6 OVEK DE VOOROUDERLIJKE STAMVORMEN DER VERÏEBRATEN. 



■wijzen — of wellicht het onderscheid tusscheu de twee paar hersenlobben, die 

 wij bij de meeste Neraertinen vinden, moge zijn bewaard gebleven in de ge- 

 wervelde dieren en wel in dier voege dat deze bovenste lobben, na de rugwaart- 

 sche versmelting der beide helften van het zenuwstelsel tot de voorhersenen 

 zijn geworden, terwijl het paar onderste lobben zijn aequivalent vindt in de 

 (aanvankelijk één geheel vormende) midden- en achterhersenen. 



De volgende twee argumenten kunnen nog ten voordeele van eene zoodanige 

 interpretatie worden aangevoerd : 1°.) de zenuwen voor de hoogere zintuigen, 

 oogen en reuk(?)organen ontspringen uit deze bovenste hersfinlob- 

 ben *, 2''.) de belangrijke zenuw, die zich ter weerszijden begeeft naar het 

 voorste gedeelte (respiratorische gedeelte, Mc. Intosh !) van den oesophagus, en 

 waarvoor ik in een vroeger opstel den naam van nervus vagus heb voor- 

 geslagen ontspringt meer achterwaarts uit de onderste lobben 

 (fig. 3 en 5). 



Toen later deze onderste lobben en de zijdelingsche stammen, waarin zij over- 

 gaan, in de dorsale middellijn, boven darmkanaal en slurpscheede, overlangs zijn 

 samengesmolten moet de slurpscheede daardoor aan het vooreinde zijn losge- 

 maakt van haar verband zoowel met het zenuwstelsel als met den slurp. Zou 

 wellicht het feit dat het voorste uiteinde van de chorda bij verschillende van de 

 lagere Elasmobranchiers (zie Gegehbaur, Das Kopfskelet der Selachier, PI. IX, 

 fig. 1 en 2) naar boven gebogen en tegen de ondervlakte der hersenen gericht 

 is, eene herinnering aan zoodanig vroeger verband beteekenen? 



Een kenmerk dat de beide ektodermale instulpingen die als hypophysis en 

 als slurp bekend staan ten overvloede met elkander gemeen hebben, is de wis- 

 selende plaatsing van de uitwendige opening. Werkelijk worden er onder de 

 Nemertinen voorbeelden aangetroffen, die een parallel vormen met de groote 

 meerderheid der gewervelde dieren (fig. 6), waar de hypophysis niet als bij Pe- 

 tromyzon zelfstandig ontstaat aan de buitenoppervlakte, maar waar zij eene naar 

 boven gerichte uitstulping van het dak van de mondholte is. Zoowel in 

 Malacobdella als in Akrostomum (een geslacht van Hoplonemertinen dat door 

 Grube werd ingesteld, waartoe ik bijv. M^. Intosh's Amphiporus bioculatus 

 en A. hastatus wil brengen en waarvan ik zelf verschillende exemplaren heb 

 kunnen onderzoeken) wordt geen zelfstandige slurpopening aan het 

 voorste lichaamseinde gevonden, maar bevindt deze zich in den 



• Klaarblijkelijk kunnen de epidermoidale oogeu der Nemertinen niet onmiddellijk vergeleken wor- 

 den met het myelonische oog der vertebraten. Intusschen mag het in verband daarmede zeer belangrijk 

 heeten dat v. Graff er reeds in geslaagd is ware «hersenoogeu" bij andere Platwormen aan te toonen. 



