OVEK DE VOOROUDERLIJKE STAMVORMEN DER VERTEBRATEN. 13 



als een as rond welke de andere organen op dezelfde wijze symmetrisch geplaatst 

 zijn, als dit bij gewervelde dieren rondom de ruggestreng het geval is. Daarbij 

 moet nog opgemerkt worden dat de spierontwikkeling in dit achterste gedeelte 

 van den scheedewand belangrijk afgenomen is en in plaats daarvan eene min of 

 meer homogene, betrekkelijk dunne grenslaag wordt aangetroffen. 



II. 



Terwijl wij tot hiertoe hebben nagegaan welke gronden kunnen aangevoerd 

 worden om de homologie tusschen slurp en hypophysis eenerzijds en tusschen 

 slurpscheede en chorda dorsalis andererzijds aannemelijk te maken, moeten wij ons 

 nu afvragen of er nog andere punten in het maaksel der Nemertinen worden 

 aangetroffen, waardoor onze bewijsvoering ten gunste der stnlling, dat de Ne- 

 mertinen meer dan eenige andere groep van ongewervelde dieren naderen tot 

 het type waaraan de voorouders der Protochordata beantwoorden, vóórdat de 

 gewervelde dieren zich afgesplitst hadden van den primitieven, ongewervelden 

 stamvorm, wordt bevestigd of verzwakt. 



Ik behoef er niet op te wijzen dat ik geenerlei directe verwantschap tusschen 

 hedendaagsche Nemertinen en Vertebraten betoogde: ik trachtte slechts aan te 

 toonen dat het algemeeue bouwplan eener Nemertine meer beantwoordt aan dat 

 van een gewerveld dier, dan bijv. dat van de Archi-anneliden en dat de schakel, 

 die Coelenteraten-voorouders met gewervelde afstammelingen verbindt, waarschijn- 

 lijk zoodanige vormen omvat heeft, die in het bezit waren van twee zijde- 

 lingsche zenuwstammen, welke zich rugwaarts vereenigd hebben, en die eene 

 ektodermale slurp bezeten hebben met functiën die later verdwenen of gewijzigd 

 werden, toen deze dieren langzamerhand uit het Plathelmintheu- in het Chor- 

 daten-type overgingen. 



Gelijktijdig met dezen overgang vau den typus der Coelenterata naar dien der 

 Chordata moeten ook de hoogst belangrijke processen zijn ingetreden, die tot de 

 vorming leiden van eene lichaamsholte afgescheiden vau het archenteron. De 

 ontwikkelingsgeschiedenis leert ons dat zekere uitstulpingen van het archenteron, 

 die aanvankelijk daarmede in open verbinding staan, later afgesnoerd worden en 

 de zoogen. splanchnische en somatische lagen vormen tusschen welke de lichaams- 

 holte besloten is. 



De schitterende onderzoekingen van Lang over Gunda segraentata en van 

 Hatschek over de ontwikkeling van Amphioxus moeten ons hier in de eerste 

 plaats tot richtsnoer verstrekken en wie deze belangrijke bijdragen nauwkeurig 



