rijen van hypocotyle knoppen juist onder de beide zaadlobben. Deze knoppen wor- 

 den ook op den hoofdwortel aangetroffen en staan niet zelden in den bovenoksel 

 van de hoogere zijwortels. Van het eerste bladpaar is het eerste blad naar bene- 

 den en het tweede naar boven gekeerd, zoodat beide te zamen in het mediane vlak 

 van de kiemplant liggen, dat is dus in hétzelfde vlak waarin de zaadlobben de 

 twee zijwortelrijen, de houtbundels van den centraalcylinder van den hoofdwortel 

 en de primaire mergstralen van dezen wortel gelegen zijn. Bij een nauwkeurig 

 onderzoek dezer knoppen is mij gebleken, dat zich naast en binnen de bladscheede 

 van elk blad twee kleine steunbladen bevinden. Vroeger heb ik aangetoond dat 

 zulke steunbladen ook in het geslacht Nasturtium voorkomen. 



Bij krachtige planten van Alliaria mist men de hypocotyle knoppen nim- 

 mer; aan sommige zwakke exemplaren zocht ik ze daarentegen te vergeefs. Wydler, 

 die deze knoppen het eerst waargenomen'') merkte reeds op, dat zji vaak boven 

 een zijwortel staan. 



Bij Anemone sy 1 ve st r i s*) is het verband tusschen de wortelknoppen en 

 de zijwortels nog losser dan bij Cirsium arvense. In verband met den on- 



') Bot. Zeit. 1857, pag. 461, Fig. 1—3. 



=) Voor eenige andere E up h or b i a-soorten geldt hetzelfde. Zie ook Wydler, 

 Morphologische Notizen, Flora 1856, pag. 33. 



•"') Morphologische Notizen. Flora 1856, No. 3, pag. 33. 



•*) Er zijn nog twe andere Ranuncu laceën met wortelknoppen bekend, namelijk 

 Anemone japonica en Aconitiim japonicum. 



