10 OVEE DE VOOKOUDEKLIJKE STAMVOEMEN DEE VEETEBEATEN. 



werd aangehaald schijnen althans in de verte eenig uitzicht te openen hoe, langs 

 embryologischen weg, het bewijs te leveren zal zijn dat de slurpscheede of 

 een van de haar opbouwende deelen een hypoblastischen oorsprong 

 heeft. Indien dit bleek het geval te zijn, dan zou niet alleen de lig- 

 ging, maar ook de ontwikkelingswijze van de slurpsch eede over- 

 eenstemmen met die van de chorda dorsulis der laagste Vertebrata. 



Houdt men echter in het oog in hoevele gevallen de chorJa bij de gewervelde 

 dieren schijnbaar als een mesoblastisch derivaat optreedt, terwijl velen geneigd 

 zijn dit verschijnsel als het secundaire, het hypoblastische ontstaan daarentegen 

 als het primaire, het voorouderlijke proces op te vatten, dan kan men het niet 

 als een klemmende noodzakelijkheid beschouwen dat eer>st het hypoblastisch ont- 

 staan der slurpscheede bewezen worde, voordat men recht zou hebben eene ho- 

 mologie tusschen chorda en slurpscheede aan te nemen. Ook bij de Nemertinen 

 zou het mesoblastisch ontstaan van de slurpscheede een secundair stadium kun- 

 nen vertegenwoordigen en in dat geval zou men niet te groote waarde mogen 

 hechten aan bijzondere gevallen van overeenstemming in embryologische bijzon- 

 derheden. Het zouden dan de meest primitieve vertegenwoordigers van beide 

 groepen moeten zijn die met betrekking tot deze punten meer in bijzonderheden 

 zouden moeten worden nagegaan. 



Intusschen moeten wij hier meer uitvoerige onderzoekingen afwachten voordat 

 wij gerechtigd zijn verder op het gebied der bespiegeling door te dringen. Toch 

 mogen wij met betrekking tot deze vraag niet over het hoofd zien dat het 

 karakter van een gesloten zak met een eigen epithelium, zooals de slurpscheede 

 dit bezit, terwijl zij bovendien met een vloeistof gevuld is waarin specifieke 

 lichaampjes drijven, haar veel meer eenige analogie geven met eene lichaams- 

 holte; met eene oorspronkelijke darmuitstulping, die wel dorsaal en overlaugs 

 gelegen is, maar die toch, door die algemeene eigenschappen, ons tot de ge- 

 volgtrekking zou leiden, dat wij hier eerder eene afleiding van het archenteron, 

 dan eene schizocoele oorsprong in mesoblastische weefsels mogen vermoeden. 



"Waren wij niettemin geneigd toch zoodanige mesoblastische oorsprong als 

 de primitieve aan te zien en wenschten wij ons dan eene voorstelling er van 

 te maken hoe hierin eenerzijds de chorda, andererzijds de slurpscheede haar 

 gemeenscliappelijk ontstaan hebben kunnen vinden bij den gezamenlijken stam- 

 vader van Vertebraten en Nemertinen, dan zou deze voorstelling ons moeten 

 leiden tot het aannemen van eene axiale verdikking van mesoblastisch weefsel, 

 die bij de eene groep gaandeweg grootere stevigheid verkreeg, bij de andere 

 door den slurp min of meer werd uitgehold en hem tot scheede diende. Hierdoor 

 zouden wij echter in tegenspraak komen 1) met den hypoblastischen oorsprong 



