i6o 



Toen de aartle, tengevolge ^•an afkoeling bewoonbaar werd, moest tlaarop dus het 

 leven van buiten worden aangevoerd, en hij treedt in een nadere beschouwing over de 

 wijze, waarop hij zich voorstelt, dat dit door meteorsteenen kan zijn geschiedt, welke 

 hij beschouwt als de verspreiders van het leven door de wereldruimte, gelijk het 

 drijfhout op den oceaan allerlei plantenzaden naar verwijderde eilanden voert. Hij 

 zegt ten slotte: »De hypothese, dat eenig leven werkelijk door fragmenten van de 

 ruinen van een andere wereld op deze aarde gebracht is, moge wild en visionnair 

 schijnen, het eenige wat ik beweer is, dat die hypothese niet onwetenschappelijk is«. 

 In de editie zijner redevoeringen, welke in 1894 opnieuw is uitgegeven, dus 23 jaar 

 later, voegt hij nog aan de laatste zinsnede toe: »en dat die hypothese niet met recht 

 onwaarschijnlijk kan genoemd worden. « 



Natuurlijk heeft deze beschouwing bestrijding uitgelokt. De astronoom Z ö II - 

 ner brandmerkt haar als volkomen onwetenschappelijk. Pasteur zwijgt. Carl 

 Vogt lacht: »Zoo zou dan het organische leven de wandelende jood zijn van de 

 wereldruimte, onzeker en eindeloos rondzwervend van planeet tot planeet.* De 

 beroemde plantkundige Nageli zegt nog in 1884, toen de theorie der Biogenesis 

 reeds zoovele rijke vruchten had afgeworpen: »het loochenen van het ontstaan 

 van het leven uit de doode stof, staat gelijk met het verkondigen van een wonder «c. 

 Maar niemand minder dan H e 1 m h o 1 t z heeft het zuiver wetenschappelijke 

 karakter van T h o m s o n's hypothese verdedigd, en indien mannen wier oordeel 

 zooveel gewicht in cle schalen der wetenschap legt zich daarvoor verklaren, is het 

 niet vreemd, dat er kringen van geleerden worden gevonden, welke in de »eeuwigheid 

 van het leven« gelooven, zooals vele scheikundigen tegenwoordig gelooven aan de 

 eeuwigheid der chemische elementen. 



Vele bacteriënsporen kunnen langdurig in een luchtledige ruimte bij volkomen 

 afwezigheid van water en bij de laagste tot nu toe onderzochte temperaturen levend 

 blijven. Hun voortbestaan als levende kiemen in de ledige wereldruimte gedurende 

 een reeks van jaren, waarvan wij de langdurigheid vooralsnog niet kuimen beoor- 

 deelen, is derhalve denkbaar. Een beroemd Duitsch natnurvorscher, de plantkundige 

 C o h n , heeft op grond daarvan de meening uitgesproken, dat in de lucht zwevende 

 bacteriën-kiemen, aan de grens der aardatmospheer gekomen, wellicht met een 

 gedeelte van de atmospheer de aarde kunnen verlaten, en, door de wereldruimte naar 

 andere sterren en planeten gevoerd, daarop gunstige gelegenheid voor verdere ont- 

 wikkeling kunnen aantrefïen. Het komt mij echter voor, dat de hypothese in dezen 

 vorm nog minder aannemelijk is dan zooals Thomson die heeft opgesteld, daar 

 het moeilijk is om aan te nemen, dat stofdeeltjes van de afmeting van bacteriën- 

 kiemen, die duizende malen grooter zijn dan de luchtmolekulen, werkelijk aan de 

 grens van de atmospheer zouden kunnen komen, en nog moeielijker om in te zien hoe 

 zij zich dan geheel van de aantrekking der aarde zouden kumien losmaken. 



\V'at de hypothese van T h o m s o n betreft schijnt liet mij overigens toe, dat 

 daaraan eerst dan een wetenschappelijk karakter zal kuimen worden toegekend, 

 wanneer zich laat aantoonen, dat de toestand van het latente leven in sommige or- 

 ganische wezens, zoo goed als oneindig lang kan voortbestaan, want het doorloopen, 

 zelfs met planetarische snelheden, van de ontzettende afstanden, waardoor de zonne- 

 stelsels van elkander gescheiden zijn, vereischt het aannemen \ an de mogelijkheid 

 dezer oneindige langdurigheid. 



