384 



varia, Gentiana ciliata en Ajuga gen e ven sis') in dit geval thuis te 

 behooren. 



De vierstralige wortels van Rubus Idaeus dragen zeer talrijke wortel- 

 knoppen, die zonder uitzondering in de rijen der zijwortels geplaatst, maar overi- 

 gens van deze zijwortels onafhankelijk zijn. Maakt men tangentiale doorsneden 

 van den moederwortel onder de aanhechtingspunten der knoppen, dan vindt men 

 overeenkomstige anatomische verhoudingen als onder de zijwortels, met één ver- 

 schil echter: in het midden van de mergstralen onder de knoppen bevinden zich 

 namelijk talrijke intercellulaire ruimten, welke in de mergstralen onder de zij- 

 wortels gemist wo'rden. Deze bijzonderheid, die ook in vele andere gevallen wordt 

 waargenomen, was reeds aan Th. Hartig bekend, en hij geeft daaraan uit- 

 drukking in de volgende zinsnede"): »Auch an oberirdischen Baunitheilen ent- 

 stehen Wurzeln stets nur durch Markstrahl-metamorphose, wahrend, wenn an 

 der VVurzel Blattknospen sich bilden, zum metamorphischen Markstrahlgewebe 

 stets noch eine innere Markröhre hinzutritt.« 



Wenscht men de wortelknoppen van Convolvulus arvensis goed te 

 leeren kennen, dan doet men het beste kiemplanten op te zoeken. Deze zijn niet 

 zoo gemakkelijk te verkrijgen als de algemeenheid der plant wellicht zou doen 

 vermoeden, want zelfs op zeer gunstige standplaatsen waar de zaden in groot 

 aantal rijpen, bederven en beschimmelen zeer vele daarvan in de zaaddoozen. Ik 

 vond kiemplanten, welke nog in het bezit van de zaadlobben waten, in Augustus 

 in zware klei aan den Rhijnoever. Hoezeer de plantjes niet meer dan enkele 

 centimeters hoog waren, zat de dunne hoofdwortel een paar voet diep in den 

 grond en was, even als het hypocotyl, over de gansche oppervlakte nog met de 

 primaire schors bekleed. Zoowel het hypocotyl als de hooger geplaatste deelen 

 van den hoofdwortel dragen talrijke adventiefknoppen, welke in vier, met de vier 

 rijen van zijwortels samenvallende lijnen geplaatst zijn, waarvan er twee juist 

 beneden en de twee andere onder de tusschenruimten der zaadlobben voorkomen. 

 Deze knoppen ontwikkelen zich ongeveer gelijktijdig met de zijwortels uit het 

 pericambium van den centraalcylinder : de oudste bevinden zich nabij de grens 

 tusschen hoofdwortel en hypocotyl en van daar uit nemen de knoppen zoowel 

 naar boven als naar beneden in leeftijd af. Even als bij de meeste andere wor- 

 telknoppen is het eerste blad aan den onderkant en het tweede aan den boven- 

 kant van den knop bevestigd. 



3^ GROEP. De knoppen ontstaan uit het kurkcambium en de peripherische cel- 

 lagen van de secundaire schors, en zijn zonder bepaalde orde over 

 de oppervlakte van den moederwortel verstrooid. 



Ik onderzocht de wortelknoppen van A i 1 a n t h u s j; 1 a n d u 1 o s a , welke 

 reeds vroeger door Trécul tot het voorwerp van een mikroskopisch onderzoek 

 werden gemaakt^). Deze wortels waren driestralig en + i cM. dik; de primaire 



') Irmisch, Beitrage z. verg!. Morphol. d. Pfianzen. 2. Abth., Labialen, Halle 

 1856, pag. 91, Fig. 139. 



•) Anatomie und Physiologie der Holzpflanzen, pag. 387, Berlin 1878. 



■') Sur 1'origine des bourgeons adventifs. Ann. se. nat. Bot. Sér. 3, 1847, T. 8, pag. 268. 



