383 



beduidenden diktegroei van de wortels dezer plant blijft de primaire wortelschors 

 levenslang aanwezig. Hier een daar bevinden zich op deze schors ringvormige 

 velden, waar de bruine wortelharen niet worden afgeworpen, daar onder hebben 

 de cellen eenige deelingen ondergaan en een zwakke opzwelling van den wortel 

 staat daarmede in verband. Hoezeer niet uitsluitend, zijn dit toch bij voorkeur 

 de plaatsen waar zich wortelknoppen en zijwortels vormen. Niet zelden bevinden 

 zich twee zijwortels onmiddelijk achter elkander, zoodat men den indruk verkrijgt 

 alsof de eene dezer wortels zich in de plaats van een okselknop had ontwikkeld'). 



4e Geval. De knoppen zijn geheel en al onafhankelijk van de zijwortels en komen 

 daarmede alleen in zoover overeen, dat zij langs de primaire mergstralen 

 zijn ingeplant en dus aan de primaire houtbundels van den centraal- 

 cylinder beantwoorden. 



A. De knoppen ku/titen nog zeer laat uil het kurkcambiiim en het secundaire schors- 

 parenchym ontstaan, zoodat zij aanvankelijk ?ioch met het secundaire hout noch wet de secundaire 

 zeefhundels zijn verbonden. 



Bij Pyrus japonica zag ik als eerst waarneembar begin van de knop- 

 vorming, een woekering van dat gedeelte van den primairen mergstraal, dat binnen 

 den cambiummantel geplaatst is, tot stand komen; de parenchymatische schors 

 wordt dientengevolge naar buiten gedrukt, zoodat er een kussenvormige verheven- 

 heid op de oppervlakte van den wortel ontstaat. Langzamerhand ontwikkelt zich 

 daaruit en vegetatiepunt. Blijkbaar haat dit proces zich met het ontstaan van 

 callusknoppen wel eenigszins maar niet in alle opzichten vergelijken. 



Bij Rosa pimpinellifolia heb ik met zekerheid waargenomen, dat geheel 

 en al peripherisch gelegen, tot het kurkcambium behoorende cellen van oudere 

 wortels tot knopvorming aanleiding kunnen geven. Dientengevolge kunnen de 

 sklerenchymvezelbundels, die in de wortelschors dezer plant voorkomen, hun 

 richting onder de aanhechtingspunten der knoppen volkomen onveranderd bewaren. 

 Er is blijkbaar overeenkomst tusschen deze soort van knoppen en die van de 

 Podostemaceën; het verschil is echter daarin gelegen dat de wortelknoppen 

 bij laatstgenoemde plantenfamilie uit de primaire schors ontstaan, bij Rosa daaren- 

 tegen uit den door diktegroei veranderden centraalcylinder. 



B. De knoppen verz'angen iti plaatsing een zijwortel: zij ontstaan zeer vroegtijdig, en 

 zijn op de gewone wijze door houtbundels met de primaire houtbundels van den moederwortel 

 verbotuien. 



Op grond van eigen onderzoekingen moet ik hier Ru bus Idaeus, R. o d o- 

 ratus, Prunus domesticaenConvolvulus arvensis noemen, en volgens 

 de beschrijving van Irmisch") schijnen ook de wortelknoppen van Coronilla 



') Een fraaie afbeelding van de kiemplant geeft I r m i s c h , Bot. Zeit. 1856, Taf. i, 

 Fig. 39. 



-) Ueber die Keimung und Erneuerungsweise von Convolvulus Sepiuni und 

 C. arvensis, sowie über die hypocotylischen Adventivknospen bei krautartigen pha- 

 nerogamen Pflanzen, Bot. Zeit. 1857, pag, 433. Dit is de beste verhandeling over wortel- 

 knoppen en bevat over bijna alle in mijn opstel genoemde soorten belangrijke mede- 

 deelingen. 



