OVEK DE VOOEOUDEELIJKË STAMVOEMEN DER VERTEBKATEN. 9 



achteren uitstrekt, maar zij ontstaat plotseling rond den slurp en 

 wel over zijne geheele lengte. Hier wordt zij bovendien ge- 

 vormd uit dezelfde embryonale weefselmassa („masse graisseuse") 

 waarin ook het darmkanaal zijn ontstaan vindt. 



Tetrastemma, een andere Hoplonemertine, stemt in bijzonderheden met Am- 

 phiporus overeen, althans volgens denzelfden waarnemer. 



Salensky, die nu onlangs (Biologisches Centralblatt, 1883) een zeer kort 

 overzicht heeft gegeven van de ontwikkelingsgeschiedenis van Nemertes vivipara^ 

 schrijft aan de slurpscheede een mesoblastisch ontstaan toe. Daarbij nam hij 

 waar wat hem toescheen een zeker verband te zijn tusschen den eersten aanleg 

 (Anlage) van den slokdarm en van den slurp. Daar hij intusschen eerst in eene 

 latere publicatie meerdere bijzonderheden over den aard van dit verband zal 

 geven is het thans niet mogelijk over de beteekenis van deze waarneming een 

 oordeel te vellen. 



HoFFMAJiN is de eenige verdere schrijver, die meer uitvoerige waarnemingen 

 deed betreffende het ontstaan van de slurpscheede. Volgeus zijne beschrijving die 

 berust op doorsneden van embryonen van Tetrastemma, wordt een gedeelte 

 van den slurp afgesnoerd van den dorsalen wand van het darmka- 

 naal, terwijl de spierachtige slurpscheede volgens hem van mesoblastischen oor- 

 sprong is. Deze waarneming, die moeilijk in overeenstemming kan gebracht worden 

 met de hierboven vermelde waarnemingen betreffende het epiblastische ontstaan 

 van den slurp, zou intusschen wellicht eene andere interpretatie toelaten. Ik zou 

 nl. op de mogelijkheid willen wijzen dat Hoffmann misschien de vorming van 

 het binnenste gedeelte van de slurpscheede (die reeds zoo dikwijls met den slurp 

 verward werd) heeft aangezien voor de vorming van den slurp zelve. In dat 

 geval zouden in de slurpscheede hypoblastische elementen, die meer binnenwaarts 

 gelegen zijn, te samen vloeien met mesoblastische derivaten waaruit wellicht 

 een deel van den spierrok dier scheede te voorschijn kwam. Deze laatste zijn 

 dan de meer buitenwaarts gelegene: te samen vormen zij de slurpscheede, d. i. 

 den wand van den slurpzak. 



Zoodanige interpretatie komt mij voor meer aannemelijk te zijn dan het ver- 

 groeien tot een cylindrische, uitstulpbare slurp van a) eene instulping van het 

 ektoderm met b) een buisvormig derivaat van het entoderm. Balfoub is dan 

 ook in zijn Vergelijkende Embryologie niet geneigd Hoffmann's mededeeling^ 

 zonder nadere bevestiging aan te nemen. 



Toch zou Hoffmann's waarneming, zoo zij bevestigd werd, van veel gewicht 

 zijn voor de vraag die wij hier behandelen en is dus eene herhaling daarvan 

 in hooge mate wenschelijk. Deze waarneming en die van Barrois, die hierboven 



E2 



NATinjBK. VERH. DER KONINKL. AKADKMIE. DEEL XXUI. 



