159 



daarvan adaequate beschrijvingen op te stellen. Vooralsnog staan wij daar tegenover 

 als de stille beschouwer tegenover de onbereikbare sterren aan den nachtclijken hemel. 



De opvatting der Mechanisten verschilt in een belangrijk opzicht van die der 

 Vitalisten, zij zijn overtuigd, dat de groeiende, zich voedende en voor deeling vatbare, 

 in het kort de levende stof, in haar meer eenvoudige gedaante bestaanbaar is zonder 

 zoodanige samengestelde psychische eigenschappen, en dat deze laatste sich langzaam 

 ontwikkeld hebben, nieuw geboren zijn, met het algemeene ontwikkelings- en vervol- 

 makingsproces, waaraan het organische leven in den loop der tijden is onderworpen 

 geweest. Het Verstand dwingt den onbevooroordeelden natuuronderzoeker zich bij 

 de Mechanisten aan te sluiten, zelfs, wanneer zijn Gevoel zich niet door de rede laat 

 breidelen, die hier alleen door de analogie en niet door het directe bewijs over- 

 tuigen kan. 



Overigens kunnen de vertegenwoordigers van de beide kampen in een andere 

 richting met elkander samengaan: in de overtuiging van den ontzaglijk samenge- 

 stelden bouw van het protoplasma, waaruit, volgens de thans heerschende meening, 

 zelfs de laagste tot nu toe bekende levende wezens bestaan, en waarin een complex 

 van grondeigenschappen voorkommt, voeding, stofwissel, groei, vermenigvuldiging 

 door deeling, prikkelbaarheid, die geheel vreemd zijn aan de doode stof, en daarin, 

 maar wellicht ook daarin alleen, is de kracht van de vitalistische en de zwakte der 

 mechanistische opvatting van het leven gelegen. 



Deze gecompliceerde bouw, in verband met de vele mislukte proeven om organisch 

 leven uit de doode organische stof te doen ontstaan, hebben bij vele der diepstedenkers 

 de onoverkomelijkheid van de klove, waardoor de levende wezens van de doode stof 

 zijn gescheiden, als het ware tot een wetenschappelijk geloofsartikel doen worden, 

 waardoor zij zich genoodzaakt hebben gezien eene aannemelijke oplossing te zoeken 

 ^■oor de vraag: Indien het leven hier op aarde niet ontstaat, hoe is het dan hier ge- 

 komen? \'oor hen, die onbekend mochten zijn met het gelijkluidend antwoord, dat 

 in 1865 door Richter en later door een der grootste leermeesters van onzen tijd, 

 riamelijk Sir W' i 1 1 i a m Thomson, thans Lord K e 1 v i n , daarop is gegeven, het 

 volgende. 



Thomson was in 1871 voorzitter van de British Associaticm, vergaderd te 

 Edinburgh. Hij heeft toen een merkwaardige en zeldzaam inhoudrijke redevoering 

 uitgesproken, die wijd en zijd is bekend geworden onder anderen door zijn beschou- 

 wingen over den oorsprong van het leven. 



Thomson verklaart volkomen overtuigd te zijn door de gronden, welke 

 Huxley een jaar te voren, als voorzitter der British Association, vergaderd te 

 Liverpool, voor de noodzakelijkheid van het verwerpen der hypothese van de Abio- 

 genesis, dat is van het ontstaan van leven uit de doode stof, en voor de noodzakelijk- 

 heid van het aannemen van de theorie de Biogenesis, zooals Huxley het uitdrukt, 

 dat is voor de theorie, dat geen leven zonder voorafgaand leven ontstaat, had aan- 

 gevoerd. Thomson zegt: »Ik verklaar, dat de bewijsgronden, welke Professor 

 Huxley bijeen heeft gebracht, op mij een diepen indruk hebben gemaakt, en ik ben 

 bereid om aan te nemen, als een artikel van wetenschappelijk geloof, door de gansche 

 wereldruimte en door alle tijden waar, dat het leven uit het leven ontstaat, en uit 

 niets anders dan uit het leven«. T h o m s o n wijst er dan op dat ile aarde eenmaal in 

 een gloeiend vloeibaren toestand heeft verkeerd, waarop geen le\ en kon l)eslaan. 



