157 



biergisten van verschillende Zuid-Duitsche bierbrouwerijen zijn geïsoleerd en waarvan 

 van tijd tot tijd, aan de betrokken brouwers culturen teruggezonden worden, om hunne 

 gistingen in den gewenschten toestand te behouden. Mijn oog viel daarbij op .\o. 314, 

 ik vernam dat dit volstrekt geen fantazienommer was en dat er meer dan 314 biergist- 

 stammen, alleen in dat laboratorium in cultuurreeksen worden aangehouden. In het 

 werk van Lindner over de mikroskopische bedrijfscontröle in de gistingsindustrie 

 ziet men o. a. de photographische afbeelding van Gist No. 401, uit het Laboratorium 

 van de Berlijner school. Men denke zich den arbeid en de zorg, welke alleen voor het 

 instandhouden en geheel afgezien van het onderzoek der eigenschappen, van zulke 

 levende collecties, die altijd door in observatie moeten blijven, onvermijdelijk zijn. 

 Overal op biologisch gebied treft ons dit beginsel van uitgebreidheid, van zich in het 

 oneindige verliezende verscheidenheid, en bijna elk biologisch onderzoek heeft be- 

 trekking op materiaal, waarin zoodanige differentieering eene rol speelt. Het staat 

 daarmede in verband, dat vele biologische, in het bijzonder op bacteriologisch gebied 

 gelegen verhandelingen, veel van hun waarde missen doordat de organismen, waarop 

 zij betrekking hebben niet wel herkenbaar zijn uit de beschrijvingen, die met onvol- 

 doende systematische kennis waren opgesteld. Geheel onrechtvaardig is het echter 

 om aan Pasteur, die als chemicus en mineraloog slechts een beperkte kennis van 

 het systeem van planten en dieren bezit, in dit opzicht een tekortkoming toe te dichten, 

 gelijk dit in de literatuur veelvuldig geschiedt, want het zijn juist zijne werken die 

 de bewondering van den ingewijde afdwingen door de scherpe, als het ware instinkt- 

 matige waardeering, waarmede, daarin met de genoemde moeielijkheid rekening is 

 gehouden. Maar hij gebruikt slechts zelden latijnsche namen voor zijn mikroben en 

 dat brengt sommige critici in de war. 



Behalve door den ontzaglijken rijkdom en omvang van het organische 

 leven, wordt de snelle ontwikkeling der Biologie tegengehouden door de Inge- 

 wikkeldheid der Levensverschijnselen. Wel hebben bij de opkomst van physika 

 en chemie de groote wijsgeerige schrijvers de blijde verwachting uitgesproken, 

 dat ook de verschijnselen van het leven eenvoudige mechanische verklaringen zouden 

 vinden, hetgeen zoo krachtig uitgedrukt is in den titel van het in 1748 verschenen 

 werk van Lamettrie, xl'Homme machine*, maar tegenwoordig, nu de tippen van 

 den sluier iets verder geligt zijn, en het socialisme het materialisme begint terug 

 te drijven, wordt het van dag tot dag duidelijker, dat er in al wat leeft beginselen 

 werkzaam zijn, welke zich niet physisch en chemisch laten schematiseeren. Hoezeer 

 het volstrekt niet op mijn weg ligt thans in het breede uit te weiden over den strijd 

 tusschen »Mechanisme« en »\'italisme« welke dientengevolge, maar niettemin onver- 

 wacht, in den laatsten tijd opnieuw is ontbrand, zoo wensch ik daarbij toch enkele 

 oogenblikken stil te staan, daar er niets is. waardoor het eigenaardige karakter van 

 de Biologische onderzoekingen, in tegenstelling tot de chemische en physische, 

 scherper aan het licht komt, dan juist door de mogelijkheid van het vernieuwde 

 ontbranden van dien ouden strijd, alsmede door de natuur der strijdige onder- 

 werpen. 



Volgens het Mechanisme zijn de eigenschappen van de levende stof het gevolg 

 van de ingewikkelde chemische, physische en morphologische samenstelling er van, 

 en moet de mogelijkheid hunner verklaarbaarheid daaruit erkend worden, evenals 

 het mogelijk is. dat de eigenschappen van het water en het ijs eenmaal zullen ver- 



